{"stem":"अनुज","iast":"anuja","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.553","page":"24","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजे यविष्ठः स्यात्कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","स यवीयान्कनीयांश्च पितृव्यश्यालमातुलाः ॥ ५५२ ॥","पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्रातरो देवृदेवरौ ।","देवा चावरजे पत्युर्जामिस्तु भगिनी स्वसा ॥ ५५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.271","synonyms":["यविष्ठ","कनिष्ठ","अवरज","यवीयस्","कनीयस्","पितृव्य","श्याल","मातुल","देवृ","देवर","देवन्","जामि","भगिनी","स्वसृ"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.15","page":"1","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शुक्रे भृगुः शनौ पङ्गुः श्रुतकर्मा महाग्रहः ॥ १४ ॥","श्रुतश्रवोऽनुजः कालो ब्रह्मण्यश्च यमः स्थिरः ।","क्रूरात्मा चाथ राहौ स्यादुपराग उपप्लवः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.8","synonyms":["भृगु","पङ्गु","श्रुतकर्मन्","महाग्रह","श्रुतश्रवस्","काल","ब्रह्मण्य","यम","स्थिर","क्रूरात्मन्","उपराग","उपप्लव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.43","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजे स्युः कनिष्ठयवीयोऽवरजानुजाः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.70","synonyms":["कनिष्ठ","यवीयस्","अवरज"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.506","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अग्रजः पूर्वजो ज्येष्ठः कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","भ्रातृव्यो भ्रातृपुत्रः स्याद् भ्रात्रीयो भ्रातृजस्तथा ॥ ५०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.352","synonyms":["अग्रज","पूर्वज","ज्येष्ठ","कनिष्ठ","अवरज","भ्रातृव्य","भ्रातृपुत्र","भ्रात्रीय","भ्रातृज"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"11.2.7","page":"0042","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रकोष्ठः कूर्पराधः स्यात्प्रकोष्ठं च गृहान्तरम् ।","कनिष्ठोऽल्पेऽनुजे यूनि कनिष्ठा काचिदङ्गुली ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.11.2.7","head":"कनिष्ठ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.5","page":"0105","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इनः सूर्ये प्रभौ राज्ञि योनिः स्यादाकरे भगे ।","हनिन्यूनौ [च?] गर्ह्यार्थौ सूनुः पुत्रेऽनुजेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.5","head":"सूनु"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.18","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कनीयाननुजे प्रोक्तो यूनि चाल्पे च कीर्तितः ।","विहायसं विदुर्व्योम पक्षिणश्च विहायसः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.18","head":"कनीयस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.87","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ज्यायानप्यग्रजोऽग्र्यः स्यादग्रीयोऽथ जघन्यजः ।","कनिष्ठश्च यविष्ठश्च कनीयाननुजो लघुः ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.87","synonyms":["ज्यायस्","अग्रज","अग्र्य","अग्रीय","जघन्यज","कनिष्ठ","यविष्ठ","कनीयस्","लघु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.4","page":"0210","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भ्राता ज्येष्ठः पूर्वजः स्यात्पित्र्यस्तत्राग्रियाग्रजौ ।","जघन्यजो यविष्ठः स्याद्यवीयाननुजोऽपि सः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.887","synonyms":["पूर्वज","पित्र्य","अग्रिय","अग्रज","जघन्यज","यविष्ठ","यवीयस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.61","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वरे वरीयस्यपि तित्तिरौ च","क्लीबे तु ताम्रे मरिचे तथैव ।","साधिष्ठ आर्येऽतिदृढे कनिष्ठ-","स्त्वल्पेऽनुजे यूनि तथाङ्गुलौ स्त्री ॥ ६१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.11","head":"कनिष्ठ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.2","page":"0247","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विशेष्यवत्स्याद्धनुरस्ररोगे","शस्त्रे च मृत्यौ च नखीषु च स्त्री ।","द्वयोः कपोलावयवेऽथ सूनुः","पुत्रेऽनुजे भास्वति च प्रदिष्टः ॥ २ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.22","head":"सूनु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.28","page":"0385","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खगे विहाया नरि खे तु[91b] न स्त्री","सिंहे नगौकाः शरभे खगे च ।","तादृक् त्वगौका अतियूनि बाल्ये-","नुजे कनीयानपि भेद्यलिङ्गः ॥ २८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.60","head":"कनीयस्"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"42","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सहकृत्वा सहकारी सहायः सामवायिकः ।","सनाभिः सगोत्रो बन्धुश्च सोदर्यः अवरजोऽनुजः ॥ ४२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.42","synonyms":["सहकृत्वन्","सहकारिन्","सहाय","सामवायिक","सनाभि","सगोत्र","बन्धु","सोदर्य","अवरज"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.394","page":"0080","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाषाणभेदे स्त्री त्रिस्तु कनिष्ठोऽल्पतमेऽनुजे ।","तथा युवतमे स्त्री तु कनिष्ठाल्पतमाङ्गुलौ ॥ ३९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.394","head":"कनिष्ठ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.238","page":"0046","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोद्रङ्ग इति विख्याते समासादीह पूर्ववत् ।","जघन्यजस्तु द्वे शूद्रे त्रि तु स्यादनुजे तथा ॥ २३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.504","head":"जघन्यज"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.20","page":"0095","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["या ज्येष्ठायामनूढायामूढा तस्यां स्त्रियां स्त्रियाम् ।","ना तु भ्रातुः प्रमीतस्य जायया रमतेऽनुजः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.81","head":"अग्रेदिदिषू"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.21","page":"0095","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["यस्तस्मिन्नमुमेवास्मिन्नर्थे ह्रस्वान्तमप्यवक् ।","अग्रेदिधिषुरित्येष पठितोऽर्थान्तरे परैः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.82","head":"अग्रेदिदिषु"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.216","page":"0128","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कनिष्ठोऽवरजश्चैव यविष्ठोऽप्यनुजः स्मृतः ।","जघन्यजः कनीयांश्च यवीयानपि कथ्यते ॥ २१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.216","synonyms":["कनिष्ठ","अवरज","यविष्ठ","जघन्यज","कनीयस्","यवीयस्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.210","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जर्जरीकं बहुच्छिद्रे जीवंजीवः खगान्तरे ।","जघन्यजोऽनुजे शूद्रे जलरङ्कस्तडित्वति ॥ २१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.17","head":"जघन्यज"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.362","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सूनुर्द्रुमेऽनुजे पुत्रे सौम्यो धिष्ण्ये बुधेऽपि च ।","सूतस्तु पारदे तक्ष्णि मागधे सारथावपि ॥ ३६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.2","head":"सूनु"},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.54","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तातो द्वितो जनुकरो भ्राता बन्धुः सहोदरः ।","सहजन्मा सहजनु सहजो बान्धवोऽनुजः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.53","synonyms":["तात","द्वित","जनुकर","भ्रातृ","बन्धु","सहोदर","सहजन्मन्","सहजनुस्","सहज","बान्धव"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.883","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवरजोऽनुजः स्याद्वै कनीयान् कन्यसस्तथा ।","कनिष्ठश्च यविष्ठश्च स्याद्यवीयान् जघन्यजः ॥ ८८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.583","synonyms":["अवरज","कनीयस्","कन्यस","कनिष्ठ","यविष्ठ","यवीयस्","जघन्यज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.204","page":"0097","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":true,"verse":["जघन्यजः कणिष्ठः स्यात् कनीयान् अतुजोऽपि च ।","स्याद्यवीयान् अवरजो जघन्योऽपि च कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.204","synonyms":["जघन्यज","कनिष्ठ","कनीयस्","यवीयस्","अवरज","जघन्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.10","page":"0204","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अम्बष्ठा यूथिका केशी पाठाम्ललीनिकासु च ।","कमठः कच्छपे वंशे क्लीबं भाण्डविशेषके ॥","कनिष्टाङ्गुलिभेदेऽतियुवात्यल्पानुजेषु ना ।","जरठः कठिने पाण्डौ जीर्णे तु वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म्ल (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.10","head":"कनिष्ठ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.23","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्नानं स्नानीयद्रव्ये स्याद् यजने च नपुंसकम् ।","सूनञ्च प्रसवे पुष्पे सूनुः पुत्रेऽनुजार्कयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.23","head":"सूनु"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.43","page":"0296","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलहंसश्च कादम्बे राजहंसे परात्मनि ।","कनीयाननुजेऽत्यल्पे तरुणेऽपि च वाच्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.43","head":"कनीयस्"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1144","page":"0141","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजकनीयांसौ कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","यवीयांश्च यविष्ठश्च वयस्थस्तरुणो युवा ॥ ११४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.114","synonyms":["जघन्यज","कनीयस्","कनिष्ठ","अवरज","यवीयस्","यविष्ठ","वयस्थ","तरुण","युवन्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.84","page":"0120","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जघन्यजोऽनुजे शूद्रे जलजं शङ्खपद्मयोः ।","चिह्नशेफपताकासु खट्वाङ्गेऽपि ध्वजोऽस्त्रियाम् ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.85","head":"जघन्यज"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.444","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदर्च्चिरुत्प्रभे वह्नावेनः पापपराधयोः ।","कनीयाननुजेऽल्पे च कंसो मानेसुरान्तरे ॥ ४४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.460","head":"कनीयस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.31","page":"0175","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सहजः स्वसरो भ्राता कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","पूर्वजस्त्वग्रजो ज्येष्ठः पितृव्याः सहजाः पितुः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.31","synonyms":["सहज","स्वसर","भ्रातृ","कनिष्ठ","अवरज","पूर्वज","अग्रज","ज्येष्ठ","पितृव्य"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.4","page":"0201","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वर्षीयान् दशमी ज्यायान् कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","जघन्यजो यवीयांश्च पूर्वजे त्वग्रियोऽग्रजः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.4","synonyms":["वर्षीयस्","दशमिन्","ज्यायस्","कनिष्ठ","अवरज","जघन्यज","यवीयस्","पूर्वज","अग्रिय","अग्रज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.9","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वौ कनिष्ठकनीयांसौ यून्यत्यल्पेऽनुजेऽपि च ।","क्षुल्लका नीचनिः स्वाल्पाः कलितो ज्ञातबद्धयोः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.9","head":"कनिष्ठ"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}