{"stem":"अध्यवसाय","iast":"adhyavasāya","found":true,"koshas":9,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.300","page":"16","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शोकः शुक्शोचनं खेदः क्रोधो मन्युः क्रुधा रुषा ।","क्रुत्कोपः प्रतिघो रोषो रुट् चोत्साहः प्रगल्भता ॥ २९९ ॥","अभियोगोद्यमौ प्रौढिरुद्योगः कियदेतिका ।","अध्यवसाय ऊर्जोथ वीर्यं सोऽतिशयान्वितः ॥ ३०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.228","synonyms":["शोक","शुच्","शोचन","खेद","क्रोध","मन्यु","क्रुधा","रुषा","क्रुध्","कोप","प्रतिघ","रोष","रुष्","उत्साह","प्रगल्भता","अभियोग","उद्यम","प्रौढि","उद्योग","कियदेतिका","ऊर्ज","वीर्य"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.29","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्साहोऽध्यवसायः स्यात्स वीर्यमतिशक्तिभाक् ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.42","synonyms":["उत्साह","वीर्य"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.90","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धृतिस्तुष्टिस्तु सन्तोषः प्रौढिस्तु कटभेदिका ।","यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरिषोऽध्यवसायवत् ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.4","synonyms":["धृति","तुष्टि","सन्तोष","प्रौढि","कटभेदिका","यत्न","उत्साह","उद्यम","आयाम","तरिष"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.100","page":"0428","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रौढिः प्रगल्भतायोग उद्योगश्च समावुभौ ।","उत्साह उद्यमोऽस्त्री स्यादध्यवसाय इत्यपि ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.100","synonyms":["प्रौढि","प्रगल्भता","योग","उद्योग","उत्साह","उद्यम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.134","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सर्गोर्थ(था?)ध्यवसायः स्यात्सूत्रतन्तुः प्रगल्भता ।","समर्थता शूरता च प्रौढिः स्त्री कियदेतिका ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.145","synonyms":["सर्ग","सूत्रतन्तु","प्रगल्भता","समर्थता","शूरता","प्रौढि","कियदेतिका"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.267","page":"0069","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना हिंसायामथोन्मार्गे त्रिः स्रुवे चाजयोऽब्रवीत् ।","उत्साहोऽध्यवसाये ना सूत्रे च रभसोऽब्रवीत् ॥ २६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.267","head":"उत्साह"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.830","page":"0119","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नदीभेदे परैरुक्तो ना रूपाध्यवसाययोः ।","त्वक्पत्रं तु वराङ्गाख्यगन्धद्रव्ये नपुंसकम् ॥ ८३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.830","head":"तमस"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.2","page":"0088","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्साहेऽध्यवसायः स्या+++++++रः ।","सव्वँत्सर इति ह्येके तद्भेद इति चापरे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.16","meanings":["उत्साह","संवत्सर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.440","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुनश्चाऽध्यवसायोऽथ वीर्यं सोऽतिशयान्वितः ।","आतङ्कस्तु भयं भीतिः भिया भीः साध्वसं दरः ॥ ४४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.403","synonyms":["वीर्य","आतङ्क","भय","भीति","भिया","भी","साध्वस","दर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.482","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आध्या चिन्ता स्मृतिर्ध्यानमाध्यानमपि चिन्तिते ।","उत्कण्ठा स्यादुत्कलिका उत्साहोऽध्यवसायवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.482","synonyms":["आध्या","चिन्ता","स्मृति","ध्यान","आध्यान","उत्कण्ठा","उत्कलिका","उत्साह"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.92","page":"0176","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वक्कश्चाध्यवसायः स्याद् दर्पारम्भे तटस्फटः (?) ।","कलञ्जौ तौ विषास्त्रेण हतौ यौ मृगपक्षिणौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.92","synonyms":["वक्क","तटस्प्फट","कलञ्ज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.167","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरीषोऽध्यवसायवत् ।","वैराग्यं मर्दमुद्वेगो निर्वेदश्च विरागवत् ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.167","synonyms":["यत्न","उत्साह","उद्यम","आयाम","तरीष","वैराग्य","मर्द","उद्वेग","निर्वेद","विराग"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}