{"stem":"अभ्यास","iast":"abhyāsa","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.591","page":"32","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["खुरली तु श्रमो योग्याभ्यासस्तद्भूः खलूरिका ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.591","synonyms":["खुरली","श्रम","योग्या","खलूरिका"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.470","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बाणमुक्तिर्व्यवच्छेदो दीप्तिर्वेगस्य तीव्रता ।","अभ्यासः कथ्यते योग्या श्रमस्थानं खलूरिका ॥ ४७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.316","synonyms":["बाणमुक्ति","व्यवच्छेद","दीप्ति","योग्या","खलूरिका"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.2","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परोऽभ्यासे रिपौ श्रेष्ठे दूरेऽथ केवले परम् ।","धरा भूभिर्धराः शैलाः कर्पासतूलको धरः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 थ (sub) pāda 4 syl. 3 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.2","head":"पर"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"31.1.9","page":"0220","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वायसी काकमाची स्यादभ्यासो निकटेऽपि च ।","उदर्चिरुत्प्रभे वह्नौ दिवौकाश्चातके सुरे ।","निःश्रेयसं शिवो मोक्षः श्वःश्रेयसं शिवं सुखम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.31.1.9","meanings":["निकट"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.55","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पाठोऽपि च जपोऽभ्यासो वेदेंगादौ पुनः पुनः ।","एकब्रह्मव्रताचारा मिथः सब्रह्मचारिणः ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.55","synonyms":["पाठ","जप","सब्रह्मचारिन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.124","page":"0227","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्याच्चोपकण्ठमभ्यर्णं सदेशाभ्यग्रके पुनः ।","अभ्यासमभ्याशमपि संसक्ते त्वपदान्तरम् ॥ १२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.124","synonyms":["उपकण्ठ","अभ्यर्ण","सदेश","अभ्यग्रक","अभ्याश","अपदान्तर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.108","page":"0246","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रहस्तूपच्छन्दनं तत् संक्षेपे तु समस्यतिः ।","वेर्विस्मृतेऽभिराधानेऽभेरभ्यासे भ्रमे त्वधेः ॥ १०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.108","head":"अभ्यस्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.19","page":"0233","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पठिताभ्यसनेऽभ्यासो योग्या च गुणनी स्त्रियौ ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1123","synonyms":["योग्या","गुणनी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.6","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समीपं सनीडं सवेशं सदेशं","तथाभ्यर्णमभ्याशमभ्यासमुक्तम् ।","समर्यादमासन्नमभ्यग्रमस्मिं-","स्त[था]संनिकृष्टं भवेदन्तिकं च ॥ ६ ॥"],"metre":"bhujangaprayata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.278","synonyms":["समीप","सनीड","सवेश","सदेश","अभ्यर्ण","अभ्याश","समर्याद","आसन्न","अभ्यग्र","संनिकृष्ट","अन्तिक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.55","page":"0041","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यपात्परो दिशिर्व्याजे नाम्नि प्रत्याङ्परः पुनः ।","निराकृतौ समोऽभ्यासे वाचिकेऽथ नितो दिशिः ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.43","head":"सम्-दिश्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.64","page":"0296","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याच्छोणे सुरभौ भवेत्स परगोऽथाम्नाय उक्तः श्रुता-","वभ्यासेऽपि च संततौ निगदितो ज्ञैः संप्रदायेऽपि च ।","स्थाने पक्षिनिकेतने च गदितो विज्ञैः कुलायस्तथा","ऽथोपायो नरि सामभेदविषये चोपागतौ सम्मतः ॥ ६४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.65","head":"आम्नाय"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.93","page":"0380","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आख्यायिकापरिच्छेदेऽप्याश्वासो निर्वृते मतः ।","अभ्यासो निकटेऽभ्यर्णेऽथोच्छ्वासो गद्यबन्धके ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.23","meanings":["निकट","अभ्यर्ण"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"141","page":"0069","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समीपाभ्यासमासन्नमभ्यर्णं सन्निधिं विदुः ।","अविदूरं च निकटमवलग्नमनन्तरम् ॥ १४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.141","synonyms":["समीप","आसन्न","अभ्यर्ण","सन्निधि","अविदूर","निकट","अवलग्न","अनन्तर"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"185","page":"0088","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वभावः प्रकृतिः शीलं निसर्गो विश्वसो निजः ।","योग्या गुणनिकाभ्यासः स्यादभीक्ष्णं मुहुर्मुहुः ॥ १८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.185","synonyms":["स्वभाव","प्रकृति","शील","निसर्ग","विश्वस","निज","योग्या","गुणनिका","अभीक्ष्ण","मुहुर्मुहुस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.91","page":"0054","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिः क्ली तु विवरेऽहार्यः पुनर्ना धरणीधरे ।","अहर्तव्ये पुनस्त्रिः स्यादभ्यासो गुणने पुमान् ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.91","meanings":["गुणन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.92","page":"0054","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["द्विरुक्तधातुपूर्वार्धेऽप्यभीतस्त्रिस्तु निर्भये ।","अम्लानस्तु पुमान् पुष्पस्तम्बे यस्य महासहा ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.92","meanings":["द्विरुक्तधातुपूर्वार्ध"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.678","page":"0106","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेद्यलिङ्गस्तु स ज्ञेयो धरणीधरसम्भवे ।","गुणना तु न नाभ्यासे शून्याङ्के चाथ गुन्दिलः ॥ ६७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.678","head":"गुणना"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.66","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आवर्तना स्यादभ्यासे सूत्रस्य लवने तथा ।","आवृत्तौ तु नपि स्यात् तु क्लीबमास्फोटनध्वनिः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.332","head":"आवर्तन"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.78","page":"0042","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["व्यवसायोद्यमोद्योगाभियोगोत्साहविक्रमाः ।","खुरली तु श्रमोऽभ्यासः संवाहनं तु मर्दनम् ॥ ७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ह (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.9","synonyms":["व्यवसाय","उद्यम","उद्योग","अभियोग","उत्साह","विक्रम","खुरली","श्रम","संवाहन","मर्दन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1307","page":"0205","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपासनं शराभ्यासो योग्या च खुरली श्रमः ।","प्रोक्तः शस्त्रकलाभ्यासोऽभ्यासोऽपि पुनरुच्यते ॥ १३०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1158","synonyms":["उपासन","शराभ्यास","योग्या","खुरली","श्रम","शस्त्रकलाभ्यास"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2636","page":"0425","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आसन्नं सन्निधानञ्च सदेशोऽभ्याशमित्यपि ।","अभ्यग्रमऽभितोऽभ्यर्णमभ्यासो निकटं पुनः ॥ २६३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.193","synonyms":["आसन्न","सन्निधान","सदेश","अभ्याश","अभ्यग्र","अभितस्","अभ्यर्ण","निकट"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.20","page":"0164","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["समीपेऽभ्यास आसन्नः सवेशः सन्निकृष्टवत् ।","अन्तोऽन्तिकः समर्यादः सनीडः सदेशवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None अन्तोऽन्तिकः समर्या (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.20","synonyms":["आसन्न","सवेश","सन्निकृष्ट","अन्त","अन्तिक","समर्याद","सनीड","सदेश"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.15","page":"0294","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अदः परस्मिन्नत्र त्रिष्वभ्यासोऽभ्यसनेऽन्तिके ।","आगः पापेऽपराधे स्यादाग इत्यपि कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.15","meanings":["अभ्यसन","अन्तिक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.49","page":"0253","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परात्नं परारिन्तनं परारितनमित्यपि ।","पार्श्वे तालव्यदन्त्यान्तमभ्यासं सन्निधानवत् ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.49","synonyms":["परात्न","परारिन्तन","परारितन","अभ्याश","सन्निधान"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1353","page":"0164","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नागो दर्युदरत्राणं जङ्घात्राणं तु मत्कुणम् ।","अभ्यासस्तु श्रमो योग्या श्रमस्थानं खलूरिका ॥ १३५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.88","synonyms":["नागोदरी","उदरत्राण","जङ्घात्राण","मत्कुण","श्रम","योग्या","श्रमस्थान","खलूरिका"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.20","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रतिरूपं प्रतिच्छन्दः संवेशनरतिक्रिये ।","अभ्यासः खुरली योग्या निर्वर्णननिभालने ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.20","synonyms":["प्रतिरूप","प्रतिच्छन्द","संवेशन","रतिक्रिया","खुरली","योग्या","निर्वर्णन","निभालन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.443","page":"0249","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योग्यायामन्तिकेऽभ्यासोऽधिवासौ स्थानसंस्क्रिये ।","आख्यायिका परिच्छेदे चाऽश्वासो निर्वृताऽवपि ॥ ४४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.459","meanings":["योग्या","अन्तिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.195","page":"0120","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["योग्याभ्यासः परिचयो बाणाभ्यास उपासनम् ।","शक्त्याद्यस्त्रं पाणिमुक्तं यन्त्रमुक्तं शरादिकम् ॥ १९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.195","synonyms":["योग्या","परिचय","बाणाभ्यास","उपासन","अस्त्र","यन्त्रमुक्त"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.67","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योग्यं यन्त्रक्षमापूपयानोपायिषु चन्दने ।","योग्याभ्यासः क्षमापुण्ये रोको रश्मौ बिले नपुम् ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.67","head":"योग्या"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}