{"stem":"अधम","iast":"adhama","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.97","page":"54","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः ॥ १४४१ ॥","निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते ।","अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् ॥ १४४२ ॥","खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ति (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.97","synonyms":["गुण","उपसर्जन","उपाग्र्य","निकृष्ट","अणक","गर्ह्य","अवद्य","काण्ड","कुत्सित","अपकृष्ट","प्रतिकृष्ट","याप्य","रेफ","अवम","ब्रुव","खेट","पाप","अपशद","कुपूय","चेल","अर्व"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.54","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निकृष्टप्रतिकृष्टार्वरेफयाप्यावमाधमाः ।","कुपूयकुत्सितावद्यखेटगर्ह्याणकाः समाः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.98","synonyms":["निकृष्ट","प्रतिकृष्ट","अर्वन्","रेफ","याप्य","अवम","कुपूय","कुत्सित","अवद्य","खेट","गर्ह्य","अणक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.276","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वामौ वल्गुप्रतीपौ द्वावधमौ न्यूनकुत्सितौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.276","meanings":["न्यून","कुत्सित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.159","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जन्यः स्याज्जनवादेऽपि जघन्योऽन्त्येऽधमेऽपि च ॥ १५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.302","head":"जघन्य"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.178","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षुद्रा व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका ॥ १७७ ॥","त्रिषु क्रूरेऽधमेऽल्पेऽपि क्षुद्रं मात्रा परिच्छदे ।","अल्पे च परिमाणे सा मात्रं कार्त्स्न्येऽवधारणे ॥ १७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.336","head":"क्षुद्र"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.381","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["और्वानलेऽपि पातालं चेलं वस्त्रेऽधमे त्रिषु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.381","head":"चेल"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.337","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अर्वाणमणकमपसदमवममवद्यं निकृष्टमपकृष्टम् ।","अधमं चेलं काण्डं खेटं पापं च रेफसं प्राहुः ॥ ३३७ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.182","synonyms":["अर्वन्","अणक","अपसद","अवम","अवद्य","निकृष्ट","अपकृष्ट","चेल","काण्ड","खेट","पाप","रेफस"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"20.1.2","page":"0131","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रेपः स्यादधमे क्रूरे छुपः स्पर्शे क्षुपे तथा ।","कृपा दया कृपो व्यासो वपा विवरमेदसोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.20.1.2","head":"रेप"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.1.5","page":"0141","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रथमौ तु प्रधानादी अधमो हीनगर्ह्ययोः ।","कुसुमे स्त्रीरजःपुष्पे तलिमे तल्पकुट्टिमौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.1.5","meanings":["हीन","गर्ह्य"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.1.8","page":"0149","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चोद्ये चोदनाश्चर्ये चान्त्यावन्तभवाधमौ ।","सेव्यमुशीरे सेवार्हे कुड्यं भित्तौ विलेपने ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 चो (merge) pāda 3 syl. 2 व्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.1.8","head":"अन्त्य"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.7","page":"0179","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षुद्रः स्यादधमे क्रूरे क्षुद्रोऽपि कृपणस्तथा ।","क्षुद्रा व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.7","head":"क्षुद्र"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.103","page":"0225","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निकृष्टे प्रतिकृष्टार्वरेफयाप्यावमाधमाः ।","रोपरेपारमा रेवो निकृष्टः संडमस्त्रियाम् ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.103","synonyms":["प्रतिकृष्ट","अर्व","रेफ","याप्य","अवम","रोप","रेप","अरम","रेव","निकृष्ट","सण्ड"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.70","page":"0019","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["द्वयहीनं त्वप्रधानमुपसर्जनमित्यपि ।","निकृष्ट-प्रतिकृष्टापकृष्ट-याप्यावमाधमाः ॥","रेप-रेफ-कुपूयार्व-कपूयावद्य-गर्हिताः ।","गर्ह्य-कुत्सित-खेटापसद-चेल-ब्रुवाणकाः ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.239","synonyms":["अप्रधान","उपसर्जन","निकृष्ट","प्रतिकृष्ट","अपकृष्ट","याप्य","अवम","रेप","रेफ","कुपूय","अर्व","कपूय","अवद्य","गर्हित","गर्ह्य","कुत्सित","खेट","अपसद","चेल","ब्रुवाणक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.57","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुष्ठं तु रोगेऽपि सुगन्धभेदे","गोष्ठी ********* ।","संलापसंसत्सु चरमे तु गोस्थले-","ऽथाधमेऽप्यसारे च दुष्टः स्यात् ।","प्रष्ठः पुरोगामिनि च प्रशस्ये","चण्डालिकासंज्ञक औषधे स्त्री ।","ज्येष्ठोऽतिवृद्धे त्रिषु च प्रशस्ये","मासे तु ना स्त्री तु भभिन्मुसल्योः ॥ ५७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.6","head":"दुष्ट"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.80","page":"0283","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दोविशेषेऽपि च कर्णिकायां","मध्याङ्गुलावप्यधमस्तु निन्द्ये ।","न्यूने त्रयेथावसरे क्रमे चा-","रम्भे तथा प्रक्रम ईरितोऽत्र ॥ ८० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.28","meanings":["निन्द्य","न्यून"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.23","page":"0289","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संख्या विचारे गदिता तथैक-","त्वादौ रणे तु प्रथिता द्वयोना ।","लग्नेऽधमे च त्रिषु मध्यमन्त्ये","न्याय्येऽवकाशेऽपि च लग्नकेऽस्त्री ॥ २३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.23","head":"मध्य"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.42","page":"0292","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चण्डौषधौ स्त्री सतते ध्रुवे च","नित्यं पराभं प्रवदन्ति सन्तः ।","भृत्यस्तु दासे भृतिवाचकं स्त्री","चान्त्योऽधमे चान्तभवे पराभः ॥ ४२ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.42","head":"अन्त्य"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.47","page":"0309","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षुद्रोऽधमः क्रूरदरिद्रवाची","त्रयेऽल्पके स्त्री तु नटीबृहत्योः ।","पुराङ्गनायां मधुमक्षिकायां","व्यङ्गासु हिंस्रास्वपि लोणिकासु ॥ ४७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.56","head":"क्षुद्र"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.50","page":"0338","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीचेऽधमे चाथ गलस्तु कण्ठे","भवेत्तथा सर्जरसे नृलिङ्गः ।","चलोऽनिले कम्पगतोऽन्यवत्स्या-","द्दलं तु पर्णे भवति स्त्रियां न ॥ ५० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.6","head":"खल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.98","page":"0381","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्यायांस्तु वृद्धे च तथा प्रशस्ये","घृते हविः स्याच्चरमे च होम्ये ।","रेपस्त्ववद्ये कृपणेऽधमे च","क्रूरेऽन्यवत्स्यादथ पुंसि वेधाः ॥ ९८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.28","head":"रेपस्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.46","page":"0383","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अहौ खले त्रिष्वथ पुष्कसी स्यान्-","नील्यां च काल्यामधमेऽन्त्यजे ना ।"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.46","head":"पुष्कसी"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"152","page":"0073","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कलङ्कावद्यमलिनं किञ्जल्कं लक्ष्म लाञ्छनम् ।","निबोधमधमं पङ्कं मलीमसमपि त्यजेत् ॥ १५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.152","synonyms":["कलङ्क","अवद्य","मलिन","किञ्जल्क","लक्ष्मन्","लाञ्छन","पङ्क","मलीमस"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"168","page":"0081","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["शौण्डीरो गर्वितः स्तब्धो मानी चाहंयुरुद्धतः ।","उद्ग्रीव उद्धरो दृप्तः नीचश्च पिशुनोऽधमः ॥ १६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.168","synonyms":["शौण्डीर","गर्वित","स्तब्ध","मानिन्","अहंयु","उद्धत","उद्ग्रीव","उद्धर","दृप्त","नीच","पिशुन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.435","page":"0080","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुल्कसादपरे क्ली तु चेलं वस्त्रेऽधमे त्रिषु ।","चैत्रः पुंसि वसन्तस्य प्रथमे मास्यथ स्त्रियाम् ॥ ४३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.435","head":"चेल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.2","page":"0041","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभ्यग्रोऽभिमुखे नव्ये समीपेऽप्यधमः पुनः ।","न्यूनेऽपि गर्हितेऽधीरः पुनर्भीरौ च चञ्चले ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.2","meanings":["न्यून","गर्हित"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1623","page":"0189","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भार्यायां वर्वरी नद्यां केशविन्यसनान्तरे ।","भेद्यवत् त्वधमे वक्रकेशे च वरकस्तु ना ॥ १६२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1623","head":"वर्वरी"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.7","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूषायां रूपकोत्सङ्गनाटकाद्यंशमन्तुषु ।","अन्त्योऽधमेऽन्त्यजाते चाध्वा मार्गे समये स्मृतः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.6","head":"अन्त्य"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.99","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्णोऽर्कजे श्रुतौ काञ्ची रक्तिका मेखला पुरी ।","काण्डो नालेऽधमे बाणे स्तम्बे वर्गे जलेऽपि च ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.17","head":"काण्ड"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.272","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्क्रमो निर्गमेऽकुल्ये निकृतोऽन्यत्कृतेऽधमे ।","नायको रत्नभेदे स्पात्प्रधानस्वामिनोरपि ॥ २७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.14","head":"निकृत"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.682","page":"0115","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अवद्यः कुत्सितो नीचोऽप्यधमः पण्ड इत्यपि ।","निरर्थके तु किंपाकः किञ्जोलञ्जः कुटिप्रियः ॥ ६८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.682","synonyms":["अवद्य","कुत्सित","नीच","पण्ड","किंपाक","किञ्जोलञ्ज","कुटिप्रिय"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.74","page":"0041","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कर्णेजपश्च पिशुनो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः ।","पापो धूर्तः शठः क्रूरः क्षुद्रो नीचोऽधमोऽनृजुः ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.5","synonyms":["कर्णेजप","पिशुन","द्विजिह्व","दुर्जन","खल","पाप","धूर्त","शठ","क्रूर","क्षुद्र","नीच","अनृजु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2620","page":"0422","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अधममणकं गर्ह्यं निकृष्टं काण्डकुत्सिते ।","अवद्यमपकृष्टञ्च प्रतिकृष्टं ब्रुवं पुनः ॥ २६२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.173","synonyms":["अणक","गर्ह्य","निकृष्ट","काण्ड","कुत्सित","अवद्य","अपकृष्ट","प्रतिकृष्ट","ब्रुव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.5","page":"0163","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अधमस्तु निकृष्टोऽर्वा कुपूयः कुत्सितोऽवमः ।","खेटगर्ह्यावद्ययाप्या अणकः रेकरेपसौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.5","synonyms":["निकृष्ट","अर्वन्","कुपूय","कुत्सित","अवम","खेट","गर्ह्य","अवद्य","याप्य","अणक","रेक","रेपस्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.101","page":"0170","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पापक्रवेऽप्यपसदोऽधमो धर्महीनके ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.101","synonyms":["अपसद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.31","page":"0255","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधमो गर्ह्यन्यूने स्यादागमः शास्त्र आगतौः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.31","meanings":["गर्ह्य","न्यून"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.22","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथ भाग्यं क्लीबलिङ्गं स्याच्छुभाशुभकर्मणोः ।","मयो दैत्ये च करभे शिल्पिन्यश्वतरेऽपि च ॥","मध्यमस्त्री विलग्ने स्यान्न्याय्येऽन्तरेऽधमे त्रिषु ।","मत्स्याः पुंभूम्नि देशे तु मीने नारायणे पुमान् ॥","मन्युर्ना दैन्यशोकेष्टिक्रोधेष्वहङ्कृतौ क्वचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.22","head":"मध्यम"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.7","page":"0264","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि ।","ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥","करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु ।","कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥","कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् ।","कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥","कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी ।","क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥","कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि ।","कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥","कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति ।","क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥","क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च ।","चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥","क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे ।","खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥","क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च ।","खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥","खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.7","head":"क्षुद्र"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.13","page":"0277","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चुल्ली चितायामुद्धाने चलं स्यादधमेंऽशुके ।","छलं स्यात्स्खलिते शाष्ये छल्ली सन्तानवल्कयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.13","head":"चल"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.9","page":"0291","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दोषा भुजे रजन्याञ्च दोषो दूषणपापयोः ।","ध्याङ्क्षो भिक्षुकमत्स्याशिपक्षिणोः काककर्कयोः ॥","ध्याङ्क्षी कक्कोलिकायान्तु पिशाचीराक्षसीभिदोः ।","न्यक्षं साकल्यतृणयोर्महिषे नाऽधमे त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.9","head":"न्यक्ष"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.30","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रेफाः क्रूरेऽधमे दुष्टे कृपणे च पुमानयम् ।","रोदश्च रोदसी चोभे द्यावाभूम्योर्दिविक्षितौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.30","head":"रेफ"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.43","page":"0253","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निकृष्टे त्वपकृष्टं स्यादधमं चाऽवमं समे ।","याप्यं याव्यं रेप-रेफौ रेपो रेफश्च सान्तिमे ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.43","synonyms":["अपकृष्ट","अवम","याप्य","याव्य","रेप","रेफ","रेपस्","रेफस्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1583","page":"0191","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रतिकृष्टनिकृष्टार्वरेफगर्ह्याधमावमाः ।","कुपूयः कत्सितः खेटो याप्योऽवद्योज्वरोऽणकाः ॥ १५८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.13","synonyms":["प्रतिकृष्ट","निकृष्ट","अर्व","रेफ","गर्ह्य","अवम","कुपूय","कुत्सित","खेट","याप्य","अवद्य","अवर","अणक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2138","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फलकी चन्दनश्चर्मी बर्बरो भङ्गुरेऽधमे ।","बहुलोऽग्निः कृष्णपक्षो बहुलैलार्जुनी मही ॥ २१३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.279","head":"बर्बर"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.1.21","page":"0084","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कोमलं पेलवं पापे त्वधमापसदौ धवः ।","रोमाञ्चितो हृष्टरोमा अजानेयस्तु निर्भयः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.1.21","synonyms":["कोमल","पेलव","अपसद","धव","रोमाञ्चित","हृष्टरोमन्","अजानेय","निर्भय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.75","page":"0207","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["गर्ह्येऽपकृष्टचेलार्वरेफयाप्याधमावमाः ।","प्रतिकृष्टावद्यखेटनिकृष्टाणककुत्सिताः ॥ ७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.75","synonyms":["अपकृष्ट","चेल","अर्व","रेफ","याप्य","अवम","प्रतिकृष्ट","अवद्य","खेट","निकृष्ट","अणक","कुत्सित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.24","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दर्भे कुशोऽस्त्री तोये क्ली कुटिर्वक्रे गृहे नषण् ।","कृष्टिर्विलेखे प्राज्ञे ना खेटो ग्रामे कफेऽधमे ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.24","head":"खेट"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.1","page":"0254","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधमौ गर्हितन्यूनावभीकौ निर्भयाभिकौ ।","प्रत्यक्षेऽधिकृतेऽध्यक्षमखिलं गर्ह्यकृत्स्नयोः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.1","meanings":["गर्हित","न्यून"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}