{"stem":"अक्षर","iast":"akṣara","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.76","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।","शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥","महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।","मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥","वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।","निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.23","synonyms":["महानन्द","अमृत","सिद्धि","कैवल्य","अपुनर्भव","शिव","निःश्रेयस","श्रेयस्","निर्वाण","ब्रह्मन्","निर्वृति","महोदय","सर्वदुःखक्षय","निर्याण","मुक्ति","मोक्ष","अपवर्ग","मुमुक्षु","श्रमण","यति","वाचंयम","व्रतिन्","साधु","अनगार","ऋषि","मुनि","निर्ग्रन्थ","भिक्षु"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.62","page":"6","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नाराचो लोहनालोऽस्त्रसायकोऽसिस्तु सायकः ॥ १४२ ॥","श्रीगर्भो विजयः शास्ता व्यवहारः प्रजाकरः ।","धर्मपालोऽक्षरो देवस्तीक्ष्णकर्मा दुरासदः ॥","प्रसङ्गो रुद्रतनयो मनुज्येष्ठः शिवङ्करः ।","करपालो विशसनस्तीक्ष्णधारो विषाग्रजः ॥","धर्मप्रचारो धाराङ्गो धाराधरकरालिकौ ॥ १४३ ॥","चन्द्रभासश्च शस्त्रोऽथ क्षुर्यस्त्री कोशशायिका ।","पत्त्रं च धेनुका पत्त्रपाले तु हुलमातृका ॥ १४४ ॥","कुट्टन्ती पत्त्रफलाथ शक्तिः कासूर्महाफला ।","अष्टतालायता सा च पट्टिसस्तु खुरोपमः ॥ १४५ ॥","लोहदण्डस्तीक्ष्णधारो दुःस्फोटाराफलौ समौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 फ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.62","synonyms":["नाराच","लोहनाल","अस्त्रसायक","असि","सायक","श्रीगर्भ","विजय","शास्तृ","व्यवहार","प्रजाकर","धर्मपाल","देव","तीक्ष्णकर्मन्","दुरासद","प्रसङ्ग","रुद्रतनय","मनुज्येष्ठ","शिवङ्कर","करपाल","विशसन","तीक्ष्णधार","विषाग्रज","धर्मप्रचार","धाराङ्ग","धाराधर","करालिक","चन्द्रभास","शस्त्र","क्षुरी","अस्त्री","कोशशायिका","पत्त्र","धेनुका","पत्त्रपाल","हुलमातृका","कुट्टन्ती","पत्त्रफला","शक्ति","कासू","महाफला","पट्टिस","दुःस्फोट","आराफल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.94","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णो द्विजादौ शुक्लादौ स्तुतौ वर्णं तु वाक्षरे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.94","head":"वर्ण"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.182","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चक्रं राष्ट्रेऽप्यक्षरं तु मोक्षेऽपि क्षीरमप्सु च ॥ १८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.344","meanings":["मोक्ष"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.124","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कैवल्यं निर्वाणं निःश्रेयसममृतमक्षरं ब्रह्म ।","अपुनर्भवोऽपवर्गो मुक्तिर्मोक्षो महानन्दः ॥ १२४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.124","synonyms":["कैवल्य","निर्वाण","निःश्रेयस","अमृत","ब्रह्मन्","अपुनर्भव","अपवर्ग","मुक्ति","मोक्ष","महानन्द"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.860","page":"0098","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुक्लादौ ब्राह्मणादौ च शोभायामक्षरे व्रते ।","गीतक्रमे स्तुतौ वेषे वर्णशब्दं प्रचक्षते ॥ ८६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.74","head":"वर्ण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.9","page":"0057","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णो गुणाक्षरयशःशुक्लादिब्राह्मणादिषु ।","कुथास्तुत्यनुलेपेषु वर्णे स्याद्भेदरूपयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.9","head":"वर्ण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.94","page":"0125","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["महारजनमाख्यातं कुसुम्भे काञ्चनेऽपि च ।","आभिनिष्ठान इत्येषोऽक्षरे विसर्जनीयके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 वि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.94","head":"आभिनिष्ठान"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.1.21","page":"0165","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रवरं संततौ श्रेष्ठे चाक्षरं ब्रह्मवर्णयोः ।","प्रतीहारो द्वारि द्वाःस्थे संप्रहारः सृते हतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 द्वा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.1.21","meanings":["ब्रह्मन्","वर्ण"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.94","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पूरुषश्चाक्षरः कविः ।","अन्तर्यामीश्वरो देही जीवोऽजो बहुलोऽतनुः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.94","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","आत्मन्","पुरुष","पूरुष","कवि","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","देहिन्","जीव","अज","बहुल","अतनु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.95","page":"0416","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मास्त्रियां कः स एष पुमर्थः प्रकृतिः स्त्रियाम् ।","स्वः षण् प्रधानमव्यक्तमक्षरं बहुधातुकम् ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.95","synonyms":["ब्रह्मन्","क","स","एष","प्रकृति","स्व","प्रधान","अव्यक्त","बहुधातुक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.155","page":"0434","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्वाणमपि कैवल्यमक्षरं च महासुखम् ।","अथ स्युः पञ्च भूतानि व्योमेराग्न्यम्बुभूमयः ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.155","synonyms":["निर्वाण","कैवल्य","महासुख","व्योमन्","इरा","अग्नि","अम्बु","भूमि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.48","page":"0444","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबेऽक्षरं तु वर्णोर्णो ग्रन्थो द्वात्रिंशदक्षरी ।","अपि प्रबन्धः सन्दर्भः सूत्रं सूचनकारि यत् ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.48","synonyms":["वर्ण","अर्ण","ग्रन्थ","प्रबन्ध","सन्दर्भ","सूत्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.15","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["परात्मा भगवान् हंसः पुरुषः स्यादजोऽव्ययः ।","स्यादौपनिषदस्तत्त्वं ब्रह्माऽद्वैतं तद[2b]क्षरम् ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.14","synonyms":["परात्मन्","भगवत्","हंस","पुरुष","अज","अव्यय","औपनिषद","तत्त्व","ब्रह्मन्","अद्वैत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.33","page":"0004","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मोक्षः स्यादपुनर्भवोऽपि च महानन्दोऽपवर्गस्तथा","दुःखौघप्रलयो महोदयद्रहः स्त्री निर्वृतिः सिद्धिवत् ।","मुक्तिर्ब्रह्म नपुंसकेऽमृतशिवश्रेयांसि निःश्रेयसम्","निर्वाणं सुखमक्षरं च कथितं कैवल्यमुच्चैःपदम् ॥ ३३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. 10 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.32","synonyms":["मोक्ष","अपुनर्भव","महानन्द","अपवर्ग","दुःखौघप्रलय","महोदय","निर्वृति","सिद्धि","मुक्ति","ब्रह्मन्","अमृत","शिव","श्रेयस्","निःश्रेयस","निर्वाण","सुख","कैवल्य","उच्चैःपद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.61","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिष्वार्थिकं तथार्थ्यं च भवेदर्थान्वितं हि यत् ।","* * * * * * * * वर्णोऽस्त्र्यक्षरमन्तिमे ।","अचः स्वरा व्यञ्जनं हल् वर्गाः स्पर्शास्तथोहितः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.58","synonyms":["आर्थिक","आर्थ्य","वर्ण","अच्","स्वर","व्यञ्जन","हल्","वर्ग","स्पर्श"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.8","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अक्षरमजिरमुशीरं","चीवर-चीरे तथैव काश्मीरम् ।","जर्जर-कुटीर-वल्लर","कर्बुर-कादम्बरोशीरम् ॥ ८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.30","synonyms":["अजिर","उशीर","चीवर","चीर","काश्मीर","जर्जर","कुटीर","वल्लर","कर्बुर","कादम्बर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.87","page":"0315","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्यक्षरं ब्रह्मणि वर्णमुक्त्यो-","रन्त्ये ध्रुवेऽन्योपममृक्षरो ना ।","स्यात्कण्टकेऽप्यृत्विजि वारिधारा-","वाची तु षण्ढे प्रवरस्तु न स्त्री ॥ ८७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.96","meanings":["ब्रह्मन्","वर्ण","मुक्ति","ध्रुव"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"62","page":"0017","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः स्त्रियांभवन्ति । इयमीर्ष्याऽसूया । रुचिर्दीप्तिः अभिलाषो वा । स्फुलिङ्गा अग्निकणाः । शय्या शयनीयम् । निःश्रेणी अधिरोहणी । कोटिः सङ्ख्या । कुटी गृहम् । वाणी वाक् । पेशी मांसपिण्डी । वरूथिनी सेना । कुथा उर्णाकृता । नाडिका कालपरिमाणम् । कन्था जीर्णवासःप्रावरणम् ।","नाड्युपपदं व्रणं पुंसि वृक्षजनपांसुकन्दुककलशाश्च ।","पञ्जरपलितद्वन्द्वाक्षराणि विद्यादितरजातौ ॥ ६२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.65","synonyms":["नाडीव्रण","वृक्ष","जन","पांसु","कन्दु","कलश","पञ्जर","पलित","द्वन्द्व"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.116","page":"0030","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेषः क्रियायामाकल्पे वेणुर्वंशद्रुमे नृपे ।","शब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ ॥ ११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.116","head":"शब्द"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1155","page":"0141","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णस्त्वक्षर एवास्त्री केषांचिदपरे पुनः ।","विलेपने प्रकारे च शोभायां चास्त्रियां विदुः ॥ ११५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1155","head":"वर्ण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.5","page":"0047","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिस्त्वप्र(ती?मी)त एकान्तसुन्दरे स्वादुनित्ययोः ।","हृद्ये चाथाक्षरः पुंसि विरिञ्चे विष्णुखड्गयोः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 त्रि (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.5","meanings":["विरिञ्च","विष्णु","खड्ग"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.6","page":"0047","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली तु वाचि विधौ धर्मे वर्णेऽम्बुतमसो क्रतौ ।","अक्षराख्ये सामभेदे खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.6","meanings":["वाच्","विधि","धर्म","वर्ण","अम्बु","तमस्","क्रतु","सामभेद","ख","मोक्ष","मूलकारण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.7","page":"0047","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परमाणौ ब्रह्माणि च प्रणवे तु नृशण्डयोः ।","त्रिस्त्वक्षरितरि स्याच्चाविद्यमानक्षरे तथा ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.7","meanings":["परमाणु","ब्रह्मन्","प्रणव","षण्ड","अक्षरितृ","अविद्यमानक्षर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.21","page":"0163","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनन्तस्तु हरौ शेषबलयोरक्षरं शिवे ।","परब्रह्मणि धर्मे चाध्वरवर्णनभःस्वपि ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.20","meanings":["शिव","परब्रह्मन्","धर्म","अध्वर","वर्ण","नभस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.97","page":"0223","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उशीरमक्षरं चैव सिन्दूरशिबिरोदरम् ।","यवसं तरसं मत्सं विसमर्पिशकिल्बिषे ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.28","synonyms":["उशीर","सिन्दूर","शिबिर","उदर","यवस","तरस","मत्स","विस","अर्पिस्","किल्बिष"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.12","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यात्परेष्टिः शतधृतिर्हेमाङ्गो द्रुघणोऽपि च ।","अक्षरः करणं प्राणो विराड्गोपतिगोमुखौ ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.12","synonyms":["परेष्टि","शतधृति","हेमाङ्ग","द्रुघण","करण","प्राण","विराज्","गोपति","गोमुख"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.50","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बभ्रुर्दक्षः शुचिः प्राणः प्रलम्बो भृगुरित्यपि ।","वृषाङ्कः शम्बरः शङ्कुः केदारोऽक्षर एव च ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.50","synonyms":["बभ्रु","दक्ष","शुचि","प्राण","प्रलम्ब","भृगु","वृषाङ्क","शम्बर","शङ्कु","केदार"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.25","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अर्णःशब्दोऽक्षरं वर्णः श्लोकः पद्यं सुभाषितम् ।","मसीधेनुर्मषीपात्रं लेखनी वर्णतूलिका ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.24","synonyms":["अर्ण","शब्द","वर्ण","श्लोक","पद्य","सुभाषित","मसीधेनु","मषीपात्र","लेखनी","वर्णतूलिका"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.49","page":"0008","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्वाणं निर्वृतिः शान्तिः सर्वदुःखक्षयः शिवः ।","निर्याणमपवर्गश्चाऽक्षरं चेति शिवाभिधाः ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.42","synonyms":["निर्वाण","निर्वृति","शान्ति","सर्वदुःखक्षय","शिव","निर्याण","अपवर्ग"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1284","page":"0201","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रीगर्भस्तीक्ष्णकर्मा च शस्त्रः कौक्षेयकोऽक्षरः ।","व्यवहारश्च देवोऽसिः विजयश्च विषाग्रजः ॥ १२८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1128","synonyms":["श्रीगर्भ","तीक्ष्णकर्मन्","शस्त्र","कौक्षेयक","व्यवहार","देव","असि","विजय","विषाग्रज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.169","page":"0012","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नाक-विष्णुपद-व्योम-नभं पुस्करमक्षरम् ।","विहायसमनङ्गञ्च खमनन्तत्रिपिष्टपम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.169","synonyms":["नाक","विष्णुपद","व्योमन्","नभ","पुष्कर","विहायस","अनङ्ग","ख","अनन्त","त्रिपिष्टप"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.121","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मामकं स्यात् त्रिषु स्वीये भवेत् पुंसि च मातुले ।","मातृका जननी धात्री देवी भेदगृहाक्षरे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.121","head":"मातृका"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.15","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमांस्तु न स्त्रियां रूपभेदाक्षरविलेपने ।","वारणो दैत्यान्तरे काण्डे केवले गोस्तनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None ण्डे केवले गोस्तनेऽपि च (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.15","head":"वर्ण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.22.1","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फकारश्चाक्षरे ख्यातस्तथा झञ्झासमीरणे ।","फः कोपे फाश्चसन्तापे तथा निष्फलभाषणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.22.1","head":"फ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.55","page":"0269","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं प्राङ्गने देहे दर्द्दूरे विषयेऽनिले ।","अक्षरं न द्वयोर्ब्रह्मवर्णयोर्ना हरे हरौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.55","meanings":["ब्रह्मन्","वर्ण","हर","हरि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1242","page":"0152","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बद्धदर्भा देवयष्टिश्चर्या त्वीर्यापथे स्थितिः ।","व्रज्याटाट्याटनं क्लीबे त्वक्षरं वर्णमस्त्रियाम् ॥ १२४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.74","synonyms":["बद्धदर्भा","देवयष्टि","चर्या","व्रज्या","अटाट्या","अटन","वर्ण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1999","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कीर्तौ स्तवेऽक्षरे त्वस्त्री प्रकारालेपभाःसु च ।","वीरोऽग्नौ तनये शूरे शक्रे स्कन्दकुबेरयोः ॥ १९९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.140","head":"वर्ण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2015","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शब्दः कीर्तौ ध्वनौ वाक्ये श्रवणेऽक्षरगीतयोः ।","स्यादध्वदेयजामातृदेययोः शुल्कमस्त्रियाम् ॥ २०१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.156","head":"शब्द"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2043","page":"0248","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षरः पुरुषे ब्रह्मवर्णनिःश्रेयसेऽक्षरम् ।","आलोकौ दर्शनद्योतावाहवौ समराध्वरौ ॥ २०४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.184","meanings":["पुरुष","ब्रह्मन्","वर्ण","निःश्रेयस"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.1.4","page":"0005","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गायत्री-बीजपञ्चांशौ मन्त्रविद्याप्रसूः प्रभुः ।","अक्षरं मातृकासूश्चानादिरद्वैत-मोक्षदौ ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.1.4","synonyms":["गायत्रीबीज","पञ्चांश","मन्त्रविद्याप्रसू","प्रभु","मातृकासू","अनादि","अद्वैत","मोक्षद"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.14.43","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आप्यायनी चोर्ध्वदन्तो लक्ष्मीर्वाणी सु(मु)खी द्विजः ।","उद्देश्यदर्शकस्तीव्रः कैलासो वसुधाक्षरः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.14.2","head":"ओ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.39.126","page":"0017","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उमा विहङ्गमः कालः कुब्जिनी प्रिय-पावकौ ।","प्रलयाग्निर्नीलपादोऽक्षरः पशुपतिः शशी ॥ १२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.39.2","head":"फ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.49.160","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रकृतिरीश्वरः शुद्धः प्रभा श्वेतः कुलोज्ज्वलः ।","दक्षपादोऽमृतं ब्राह्मी परमात्मा परोऽक्षरः ॥ १६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.49.2","head":"स"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.25","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["झञ्झावाते फ-कारः स्यादक्षरे च प्रकीर्त्तितः ।","कोपे फिश्च समाख्यातस्तथा निष्फलभाषणे ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.25","head":"फ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.2.1","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुनाभिः स्याद्विहायस्तु खं भरुन्मेघवर्त्म च ।","अक्षरं चाथ"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.2.1","synonyms":["कुनाभि","विहायस्","ख","भरु","मेघवर्त्मन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.6","page":"0271","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबे कलत्रविषबीजकुटुम्बरत्नतल्पोक्थकुङ्कुमप्रवीणतृणाक्षराणि ।","शृङ्गादपीठगृहभेषजपृष्ठकिण्वदैवाण्डभाण्डचिवुकोडुपसाहसानि ॥ ६ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.6","synonyms":["कलत्र","विष","बीज","कुटुम्ब","रत्न","तल्प","उक्थ","कुङ्कुम","प्रवीण","तृण","शृङ्ग","अद","पीठ","गृह","भेषज","पृष्ठ","किण्व","दैव","अण्ड","भाण्ड","चिवुक","उडुप","साहस"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.162","page":"0096","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["असदक्षरमव्यक्तं तमः सदसदात्मकम् ।","अलिंगं गुणसामान्यं गुणाः सत्त्वं रजस्तमः ॥ १६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.162","synonyms":["असत्","अव्यक्त","तमस्","सदसदात्मक","अलिङ्ग","गुणसामान्य","गुण","सत्त्व","रजस्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.59","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शब्दोऽक्षरे यशोगीत्योर्वाक्ये खे श्रवणे ध्वनौ ।","शंकुः पत्रसिराजाले कीलेऽस्त्रे मेढ्रसंख्ययोः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.59","head":"शब्द"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.70","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्णो नीलादिविप्राद्योः कीर्तौ गीतिक्रमे स्तुतौ ।","कुथे वृतेऽक्षरे त्वस्त्री प्रकारे लेपशोभयोः ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.70","head":"वर्ण"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.30","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यञ्जनं श्मश्रुनिष्ठानचिह्नेष्ववयवेऽक्षरे ।","वृद्धत्वे वृद्धसंघाते वृद्धकर्मणि वार्द्धकम् ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.30","head":"व्यञ्जन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.3","page":"0257","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षरोऽसौ हरौ धातर्यक्षरं प्रणवे विधौ ।","धर्मे वर्णे तपःक्रत्वोः खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.3","meanings":["हरि","धातृ","प्रणव","विधि","धर्म","वर्ण","तपस्","क्रतु","ख","मोक्ष","मूलकारण"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}