{"stem":"अपवाद","iast":"apavāda","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.271","page":"15","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["स्यादवर्ण उपक्रोशे वादो निःपर्यपात्परः ।","गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ २७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.186","synonyms":["अवर्ण","निर्वाद","परीवाद","गर्हणा","धिक्क्रिया","निन्दा","कुत्सा","क्षेप","जुगुप्सन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.13","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवर्णाक्षेपनिर्वादपरीवादापवादवत् ।","उपक्रोशो जुगुप्सा च कुत्सा निन्दा च गर्हणे ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.22","synonyms":["अवर्ण","आक्षेप","निर्वाद","परीवाद","उपक्रोश","जुगुप्सा","कुत्सा","निन्दा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.5","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्सङ्गचिह्नयोरङ्कः कलङ्कोऽङ्कापवादयोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.5","head":"कलङ्क"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.172","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपवादौ तु निन्दाज्ञे दायादौ सुतबान्धवौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.172","meanings":["निन्दा","आज्ञा"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.148","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपवाद उपक्रोशो निर्वादावर्णवादपरिवादाः ।","एकार्थाः कथ्यन्ते गर्हा निन्दा जुगुप्सा च ॥ १४८ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.148","synonyms":["उपक्रोश","निर्वाद","अवर्णवाद","परिवाद","गर्हा","निन्दा","जुगुप्सा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.1.9","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अलीके त्वप्रियासत्ये सूतकौ जन्मपारदौ ।","अभीकौ कामुकात्रस्तौ कलङ्कोऽङ्कापवादयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.1.9","head":"कलङ्क"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.3","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रं सुखे च कल्याणे निन्दा कुत्सापवादयोः ।","सम्पल्लक्ष्म्यां गुणोत्कर्षे शरत्संवत्सरे ऋतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.3","head":"निन्दा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.7","page":"0093","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रियंवदः खेचरे च महामदो गजेऽपि च ।","विशारदो बुधेऽत्रस्ते शतह्रदा वज्रविद्युतोः ।","अपवादौ तु निन्दाज्ञे जनपदो जनदेशयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub) pāda 4 syl. None शतह्रदा वज्रविद्युतोः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.7","meanings":["निन्दा","आज्ञा"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.39","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कौपीनं च विनिर्दिष्टमकार्यं गुह्यचीरयोः ।","कौलीनं पशुभिर्युद्धे कुलीनत्वापवादयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.39","head":"कौलीन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.41","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विकल्प(त्थ?)नं मृषाश्लाघा निन्दा कुत्सा च धिक्कृतिः ।","जुगुप्सा गर्ह[45a]णा क्षेपोऽपवादोऽवर्ण इत्यपि ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.141","synonyms":["विकत्थन","मृषाश्लाघा","निन्दा","कुत्सा","धिक्खृति","जुगुप्सा","गर्हणा","क्षेप","अवर्ण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.17.78","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपवादे तु जनानामभिशस्तिः प्रार्थनायां च ।","गन्धवती मद्यभुवोर्योजनगन्धानगर्योश्च ॥ ७८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.17.34","head":"अभिशस्ति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.14","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुन्दोऽस्त्रियां स्यात्कुसुमप्रभेदे","शस्त्रादिकोत्तेजनयन्त्रकेऽपि ।","निन्दापवादेऽपि च कुत्सने स्यात्"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.14","head":"निन्दा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.60","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निशा रात्रौ हरिद्रायां निन्दा कुत्सापवादयोः ।","निधा निधाने पाश्यायां पाश्या पाशकदम्बकम् ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.60","head":"निन्दा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.454","page":"0081","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जन्योऽपवादे नात्रार्थेऽमरदत्तोऽब्रवीन्नपि ।","जनवादे तु पुंस्येनं सिंहः क्लीबेऽजयोऽपठत् ॥ ४५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.454","head":"जन्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.65","page":"0016","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलङ्कस्त्वपवादे च चिह्ने च कलहः पुनः ।","युद्धे द्वन्द्वे च करभः पुनः कीर्तित आतपे ॥ ६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.65","head":"कलङ्क"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.29","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपवादे कुलीनत्वे ग्रहणं त्विन्दुसूर्ययोः ।","उपरागे चोपलब्धौ वन्द्यादानादरेषु च ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.29","head":"कौलीन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.2","page":"0006","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपदेशस्तु लक्षे स्यान्निमित्तव्याजयोरपि ।","अपवादस्तु निन्दायामाज्ञायां च द्वयोरपि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.59","meanings":["निन्दा","आज्ञा"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.188","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिवादापवादौ च निर्वादावर्णधिक्क्रियाः ।","कुत्साक्रोशौ तथा गालिं विरुद्धवचनं विदुः ॥ १८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.188","synonyms":["परिवाद","निर्वाद","अवर्ण","धिक्क्रिया","कुत्सा","आक्रोश","गालि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.117","page":"0176","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कन्दलं तु नवाङ्कूरे कपाले कलहे ध्वनौ ।","कलङ्कस्त्वपवादेऽङ्के कमलं जलताम्रयोः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.35","head":"कलङ्क"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.283","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदं त्राणे क्रमे स्थानेऽपवादव्यवसाययोः ॥ २८३ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.1","head":"पद"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.127","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपक्रोशोऽवर्णवादः कौलीनं वचनीयता ।","जुगुप्सा गर्हणा निन्दा निर्वादश्चापवादवत् ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.14","synonyms":["उपक्रोश","अवर्णवाद","कौलीन","वचनीयता","जुगुप्सा","गर्हणा","निन्दा","निर्वाद"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.392","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपक्रोशोऽपवादश्च गर्हा गर्हश्च गर्हणा ।","जुगुप्सनं जुगुप्सा च निन्दा कुत्सा च धिक्क्रिया ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.354","synonyms":["उपक्रोश","गर्हा","गर्ह","गर्हणा","जुगुप्सन","जुगुप्सा","निन्दा","कुत्सा","धिक्क्रिया"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.379","page":"0027","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपक्रोशोऽपवादः स्यादववादो विकुत्सनम् ।","अगम्यागमनं युक्तं तवेत्यादिकभाषणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.379","synonyms":["अपक्रोश","अववाद","विकुत्सन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.43","page":"0179","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलङ्कोऽङ्केऽपवादे स्यात् कालायसमलेऽपि च ।","कर्णिका करिहस्ताग्रे हस्तमध्याङ्गुलावपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.43","head":"कलङ्क"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.157","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनुमतिः कलाहीनशशाङ्कानुज्ञयोरपि ।","अभिशस्तिः प्रार्थनायामपवादेऽपि च स्त्रियाम् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.157","head":"अभिशस्ति"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.3","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दा स्थियान्तु कुत्सायामपवादे च दुष्कृतौ ।","पदं वाक्ये व्यवसाये शब्दप्रदेशयोरपि ॥","पादे च पादचिह्णो च स्थाने त्राणे च वस्तुनि ।","अङ्के च श्लोकपादे च क्लीबं स्यात्किरणे पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.3","head":"निन्दा"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.108","page":"0186","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["निष्पर्यपात्परो वादो, जुगुप्सा च जुगुप्सनम् ।","गर्हणा गर्हणं गर्हो, रतशापे तु क्षारणा ॥ १०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.108","synonyms":["निर्वाद","परिवाद","जुगुप्सा","जुगुप्सन","गर्हणा","गर्हण","गर्ह","क्षारणा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2057","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलङ्कोऽङ्केऽपवादे च कलिङ्गः खगदेशयोः ।","करेणुर्ना गजे स्त्री तु करिण्यामथ कञ्चुकः ॥ २०५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.198","head":"कलङ्क"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2200","page":"0266","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपवादौ तु निन्दाज्ञे गुह्यगूढाववस्करौ ।","अन्तेवासी तु चण्डाले शिष्यनापितयोरपि ॥ २२०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.341","meanings":["निन्दा","आज्ञा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.33","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवर्णवादो निर्वादोऽप्यपवादो विरूक्षणम् ।","क्षारणं गर्हणं निन्दा जुगुप्सागालिकुत्सनाः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.33","synonyms":["अवर्णवाद","निर्वाद","विरूक्षण","क्षारण","गर्हण","निन्दा","जुगुप्सा","गालि","कुत्सना"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.47","page":"0107","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपराधो मन्तुरेनः खसृमं विप्रियागसी ।","अपवादस्तु निर्देशो निदेशः शासनं तथा ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.47","synonyms":["अपराध","मन्तु","एनस्","खसृम","विप्रिय","आगस्","निर्देश","निदेश","शासन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.21","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्ठोत्कर्षे व्यवस्थायां नाशेऽन्ते व्रतयज्ञयोः ।","भित्तिमूले प्रधौ नेमिर्निन्दा कुत्सापवादयोः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.21","head":"निन्दा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.17","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कौशिको गुल्गुलूलूकशक्रर्षिष्वाहितुण्डिके ।","कलंकोंऽकेऽपवादे च कलहो द्वन्द्वयुद्धयोः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.17","head":"कलङ्क"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.13","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कौलीनं प्राणिभिर्द्यूते कुलीनत्वापवादयोः ।","गुह्येऽकार्ये च कौपीनं गन्धनं तु प्रकाशने ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.13","head":"कौलीन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.14","page":"0266","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नृपरक्षिष्वनीकस्थो हस्तिशिक्षाविचक्षणे ।","अपवादौ तु निन्दाज्ञे स्तुतिस्नेहावपह्नवौ ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.14","meanings":["निन्दा","आज्ञा","स्तुति","स्नेह","अपह्नव"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}