{"stem":"अभिधान","iast":"abhidhāna","found":true,"koshas":12,"places":[{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.34","page":"3","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["बुद्धे तु भगवान् योगी बुधो विज्ञानदेशनः ॥ ७९ ॥","महासत्त्वो लोकनाथो बोधिरर्हन्सुननिश्चितः ।","गुणाब्धिर्विगतद्वन्द्वो वचने स्यात्तु जल्पितम् ॥ ८० ॥","लपितोदितभणिताभिधानगदितानि च ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None बोधिरर्हन्सुननिश्चितः (extra_in_pada)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 दि (sub) pāda 4 syl. None च चण्डालानां तु वल्लकी (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.34","synonyms":["भगवत्","योगिन्","बुध","विज्ञानदेशन","महासत्त्व","लोकनाथ","बोधि","अर्हत्","सुनिश्चित","गुणाब्धि","विगतद्वन्द्व","जल्पित","लपित","उदित","भणित","गदित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.8","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः स्यादथाह्वयः ॥ ७ ॥","आख्याह्वे अभिधानं च नामधेयं च नाम च ।","हूतिराकारणाह्वानं संहूतिर्बहुभिः कृता ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.14","synonyms":["वार्ता","प्रवृत्ति","वृत्तान्त","उदन्त","आह्वय","आख्या","आह्वा","नामधेय","नामन्","हूति","आकारण","आह्वान","संहूति"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.138","page":"0017","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ह्रादो नादः शब्दः स्वानो ध्वानः स्वरो रवो घोषः ।","अभिधानव्याहारोदीरणकथनादयस्तु तद्भेदाः ॥ १३८ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.138","synonyms":["ह्राद","नाद","शब्द","स्वान","ध्वान","स्वर","रव","घोष","व्याहार","उदीरण","कथन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.68","page":"0446","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गोत्रं स्त्रियामभिख्याख्या संज्ञाह्वा ना समाह्वयः ।","लक्षणं लक्ष्मणं क्लीबेऽभिधानमभिधा स्त्रियाम् ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.68","synonyms":["गोत्र","अभिख्या","आख्या","संज्ञा","आह्वा","समाह्वय","लक्षण","लक्ष्मण","अभिधा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.167","page":"0479","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["निपानवातायनयोरभिधानखलीनयोः ।","भुवनस्य रसोनस्य खलिनस्य ततोऽपि च ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.167","synonyms":["निपान","वातायन","खलीन","भुवन","रसोन","खलिन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.32","page":"0068","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["आख्याभिक्षा(ख्या?)भिधा संज्ञाह्वा गोत्रं नाम चास्त्रियाम् ।","शर्माह्वया नामधेयमभिधानं च न स्त्रियाम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.133","synonyms":["आख्या","अभिख्या","अभिधा","संज्ञा","आह्वा","गोत्र","नामन्","शर्मन्","आह्वया","नामधेय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.50","page":"0113","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधं","मौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।","उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-","ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.18","synonyms":["श्राद्ध","उत्सेध","कबन्ध","सौध","मधु","अन्ध","आयुध","औषध","मौन","मान","विमान","यान","पुलिन","आपीन","उदपान","आसन","उद्यान","नलिन","खलीन","खलिन","स्थान","ओदन","ब्रह्मन्","प्रेमन्","समान","जानु","निधन","प्रस्फोटन","पक्ष्मन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.79","page":"0298","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रसाञ्जने नेत्रहितेऽन्यवत्स्या-","द्दन्त्यां विशल्याऽग्निशिखागुडूच्योः ।","एलागता चाथ यशस्यभिख्या","तथाभिधाने छविवाचिका च ॥ ७९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.80","head":"अभिख्या"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.88","page":"0315","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्चेय( ? )संतत्यभिधानवाची-","श्रेष्टेऽन्यवत्स्याच्छबरस्तु पुंसि ।","शंभौ च चाण्डालकजातिभेदे","क्लीबे तु तोयेऽथ निशाचरे स्यात् ॥ ८८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.97","head":"प्रवर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.111","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संज्ञाभिधाने सङ्केते हस्ताद्यैरर्थसूचने ।","सूर्यभार्यान्तरे बुद्धौ चेतनायां च तत्र च ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.111","head":"संज्ञा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.23","page":"0027","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृताभिषेके तु त्रि स्यादभिधानं तु पुन्नपोः ।","नाम्नि क्लीबं तु वचने बन्धने च स्त्रियां पुनः ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.289","meanings":["नामन्","वचन","बन्धन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.146","page":"0229","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["वातायनाभिधानानुमानानि खलिनं तथा ।","खलीनं भवनं चैव रसोनभुवने समे ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.29","synonyms":["वातायन","अनुमान","खलिन","खलीन","भवन","रसोन","भुवन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.129","page":"0032","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभिधानं नामधेयं नामाख्या आह्वयोऽभिधा ।","गोत्रं संज्ञा च संबुद्धिर्हूतिराकरणं हवः ॥ १२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.16","synonyms":["नामधेय","नामन्","आख्या","आह्वय","अभिधा","गोत्र","संज्ञा","सम्बुद्धि","हूति","आकरण","हव"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.343","page":"0045","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भाषितं भणितं चैव जल्पितं लपितं वचः ।","व्याहारश्चाभिधानं स्यादुदितं गदितं तथा ॥ ३४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.304","synonyms":["भाषित","भणित","जल्पित","लपित","वचस्","व्याहार","उदित","गदित"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.364","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्ता प्रवृत्तिवृत्तान्त उदन्तः स्यादुदन्तकः ।","नामाभिधानमाह्वानं नामधेयञ्च लक्षणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.364","synonyms":["वार्ता","प्रवृत्ति","वृत्तान्त","उदन्त","उदन्तक","नामन्","आह्वान","नामधेय","लक्षण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.401","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विरावनादह्रासाः स्युरभिधानाभिधानकम् ।","तथा कुहरितञ्चेति शब्दपर्याय ईरितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.401","synonyms":["विराव","नाद","ह्रास","अभिधानक","कुहरित"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.5.1","page":"0020","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शब्दाभिलापौ त्वभिधाऽभिधानं वाचको ध्वनिः ।","ह्रासः कुहरितश्चाऽथ मन्मनो गद्गदध्वनौ ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.5.4","synonyms":["शब्द","अभिलाप","अभिधा","वाचक","ध्वनि","ह्रास","कुहरित","मन्मन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.31","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["हक्कारामंत्रणाह्वानं सहूतिर्बहुभिः कृता ।","अभिधानं नामधेयं नामाख्याह्वाभिधाह्वयः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.31","synonyms":["हक्कार","आमन्त्रण","आह्वान","सहूति","नामधेय","नामन्","आख्या","आह्वा","अभिधा","आह्वय"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}