{"stem":"अन्ध","iast":"andha","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.457","page":"21","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अन्धो गताक्ष उत्पश्य उन्मुखोऽधोमुखस्त्ववाङ् ॥ ४५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.146","synonyms":["गताक्ष","उत्पश्य","उन्मुख","अधोमुख","अवाञ्च्"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"4.2.1","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जले दिव्यमिरा सेव्यं कृपीटं घृतमङ्कुरः ।","विषं पिप्पलपातालमलिलानि च कम्बलम् ॥ १६२ ॥","पावनं षड्रसं चापि पल्लूरं तु सितं पयः ।","किट्टिमं तदतिक्षारं शालूकं पङ्कगन्धिकम् ॥ १६३ ॥","अन्धं तु कलुषं तोयमतिस्वच्छं तु काचिमम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.4.2.1","synonyms":["दिव्य","इरा","सेव्य","कृपीट","घृत","अङ्कुर","विष","पिप्पल","पाताल","अलिल","कम्बल","पावन","षड्रस","पल्लूर","किट्टिम","शालूक","काचिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.61","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":true,"verse":["किलासी सिध्मलोऽन्धोऽदृङ्मूर्च्छाले मूर्तमूर्च्छितौ ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.106","synonyms":["किलासिन्","सिध्मल","अदृश्","मूर्च्छाल","मूर्त","मूर्च्छित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.35","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्धेऽप्यनेडमूकः स्याट्टङ्कौ दर्पाश्मदारणौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.35","head":"अनेडमूक"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.198","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मधु मद्ये पुष्परसे क्षौद्रेऽप्यन्धं तमस्यपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 पु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.198","meanings":["तमस्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.609","page":"0068","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अन्धो ह्यनेडमूकः स्यादेडो वधिर उच्यते ।","जडः कडः स्मृतो मूकः कल्लमूकस्त्ववाक्श्रुतिः ॥ ६०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.455","synonyms":["अनेडमूक","एड","वधिर","जड","कड","मूक","कल्लमूक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.2.5","page":"0101","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राधो वैशाखमासे स्याद्राधा च कृष्णगोपिका ।","अन्धो दर्शननिर्मुक्तो जन्तुरन्धं तमो मतम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.2.5","meanings":["दर्शननिर्मुक्त","तमस्"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.2.24","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपभ्रंसस्तु पतने भाषाभेदापशब्दयोः ।","दिव्यचक्षुः सुगन्धः स्यादन्धो यश्च सुलोचनः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.2.24","head":"दिव्यचक्षुस्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.115","page":"0033","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कर्णपर्यायशून्यार्थः कल्लो वर्कर इत्यथ ।","अन्धः स्यादेडमूकोऽपि दृक्पर्यायविनार्थकः ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.115","synonyms":["कल्ल","वर्कर","एडमूक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.28","page":"0346","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दोहलं कलुषं चान्धमाविलं तद्विपर्यये ।","निर्मलं च त्रिषूत्तानात्पुंस्यगाधजले ह्रदः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.28","synonyms":["दोहल","कलुष","आविल","निर्मल","ह्रद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.1.8","page":"0302","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्यान्नीलपङ्कं दिनकेसरान्ध-","ध्वान्तानि तत्संतमसं प्रसारि ।","गाढेऽन्धपूर्वं तमसं विहीने","त्वत्रावपूर्वं तमसं प्रदिष्टम् ॥ ८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.1.8","synonyms":["नीलपङ्क","दिनकेसर","ध्वान्त","संतमस","अन्धतमस","अवतमस"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.1","page":"0106","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वृन्दं [श्वा]पदमत्थ(?)दं च विरुदं चाच्छोद-तुन्दाङ्गदं","गोर्दं गोद-कुसीद-मेद-कुसिदं तद्वत्ककुत्स्या*तम् ।","आनद्धं मुरजादिकेषु तिमिरेऽन्धं वृद्धमप्यद्रिजे-","ऽवष्टब्धं च महौषधं निगदितं तुल्यें ऽशकेऽर्धं तथा ॥ १ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sardulavikridita · pāda 2 syl. None गोर्दं गोद-कुसीद-मेद-कुसिदं तद्वत्ककुत्स्या*तम् (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.23","synonyms":["वृन्द","श्वापद","मत्थद","विरुद","अच्छोद","तुन्द","अङ्गद","गोर्द","गोद","कुसीद","मेद","कुसिद","ककुद्","आनद्ध","वृद्ध","अवष्टब्ध","महौषध","अर्ध"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.50","page":"0113","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधं","मौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।","उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-","ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.18","synonyms":["श्राद्ध","उत्सेध","कबन्ध","सौध","मधु","आयुध","औषध","मौन","मान","विमान","यान","पुलिन","आपीन","उदपान","आसन","उद्यान","नलिन","खलीन","खलिन","स्थान","अभिधान","ओदन","ब्रह्मन्","प्रेमन्","समान","जानु","निधन","प्रस्फोटन","पक्ष्मन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.56","page":"0240","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धीरे च सौम्ये बुधिते पराभो-","ऽथार्धं समेंऽशे शकले तु पुंसि ।","अन्धं तमस्यप्सु विदृक्षु भेद्ये","बन्धस्तु चेतोरुजि बन्धने च ॥ ५६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.7","meanings":["तमस्","अप्","विदृश्","भेद्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.38","page":"0046","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमांस्तद्वति तु त्रि स्यादन्धं तु तिमिरे नपुम् ।","त्रिषु नेत्रविहीनेऽथ स्यादर्धः शकले पुमान् ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.38","meanings":["तिमिर","नेत्रविहीन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.2","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनेलमूकः स्यादन्धे वक्तुं श्रोतुमशिक्षिते ।","श्रुतिवर्जित इत्येके शठे चाथौदनादिषु ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.56","head":"अनेलमूक"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.120","page":"0116","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रलम्बाण्डो मुष्करः स्यादन्धोत्पश्यगताक्षकाः ।","अधोमुखोन्मुखौ चैवोत्पश्यो मुण्डितकेशिनौ ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.120","synonyms":["प्रलम्बाण्ड","मुष्कर","उत्पश्य","गताक्षक","अधोमुख","उन्मुख","मुण्डित","केशिन्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.698","page":"0095","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["गताक्षोऽनेडमूकोऽन्धश्चक्षुर्विकल उच्यते ॥ ६९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.281","synonyms":["गताक्ष","अनेडमूक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.1860","page":"0303","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्षारं जलं किट्टिमं स्यात् शालूकं गन्धयुग्जलम् ।","समलन्तु भवेदन्धमतिस्वच्छन्तु काचिमम् ॥ १८६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.7","synonyms":["किट्टिम","शालूक","काचिम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.248","page":"0099","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अथ न्युब्जो रुजा भुनेऽप्यन्धो दृग्नेत्रहीनके ।","वृद्धनाभिस्तुन्दिभः स्यात्तुन्दिलोऽत्युच्चनाभिके ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 भु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.248","synonyms":["न्युब्ज","वृद्धनाभि","तुन्दिभ","तुन्दिल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.2","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्धं क्लीबमन्धकारे नेत्रहीनेऽपि वाच्यवत् ।","आधिर्ना चित्तपीडायां व्यसने बन्धनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ब (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.2","meanings":["अन्धकार","नेत्रहीन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.30","page":"0290","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवितेशः प्राणनाथे यमे विधुविवस्वतोः ।","नागपाशः स्त्रीकरणे दुर्बुद्धौ वरुणायुधि ॥","पञ्चदशी पौर्णमास्यां अमावस्यातिथावपि ।","प्रतिष्कशः पुरोगे स्याद्वार्ताहरसहाययोः ॥","परिवेशः सूर्यपार्श्वमण्डले परिवेष्टने ।","पादपाशी खुतुक्कायां शृङ्खलायामपि स्त्रियाम् ॥","पुरोडाशो हविर्भेदे पिष्टके हुतशेषके ।","भूमिस्पृक्मानुषे वैश्ये चौरभेदेऽन्धखञ्जयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 स्त्री (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 द (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.30","head":"भूमिस्पृश्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.57","page":"0297","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिव्यचक्षुः सुनेत्रेऽन्धसुगन्धभेदयोरपि ।","स्यान्नभश्चमसश्चन्द्रे चित्रापूपेन्द्रजालयोः ॥","कथ्यते हिङ्गुनिर्यासो निम्बे हिङ्गुरसेऽपि च ।","हिरण्यरेता मिहिरे वीतिहोत्रे हरेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.57","head":"दिव्यचक्षुस्"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.39","page":"0180","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सन्तमसा-ऽवतमसे अन्धातमसमन्धतः ।","तमसं चाऽन्धकारान्धे भूच्छायमनृलिङ्गकम् ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.39","synonyms":["सन्तमस","अवतमस","अन्धातमस","अन्धतमस","अन्धकार","भूच्छाय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1100","page":"0136","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अन्धोऽचक्षुरतीसारी यः स एवातिसारकी ।","न्युब्जो भुग्नः कुब्जो गडुलः कुकरः कुणिर्जडः स्तब्धः ॥ ११०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.70","synonyms":["अचक्षुस्","अतिसारकिन्","न्युब्ज","भुग्न","कुब्ज","गडुल","कुकर","कुणि","जड","स्तब्ध"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.13","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["केकरो वलिरोऽनेडमूकोऽन्धः काण एकदृक् ।","एडस्तु वधिरः कण्व एडमूकस्त्ववाक्च्छ्रुतिः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.13","synonyms":["केकर","वलिर","अनेडमूक","काण","एकदृश्","एड","वधिर","कण्व","एडमूक","अवाक्छ्रुति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.6","page":"0230","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्हन्तौ जिनसम्मान्यावर्वन्तौ हयकुत्सितौ ।","अन्धोऽचक्षुस्तमोऽप्यन्धमर्चिर्भाज्वालयोर्न ना ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.6","meanings":["अचक्षुस्","तमस्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}