{"stem":"अजिर","iast":"ajira","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.103","page":"39","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वेदी वितर्दिरजिरं प्राङ्गणं चत्वराङ्गने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.103","synonyms":["वेदी","वितर्दि","प्राङ्गण","चत्वर","अङ्गन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.2.19","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गृहावग्रहणी देहल्यङ्गणं चत्वराजिरे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.2.19","synonyms":["गृहावग्रहणी","देहली","अङ्गण","चत्वर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.343","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं विषये कायेऽप्यम्बरं व्योम्नि वाससि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.343","meanings":["विषय","काय"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.299","page":"0036","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वेश्मैकदेशः प्रघणः प्रघाणः स्यादलिन्दकः ।","अजिरं प्राङ्गणं प्रोक्तं वेदिका च वितर्दिका ॥ २९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.144","synonyms":["प्रघण","प्रघाण","अलिन्दक","प्राङ्गण","वेदिका","वितर्दिका"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.2","page":"0380","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सृदाकुः पञ्चलक्ष्मा च विश्वप्सा अजिरः पुनः ।","धारावलीरौ खश्वासः क्षिपणुश्च जगद्बलः ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.2","synonyms":["सृदाकु","पञ्चलक्ष्मन्","विश्वप्सन्","धारावलीर","खश्वास","क्षिपणु","जगद्बल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.100","page":"0472","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सायेन्द्रियकिशलयखेयद्रुवययोरपि ।","भयद्वापरयोः क्षेत्रसत्रयोरजिरस्य च ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.100","synonyms":["साय","इन्द्रिय","किशलय","खेय","द्रुवय","भय","द्वापर","क्षेत्र","सत्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.1.47","page":"0125","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गनं प्राङ्गनं क्लीबेऽजिरं चत्वरमङ्गणम् ।","छदौ छदिश्छादिषौ स्त्री कुलालं पटलं त्रिषु ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.1.59","synonyms":["अङ्गन","प्राङ्गन","चत्वर","अङ्गण","छदिस्","छादिस्","कुलाल","पटल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.8","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अक्षरमजिरमुशीरं","चीवर-चीरे तथैव काश्मीरम् ।","जर्जर-कुटीर-वल्लर","कर्बुर-कादम्बरोशीरम् ॥ ८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.30","synonyms":["अक्षर","उशीर","चीवर","चीर","काश्मीर","जर्जर","कुटीर","वल्लर","कर्बुर","कादम्बर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.11","page":"0318","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मल्लीप्रसूनेऽप्यजिरं तु न स्त्री","कायेऽङ्गनेऽन्त्ये नरि दर्दुरे स्यात् ।","स्यादाशिरश्चाशरवद्धुताशे","निशाचरेऽर्के शिशिरस्त्वृतौ ना ॥ ११ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.120","meanings":["काय","अङ्गन","दर्दुर"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"47","page":"0014","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंसि स्युर्भवेयुरित्यर्थः । शीकरोऽम्बुकणः । तुषारो हिमसन्ततिः । तुषी धान्यबुषः कडङ्गरश्च । बुद्बुदो जलकङ्करः । फेनो जलस्य । समुद्रस्य ओसो अवश्यायः । तण्डुलो धान्यविशेषः । अपूपः पिष्टकस्य । एते शब्दाः स्त्रियामुदिताः कथिताः । इयमालिः पङ्क्तिः । मुक्ता रत्नम् । आजिर्युद्धम् । दर्विर्विभक्तसाधनी । सिकता वालुका ।","अजिनाजिरशैवालनलमृणालतुहिनोडुपाज्यसस्यानि । द्वारास्पदकाष्ठानि च नपुंसकान्येव पटलं च ॥ ४७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.51","synonyms":["शीकर","तुषार","तुष","बुद्बुद","फेन","ओस","तण्डुल","अपूप","आलि","मुक्ता","आजि","दर्वि","सिकता","अजिन","शैवाल","नल","मृणाल","तुहिन","उडुप","आज्य","सस्य","द्वार","आस्पद","काष्ठ","पटल"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"48","page":"0014","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एते शब्दा नपुंसके भवन्ति । इदमजिनं मृगत्वक् । इदमजिरमङ्गणम् । शैवालं जलसम्भवम् । नलं सुवर्णभाजनम् । मृणालं पद्ममूलम् । तुहिनं तुषारः । उडुपं प्लवः । आज्यं घृतम् । सस्यं व्रीहिः । द्वारं[र] गृहस्य । आस्पदं राज्ञाम् । काष्ठमिन्धनं पटलगृहस्य तिमिरं वा । एवकारोऽवधारणे ।","त्रिष्वप्यक्षेष्विन्द्रियसञ्ज्ञका एतान्नपुंसके विद्धि ।","शेषाः पुंसि प्रोक्ताः श्रीपिष्टा[ष्ठा]द्याश्च निर्यासाः ॥ ४८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.52","synonyms":["अजिन","शैवाल","नल","मृणाल","तुहिन","उडुप","आज्य","सस्य","द्वार","आस्पद","काष्ठ","पटल","अक्ष","श्रीपिष्ट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.29","page":"0049","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["युक्तं वस्तु भवेत् तत्र निःशब्दे चाजयादयः ।","अजिरं क्ली शरीरे च विषये चाङ्गणेऽपि च ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.29","meanings":["शरीर","विषय","अङ्गण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.30","page":"0049","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["शैघ्र्ये च नगरे चास्य प्रयोगोऽर्थान्तरेऽपि च ।","दृश्यते भारते क्रौञ्चधरणीधरवर्णने ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.30","meanings":["शैघ्र्य","नगर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.31","page":"0049","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुरङ्गारुतनिर्घोषमुद्भ्रान्तसृमराजिरम् ।","इत्यत्रार्थश्चिन्तनीयोऽथ नद्यामजिरा स्त्रियाम् ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.31","meanings":["नदी"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.32","page":"0049","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["उमायामपि च प्राह रभसः शब्दवित्तमः ।","त्रि तु शीघ्रे जर्जरे च स्थादथो अमरा स्त्रियाम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.32","meanings":["उमा","शीघ्र","जर्जर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.284","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गणं चत्वरं तुल्ये अजिरं प्राङ्गणं तथा ।","अर्गला परिघः साल्पा सूचिरर्गलिका पुनः ॥ २८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.284","synonyms":["अङ्गण","चत्वर","प्राङ्गण","अर्गला","परिघ","सूचि","अर्गलिका"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.24","page":"0164","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं दर्दुरे काये विषये प्राङ्गणे तथा ।","अत्ययोऽतिक्रमे दोषे कृच्छ्रे दण्डविनाशयोः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.23","meanings":["दर्दुर","काय","विषय","प्राङ्गण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.93","page":"0222","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रसभं तलभं शुष्मं धामाध्यात्मेर्मपुष्करम् ।","किलिभं तोक्मशूक्ष्मे च तिग्मयुग्माजिराणि च ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.24","synonyms":["प्रसभ","तलभ","शुष्म","धामन्","अध्यात्म","इर्म","पुष्कर","किलिभ","तोक्म","शूक्ष्म","तिग्म","युग्म"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.21","page":"0027","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गणे त्वङ्गमसलमजरं चाजिरं तथा ।","द्वारे तु प्रतिहारः स्याद्वारिति प्रोच्यते बुधैः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.21","synonyms":["अङ्ग","असल","अजर","प्रतिहार","द्वार्"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.70","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गर्भागारोऽपवरको मण्डपो जनताश्रयः ।","भाण्डागारः कोशकोषावङ्गण्यं [णं] चत्वराजिरे ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None वङ्गण्यं [णं] चत्वराजिरे (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.3","synonyms":["गर्भागार","अपवरक","मण्डप","जनताश्रय","भाण्डागार","कोश","कोष","अङ्गण","चत्वर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.179","page":"0279","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अजिरं चापि प्रख्यातं गृहाग्रे शोभितं स्थलम् ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 पि (sub) pāda 3 syl. 5 ती (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.179","synonyms":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.2.25","page":"0051","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रयं द्वारपिण्डिकायां द्वारबाहुलिकेऽपि च ।","चत्वरं प्राङ्गनञ्च स्यादजिराङ्गनमङ्गनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.2.25","synonyms":["चत्वर","प्राङ्गन","अङ्गन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.55","page":"0269","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं प्राङ्गने देहे दर्द्दूरे विषयेऽनिले ।","अक्षरं न द्वयोर्ब्रह्मवर्णयोर्ना हरे हरौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.55","meanings":["प्राङ्गन","देह","दर्द्दूर","विषय","अनिल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.6.856","page":"0108","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुट्टिमोऽस्त्री निबद्धा भूरङ्गणं चत्वराजिरे ।","वलभी छादनं वक्रदारु गोपानसी स्त्रियाम् ॥ ८५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.6.26","synonyms":["कुट्टिम","अङ्गण","चत्वर","वलभी","गोपानसी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.3.36","page":"0161","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अवरोधः पराविद्धः शुद्धान्तोऽन्तःपुरं वृषम् ।","अंकणस्त्वजिरं चारं वेदिका तु वितर्दिका ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.3.36","synonyms":["अवरोध","पराविद्ध","शुद्धान्त","अन्तःपुर","वृष","अङ्कण","चार","वेदिका","वितर्दिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.125","page":"0211","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अजिरं चपलं शीघ्रमविलंबितमाशु च ।","विरलं तनु विश्लिष्टमघनं तलिनं तथा ॥ १२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.125","synonyms":["चपल","शीघ्र","अविलंबित","आशु","विरल","तनु","विश्लिष्ट","अघन","तलिन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.14","page":"0258","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ल्यक्षतं तण्डुले धान्ये न ना लाजेषु ना यवे ।","अजिरं जर्जरे कामे विषयांकणयोर्द्रुते ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.14","meanings":["जर्जर","काम","विषय","अङ्कण","द्रुत"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}