{"stem":"अञ्जलि","iast":"añjali","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.331","page":"26","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संपिण्डिताङ्गुलिः पाणिर्मुष्टिर्मुस्तुर्मुचुट्यपि ।","संग्राहश्चार्धमुष्टिः स्यात्खटकः कुब्जितः पुनः ॥ ५९७ ॥","पाणिः प्रसृतः प्रसृतिस्तौ युतावञ्जलिः पुनः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 सृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.331","synonyms":["मुष्टि","मुस्तु","मुचुटी","संग्राह","अर्धमुष्टि","खटक","प्रसृति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.85","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पाणिर्निकुब्जः प्रसृतिस्तौ युतावञ्जलिः पुमान् ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.150","synonyms":["प्रसृति"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.1.9","page":"0189","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शैवलं पद्मकाष्ठे च कमलं चातकेऽपि च ।","अञ्जलिः कुडवेऽपि स्याच्छ्रद्धालुर्दोहदिन्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.1.9","meanings":["कुडव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.180","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ सिंहतलः स स्यात्तत्र हस्तेऽर्धमुष्टिते ।","पुंस्यञ्जलिस्तु प्रसृती युतेऽङ्गुष्ठे तते पुनः ॥ १८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.180","synonyms":["सिंहतल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.65","page":"0468","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नरासिराशिवमतिदुन्दुभीनामृषेरपि ।","वृष्णिपाण्यञ्जलिज्ञातिगिरीणां कलिना सह ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.65","synonyms":["नर","असि","राशि","वमति","दुन्दुभि","ऋषि","वृष्णि","पाणि","ज्ञाति","गिरि","कलि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.91","page":"0218","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रसृते सद्रवे द्वंद्वे गण्डूषश्चुलुकश्चुलुः ।","प्रसृताभ्यां युताभ्यां स्यादञ्जलिर्नरलिङ्गकः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.966","synonyms":["गण्डूष","चुलुक","चुलु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.11","page":"0292","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रसृतिभ्यामञ्जलिः स्यात्कुडवोऽर्द्धशरावकः ।","अष्टमानं च कुडवः सेटकः कुटपश्च सः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1725","synonyms":["कुडव","अर्धशरावक","अष्टमान","सेटक","कुटप"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.22","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रालिरञ्जलिः कला जगलः","स्यात्पुद्गलो बहुल-तन्दुल-तालाः ।","देवलो जटुलः पोटगलश्च","तादृशाः कमल-कामल-वल्लाः ॥ २२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"svagata · pāda 1 syl. 6 लः (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.24","synonyms":["रालि","कल","जगल","पुद्गल","बहुल","तन्दुल","ताल","देवल","जटुल","पोटगल","कमल","कामल","वल्ल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.69","page":"0354","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तरुणीनामनि तु स्त्री[ग]न्धोली स्त्री वरट्यां स्यात् ।","भद्राशच्योश्च कुडवकरसंपुटयोस्तथाञ्जलिः पुंसि ॥ ६९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.124","meanings":["भद्रा","शची","कुडव","करसंपुट"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"16","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कण्ठसञ्ज्ञाः स्तनसञ्ज्ञाः बाहुसञ्ज्ञाश्च पुंसि भवन्ति । अयं कण्ठः । गल इत्यादिः । स्तनसञ्ज्ञाश्च । अयं स्तनः कुचः पयोधर इत्यादिः । बाहुसञ्ज्ञाश्च भुजस्तरणः धरणः चालन इत्यादिः । कण्ठसञ्ज्ञत्वाद्ग्रीवाशब्दस्यापि पुंसि प्रयोगः प्राप्नोतीत्याह । स्त्रियां भवेद्ग्रीवा । ग्रीवाशब्दस्य स्त्रीलिङ्गता भवति । इयं ग्रीवा शिरोधरा कन्धरा इत्येवमादयः । पृष्ठादयः शब्दा नपुंसके स्युः । तद्यथा । इदं पृष्ठं पार्श्वयोर्यष्टिः । इदं ललाटं भ्रुवोरुपरिस्थानम् । इदमंसः[श] स्तनयोरुपरिस्थानम् । इदमुदरं जठरः । इदं जत्रु स्कन्धसम्बन्धि । इत्येवमादयः ।","ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः पुंस्योष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च ।","घञ्चैरच्च ऋदोरप्च स्याद्बहुलमन्धकारश्च ॥ १६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.17","synonyms":["कण्ठ","गल","स्तन","कुच","पयोधर","बाहु","भुज","तरण","धरण","चालन","ग्रीवा","शिरोधरा","कन्धरा","पृष्ठ","ललाट","अंस","उदर","जत्रु","ऊर्मि","ध्वनि","ओष्ठ","कपोल","गुल्फ","अन्धकार"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.7","page":"0011","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तद्यथा भोजनस्थान इत्यथ स्यात् प्रसाधने ।","अलुमोऽग्नौ नापितेऽथो अञ्जलिः करसम्पुटे ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.7","meanings":["करसम्पुट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.8","page":"0011","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तथा कुडुंबसंज्ञे च परिमाणेऽर्दतिः पुनः ।","अग्नौ च शास्त्रभेदे च याच्ञायामवधिः पुनः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.8","meanings":["कुडुम्ब"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.383","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्वरो नाञ्जलौ देशे पापे च रभसोऽब्रवीत् ।","द्वयोस्तु रक्षसि व्याघ्रे क्लीबं तु जलकर्मणोः ॥ ३८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.383","head":"कर्वर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.259","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मीलिताङ्गुलिहस्ते तु मुस्तुः स्यान्मुचुटी स्त्रियाम् ।","प्र[73]सृतौ प्रसृत आख्यातोऽथाञ्जलिर्द्वौ करौ युतौ ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.259","synonyms":["मुस्तु","मुचुटी","प्रसृत"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.28","page":"0214","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वह्न्यग्निदीदिविग्रन्थिकृमयो वमतिस्तथा ।","गिरिजायू दृतिः शिश्रुरर्दनिः कलिरञ्जलिः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.23","synonyms":["वह्नि","अग्नि","दीदिवि","ग्रन्थि","कृमि","वमति","गिरि","जायु","दृति","शिश्रु","अर्दनि","कलि"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.151","page":"0044","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रसृतैककरे वै तु प्रसृतिः प्रसृतः स्मृतः ।","उक्तपाणिद्वये प्रोक्तश्चाञ्जलिश्चाञ्ज इत्यपि ॥ १५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.151","synonyms":["प्रसृति","प्रसृत","अञ्ज"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.962","page":"0147","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुनश्च प्रसृतौ हस्तौ साप्यञ्जलिर्हि मन्यते ।","प्रसृते च द्रवाधारे गण्डूषश्चुलुकस्तथा ॥ ९६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ञ्ज (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.697","synonyms":["गण्डूष","चुलुक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.301","page":"0102","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मध्यनिम्नतलौ हस्तौ युक्तौ पार्श्वेऽञ्जलिः पुमान् ।","प्रकोष्ठो विस्तृतकरो हस्त इत्यभिधीयते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.301","synonyms":["हस्त"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.42","page":"0279","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अचलः पर्वते पुंसि भुवि स्त्री निश्चले त्रिषु ।","अञ्जलिः पुंसि कुडवे हस्तभेदेऽपि कीर्त्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.42","meanings":["कुडव","हस्तभेद"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1072","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पाणिर्हस्तः पञ्चशाखस्तौ युतावञ्जलिर्नरि ।","मणिबन्धादाकनिष्ठं करस्य करभो बहिः ॥ १०७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.42","synonyms":["पाणि","हस्त","पञ्चशाख","करभ"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.2","page":"0268","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंस्त्वे हाहा हूहू-र्ग्रन्थिः पाणिः कलिर्दृतिर्मौलि ।","अञ्जलिङ्घ्रिः कुक्षिर्लावकलोकोत्तरासङ्गाः ॥ २ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.2","synonyms":["हाहा","हूहू","ग्रन्थि","पाणि","कलि","दृति","मौलि","अङ्घ्रि","कुक्षि","लावक","लोक","उत्तरासङ्ग"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.78","page":"0179","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["तौ संहतौ संहतलः सोंऽजलिः करभावपि ।","प्रसृते तु द्रवाधारे गण्डूषश्चुलुकश्चुलः ॥ ७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.78","synonyms":["संहतल","करभ","गण्डूष","चुलुक","चुल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.1.53","page":"0190","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["प्रसृतौ द्वावंजलिः स्यात् कुडपो वाहिकोऽध्युषः ।","तौ द्वौ मान्यष्टमानं च ते द्वे प्रस्थस्स कुप्यके ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.1.53","synonyms":["कुडप","वाहिक","अध्युष","मानी","अष्टमान","प्रस्थ"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.1.63","page":"0191","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["माषशाणस्तलं मुष्टिरंजलिः प्रस्थ आढकः ।","द्रोणो गोणी च खारी च क्रमादेतच्चतुर्गुणम् ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.1.63","synonyms":["माष","शाण","तल","मुष्टि","प्रस्थ","आढक","द्रोण","गोणी","खारी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.9.27","page":"0291","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उत्कण्ठा कंकती कन्दूर्वितस्ती रयिरञ्जलिः ।","कूपस्य च त्रिका व्रीडा प्रेंखोलिः फलकी कटी ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.9.28","synonyms":["उत्कण्ठा","कंकती","कन्दू","वितस्ती","रयि","त्रिका","व्रीडा","प्रेंखोलि","फलकी","कटी"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}