{"stem":"अभ्र","iast":"abhra","found":true,"koshas":24,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.163","page":"10","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्योमान्तरिक्षं गगनं घनाश्रयो विहाय आकाशमनन्तपुष्करे ।","अभ्रं सुराभ्रोडुमरुत्पथोऽम्बरं खं द्योदिवौ विष्णुपदं वियन्नभः ॥ १६३ ॥"],"metre":"upajati_12","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.84","synonyms":["व्योमन्","अन्तरिक्ष","गगन","घनाश्रय","विहायस्","आकाश","अनन्त","पुष्कर","सुराभ्र","उडुपथ","मरुत्पथ","अम्बर","ख","द्यो","दिव्","विष्णुपद","वियत्","नभस्"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.164","page":"10","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नभ्राट्तडित्वान्मुदिरो घनाघनोऽभ्रं धूमयोनिस्तनयित्नुमेघाः ।","जीमूतपर्जन्यबलाहका घनो धाराधरो वाहदमुग्धरा जलात् ॥ १६४ ॥"],"metre":"upajati_mixed","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.85","synonyms":["नभ्राज्","तडित्वत्","मुदिर","घनाघन","धूमयोनि","स्तनयित्नु","मेघ","जीमूत","पर्जन्य","बलाहक","घन","धाराधर","जलवाह","जलद","जलमुच्","जलधर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.2.1","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्योदिवौ द्वे स्त्रियामभ्रं व्योम पुष्करमम्बरम् ।","नभोऽन्तरिक्षं गगनमनन्तं सुरवर्त्म खम् ॥","वियद्विष्णुपदं वा तु पुंस्याकाशविहायसी ।","विहायसोऽपि नाकोऽपि द्युरपि स्यात्तदव्ययम् ॥","तारापथोऽन्तरिक्षं च मेघाध्वा च महाबिलम् ।","विहायाः शकुने पुंसि गगने पुन्नपुंसकम् ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.2.1","synonyms":["द्यो","दिव्","व्योमन्","पुष्कर","अम्बर","नभस्","अन्तरिक्ष","गगन","अनन्त","सुरवर्त्मन्","ख","वियत्","विष्णुपद","आकाश","विहायस्","नाक","द्यु","तारापथ","मेघाध्वन्","महाबिल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.3.7","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभ्रं मेघो वारिवाहः स्तनयित्नुर्बलाहकः ॥ ६ ॥","धाराधरो जलधरस्तडित्वान्वारिदोऽम्बुभृत् ।","घनजीमूतमुदिरजलमुग्धूमयोनयः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.3.6","synonyms":["मेघ","वारिवाह","स्तनयित्नु","बलाहक","धाराधर","जलधर","तडित्वत्","वारिद","अम्बुभृत्","घन","जीमूत","मुदिर","जलमुच्","धूमयोनि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.58","page":"0008","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभ्रमब्दो घनो मेघः स्तनयित्नुः पयोधरः ।","धाराधरो धूमयोनिर्जीमूतश्च बलाहकः ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.58","synonyms":["अब्द","घन","मेघ","स्तनयित्नु","पयोधर","धाराधर","धूमयोनि","जीमूत","बलाहक"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"3.52","page":"0070","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मेघोऽभ्रो जलदो दभ्रान् तडित्वान् जलली जली ।","कमली कमलाः कन्दो घनश्चाथ घनाघनः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.3.0.1","synonyms":["मेघ","जलद","तडित्वत्","जलिन्","कमलिन्","कन्द","घन","घनाघन"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"20","page":"0055","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ज्वालः स्याज्ज्वालया सार्धं कीलः स्यात् कीलया सह ।","दवाग्निरपि दावाग्निरभ्रं चाब्भ्रं खमेघयोः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.20","synonyms":["ज्वाल","ज्वाला","कील","कीला","दवाग्नि","दावाग्नि","अब्भ्र"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"245","page":"0075","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शातकौम्भं शातकुम्भं भर्मं भर्म मणिर्मणी ।","लोहो लौहोऽभ्रकं चाभ्रं समौ पारदपारतौ ॥ २४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.245","synonyms":["शातकौम्भ","शातकुम्भ","भर्म","भर्मन्","मणि","मणी","लोह","लौह","अभ्रक","पारद","पारत"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.1.8","page":"0162","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आर्द्रा ऋक्षे क्लिन्नमार्द्रमस्त्रमायुधलोहयोः ।","अभ्रं व्योम…शुभ्रं शुक्रप्रदीप्तयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.1.8","meanings":["व्योमन्"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"3.26","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गोनन्दाङ्कनवानां च ग्रहखेटा खगास्तथा ।","शून्याभ्रगगनं व्योम खमंबर नभो वियत् ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.3.0.9","synonyms":["गो","नन्द","अङ्क","ग्रह","खेट","खग","शून्य","गगन","व्योमन्","ख","अंबर","नभस्","वियत्"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.89","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अभ्रो मेघो वारिवाहो जलदो धूमसम्भवः ।","जलमुक् पुष्पदः कन्दो बलाहकवलाहकौ ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.89","synonyms":["मेघ","वारिवाह","जलद","धूमसम्भव","जलमुच्","पुष्पद","कन्द","बलाहक","वलाहक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.537","page":"0192","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["काञ्चनं हिरणं भर्म गाङ्गेयं शतकुम्भजम् ।","तपनीयं शातकौम्भमभ्रं कर्बूरमित्यपि ॥ ५३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.537","synonyms":["काञ्चन","हिरण","भर्मन्","गाङ्गेय","शतकुम्भज","तपनीय","शातकौम्भ","कर्बूर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.49","page":"0466","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वोलप्रवालमुरजद्विपानामभ्रपङ्कयोः ।","सेवध्यम्बुधिमन्थानां विषयस्याशुगस्य च ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.49","synonyms":["वोल","प्रवाल","मुरज","द्विप","पङ्क","सेवधि","अम्बुधि","मन्थ","विषय","आशुग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.6","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जीमूतोऽभ्रचरो गडेर-सरटौ धाराधरः कंधरो ।","नभ्राडभ्र-तमाल-सानुग-नभो-धूमाश्च धूमोद्भवः ॥ ६ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.6","synonyms":["जीमूत","अभ्रचर","गडेर","सरट","धाराधर","कंधर","नभ्राज्","तमाल","सानुग","नभस्","धूम","धूमोद्भव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.2.46","page":"0131","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभ्रं स्यादभ्रकं व्योमाभिधं विमलमद्रिजम् ।","गिरिजामलमच्छं तदमलं गिरिजं समे ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.2.51","synonyms":["अभ्रक","व्योमन्","विमल","अद्रिज","गिरिजामल","अच्छ","अमल","गिरिज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.6","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चित्यं चैत्यं माल्यं गद्यं पद्यं कवेः काव्ये ।","क्षेत्रं सत्रं शिबिरं स्फारमगारं कलत्रमभ्रं च ॥ ६ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.28","synonyms":["चित्य","चैत्य","माल्य","गद्य","पद्य","क्षेत्र","सत्र","शिबिर","स्फार","अगार","कलत्र"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.22.21","page":"0274","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अपह्नवे प्रेम्णि तथापलापो","ऽथो हेमपुष्पं च जपाप्रसूने ।","स्याच्चम्पके तद्वदुशन्त्यशोके","ऽथो मेघपुष्पं जलमुस्तकाभ्रे ॥ २१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.22.16","head":"मेघपुष्प"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.59","page":"0311","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दभ्रः समुद्रे त्रिषु चाल्पवाची","शुभ्रं तु रूप्ये त्रिषु दीप्त-शुक्ले ।","खिद्रो गदे ना परवद्दरिद्रे-","ऽथाभ्रं नभःस्वर्गघनाभ्रकेषु ॥ ५९ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.68","meanings":["नभस्","स्वर्ग","घन","अभ्रक"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"14","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्थूणोर्ण इति । स्थूणा चोर्णा च स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तः स्त्रीलिङ्गे भवत इत्यर्थः । इयं स्थूणा काष्ठमयी द्विकर्णिका । इयमूर्णा मेषलोमा । तयोरेव स्थूणोर्णयोर्यथासङ्ख्यगृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकत्वम् । इदं गृहस्थूणम् । इदं शशोर्णम् । शशपूर्वकयोरिति किम् । इह मा भूत् इयं स्थालास्थूणा । इयं मेषोर्णा । सर्वशब्दो निर्विशेषवाची । सर्वमक्षिनाम जलनाम च नपुंसके भवति । अक्षिनाम तावत् । इदमक्षि लोचनं नेत्रं नयनं चक्षुर्दृगम्बकमीक्षणादि ।","जलपर्याय इदं जलं तोयं सलिलमम्बु नीरं वार्वारि काननमुदकं वनमित्येवमादि । जलशब्दत्वादप्शब्दस्यापि नपुंसकत्वं प्राप्नोतीत्याह मुक्त्वापः अप्शब्दं वर्जयित्वेत्यर्थः । अस्य हि स्त्र्यधिकारात्स्त्रीत्वम् । इमा आपः बहुवचनान्तः सदैव ।","जलकुसुमनाम सर्वं नपुंसकं स्यात्पद्मस्तु विभाषया ।","अभ्रादृतेऽम्बुदाख्या हि केशनखदन्तसञ्ज्ञाश्च ॥ १४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.14","synonyms":["स्थूणा","ऊर्णा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","लोचन","नेत्र","नयन","चक्षुस्","दृश्","अम्बक","ईक्षण","जल","तोय","सलिल","अम्बु","नीर","वार्","वारि","कानन","उदक","वन","अप्","पद्म","अम्बुद","केश","नख","दन्त"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"15","page":"0003","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलकुसुमनाम सर्वं निर्विशेषं नपुंसकलिङ्गं भवति । तद्यथा । इदं कमलं पङ्कजं कोकनदं कह्लारं कुशेशयमित्यादि । जलकुसुमद्वारेण नपुंसकत्वे प्राप्ते पद्मस्य विभाषा क्रियते । इदं पद्मम् । अयं पद्म इति उक्तं च । \"वसन्ते शीतभीतेन कोकिलेन वने रुतम् । अन्तर्ज्जलगताः पद्माः श्रोतुकामा इवोत्थिताः ॥\" ऋतेशब्दो वर्जनार्थे वर्त्तते । अभ्रशब्दमेकं वर्जयित्वा अम्बुदा मेघास्तेषामाख्या सञ्ज्ञा पर्याया इत्यर्थः तेऽम्बुदाख्याः शब्दाः पुंसि भवन्ति तद्यथा । इमे अम्बुदा मेघाः पयोधरा घनजीमूता जलधरा बलाहकाः कन्धरा इत्येवमादयः । इमे केशाः । इमे दन्ताः । इमे नखाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.15","synonyms":["कमल","पङ्कज","कोकनद","कह्लार","कुशेशय","पद्म","अम्बुद","मेघ","पयोधर","घन","जीमूत","जलधर","बलाहक","कन्धर","केश","दन्त","नख"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"18","page":"0008","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अम्बुद","घनाघनो घनो मेघो जीमूतोऽभ्रं बलाहकः ।","पर्जन्यो मिहिरो नभ्राट् शम्पा सौदामिनी तडित् ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.18","synonyms":["घनाघन","घन","मेघ","जीमूत","बलाहक","पर्जन्य","मिहिर","नभ्राज्","शम्पा","सौदामिनी","तडित्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"53","page":"0028","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["खं विहायो वियद्व्योम गगनाकाशमम्बरम् ।","द्यौर्नभोऽभ्रोऽन्तरीक्षं च मेघवायुपथोऽप्यथ ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.53","synonyms":["ख","विहायस्","वियत्","व्योमन्","गगन","आकाश","अम्बर","द्यो","नभस्","अन्तरीक्ष","मेघपथ","वायुपथ"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.8","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वृक्षावयवभेदे च स्यादगो गिरिवृक्षयोः ।","अश्नोऽभ्रे भूधरेऽथाभो(?)वायावात्मन्यथार्कवाक् ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.8","head":"अश्न"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.47","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ग्रावा शैलशिलाभ्रेषु गुणो मौर्व्यप्रधानयोः ।","उपकारे सूपकारे तन्तुरज्ज्विन्द्रियेषु च ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.47","head":"ग्रावन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.2","page":"0033","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रूप्यस्याञ्जनभेदे स्युर्बदरस्य तु नागरे ।","अथाभ्रशब्दो जलदे व्योममुस्तकयोरपि ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.2","meanings":["जलद","व्योमन्","मुस्तक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.3","page":"0033","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभ्रकाह्वयधातावप्यस्त्रमायुधचापयोः ।","अघं तु व्यसने पापे दुःखेऽथ स्यादलध्वनिः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.3","meanings":["अभ्रकाह्वयधातु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.564","page":"0091","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हरिद्यवे ना हरितवर्णे चाथ त्रि तद्वति ।","क्ली त्वभ्रे कर्णमूलेऽथ तोडं सशिखमुण्डने ॥ ५६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.564","head":"तोग्म"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.674","page":"0100","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नभः (क्लीबाभ्रयोः स्वर्गे? स्वर्गाभ्रयोः क्लीबं) सूर्ये वारिणि चाथ तत् ।","नभसी इति तु द्यावापृथिव्योरस्त्रियां पुनः ॥ ६७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.674","head":"नभस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.948","page":"0124","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मनुष्ये मर्कशब्दस्तु देवदारुतरौ पुमान् ।","मनोविरिञ्चयोंर्वायौ कश्चित् त्वाहाभ्रचन्द्रयोः ॥ ९४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.948","head":"मर्क"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.152","page":"0024","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["आकाशोऽस्त्री नभो व्योमान्तरीक्षं खं मरुत्पथः ।","पुष्कराभ्रे तथा विष्णुपदं मेघाश्रयोऽपि च ॥ १५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.152","synonyms":["आकाश","नभस्","व्योमन्","अन्तरीक्ष","ख","मरुत्पथ","पुष्कर","विष्णुपद","मेघाश्रय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.155","page":"0024","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जलदो जलवाहोऽभ्रं स्तनयित्नुर्बलाहकः ।","धाराधरो जलधरपर्जन्यगडयेरकाः ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.155","synonyms":["जलद","जलवाह","स्तनयित्नु","बलाहक","धाराधर","जलधर","पर्जन्य","गडयेरक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.5","page":"0161","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षमिन्द्रिय आकाशे तथा सौवर्चले स्मृतम् ।","अलिर्भृङ्गे सुरायां चाभ्रं घने गगनेऽभ्रके ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.4","meanings":["घन","गगन","अभ्रक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.95","page":"0222","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्रुवयं द्वापरक्षेत्रे शृङ्गबेराभ्रनागरम् ।","अगारमुत्तरं तीरं कलेवरकुकुन्दरे ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.26","synonyms":["द्रुवय","द्वापर","क्षेत्र","शृङ्गबेर","नागर","अगार","उत्तर","तीर","कलेवर","कुकुन्दर"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"2.10","page":"0037","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ज्योत्स्नावती चन्द्रवती ज्योत्स्नी चन्द्रिकयान्विता ।","अभ्रं मेघो वारिवाहो जलविड्घूमयोनयः ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.2.0.10","synonyms":["ज्योत्स्नावती","चन्द्रवती","ज्योत्स्नी","मेघ","वारिवाह","जलविड्","धूमयोनि"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"22.2.370","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्रस्तु वालके क्लीबं कुङ्कुमेऽभ्रं तु मुस्तके ॥ ३७० ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.22.2.1","meanings":["मुस्तक"]},{"kosha":"SKSD","kosha_title":"शिवकोष","kosha_latn":"Śivakoṣa","ref":"22.2.371","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जाम्बूनदेऽभ्रपटलेऽपीन्द्रः शक्रमहीरुहे ।","इन्द्रा फणिज्जकेऽप्युग्रा वचायां क्षुद्विबोधने ॥ ३७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SKSD#SKSD.22.2.2","meanings":["जाम्बूनद","अभ्रपटल"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.59","page":"0007","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आकाशमभ्रं गगनं व्योम विष्णुपदं नभः ।","अम्बरं पुष्करं खं द्यौरन्तरिक्षं मरुत्पथः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.1","synonyms":["आकाश","गगन","व्योमन्","विष्णुपद","नभस्","अम्बर","पुष्कर","ख","द्यो","अन्तरिक्ष","मरुत्पथ"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.87","page":"0010","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभ्रं तडित्वान्मुदिरो जलमुग्जलदोऽम्बुभृत् ।","धाराधरो जलधरो धूमयोनिर्बलाहकः ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.29","synonyms":["तडित्वत्","मुदिर","जलमुच्","जलद","अम्बुभृत्","धाराधर","जलधर","धूमयोनि","बलाहक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.163","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आकाशमम्बरं चाऽभ्रमन्तरिक्षं घनाश्रयः ॥ १६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.105","synonyms":["आकाश","अम्बर","अन्तरिक्ष","घनाश्रय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.166","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जीमूतो जलदश्चाऽभ्रं जलमुक् जलदस्तथा ।","वारिमुक् वारिवाहश्च वारिधरश्च वारिदः ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.109","synonyms":["जीमूत","जलद","जलमुच्","वारिमुच्","वारिवाह","वारिधर","वारिद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.167","page":"0012","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नीलो मुकुन्द-नन्दौ च निधिभेदा अमी नव ।","अन्तरीक्षमन्तरिक्षमभ्रं गगणमम्बरम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्ष (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.167","synonyms":["नील","मुकुन्द","नन्द","अन्तरीक्ष","अन्तरिक्ष","गगण","अम्बर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.176","page":"0013","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अब्जमभ्रं वारिवाहो घनो मेघः पयोधरः ।","अम्भोधरो व्योमधूमो धूमयोनिर्घनाघनः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.176","synonyms":["अब्ज","वारिवाह","घन","मेघ","पयोधर","अम्भोधर","व्योमधूम","धूमयोनि","घनाघन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.8.23","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कुटजः स्यादगस्त्ये तु द्रोणे वृक्षविशेषके ।","गिरिजं शैलजे चाभ्रे शिलाजतुनि लोहके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.8.23","head":"गिरिज"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.21.22","page":"0249","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्डपुष्पं सरोजे स्याज्जवातगरवञ्जुले ।","बहुरूपी(?) स्मरे विष्णौ शिवे च केशबुद्धयोः ॥","मेघपुष्पः शक्रह्ये क्लीबं पिण्डाभ्रवारिणोः ।","विप्रलापोऽपार्थवाक्ये विरोधवचनेऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ष्पः (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.21.22","head":"मेघपुष्प"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.3","page":"0264","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अराऽन्यवत् शीघ्रगे स्यात्क्लीबं चक्राङ्गशीघ्रयोः ।","अग्रमालम्बने वृन्दे परिमाणे पलस्य च ॥","पुरस्तादुपरिप्रान्ते एकाग्रे च नपुंसकम् ।","अतिरिक्ते प्रधाने च प्रमाणे चाभिधेयवत् ॥","अस्त्रं चापे प्रहरणे कृपाणे च नपुंसकम् ।","अभ्रं धातुभिदि स्वर्णे गगने स्याद्घनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.3","meanings":["धातुभिद्","स्वर्ण","गगन","घन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.46","page":"0268","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["शारीऽनिलाक्षोपकृत्योः शवलेऽपि च वाच्यवत् ।","शिग्रुः पुंसि शाकमात्रे तथा शोभाञ्जनद्रुमे ॥","शिरा नाड्यां स्त्रियामेव पिप्पलीमूलके पुमान् ।","शीघ्रं नलद चक्राङ्ग(?) क्लीबं द्रुते गतौ(?) त्रिषु ॥","शुभमम्रे क्लीबलिङ्गमुद्दीप्तशुक्लयोस्त्रिषु ।","शुक्रो मासि भृगौ वह्नौ ना क्लीबे रोगरेतयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 4 सि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 द्रु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.46","head":"शुभ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.70","page":"0281","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["धवलं सुन्दरे शुभे त्रिषु ना वृषपुङ्गवे ।","निर्मलं क्लीबमभेऽपि निर्माल्ये विमले त्रिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 शु (sub) pāda 3 syl. 6 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.70","head":"निर्मल"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.54","page":"0181","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["अन्तरिक्षमन्तरीक्षं मेघे घन-घनाघनौ ।","ऋञ्जसानो रिञ्जसान उभ्रोऽभ्रमब्धमित्यपि ॥ ५४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्ष (sub) pāda 4 syl. 3 भ्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.54","synonyms":["अन्तरिक्ष","अन्तरीक्ष","घन","घनाघन","ऋञ्जसान","रिञ्जसान","अब्द"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.80","page":"0224","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पारतः पारदः सूते चलश्च चपलोऽभ्रके ।","अभ्रं गिरिजामलं स्याद् गिरिजं चामलं तथा ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 रि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.80","synonyms":["पारत","पारद","सूत","चल","चपल","गिरिजामल","गिरिज","अमल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.4.159","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["विष्णुपदं वियदम्बरमभ्रमनन्तं नभोऽन्तरिक्षं खम् ।","व्योमसुरवर्त्मपुष्करगगनानि द्योदिवौ स्त्रियावस्त्री ॥ १५९ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.4.1","synonyms":["विष्णुपद","वियत्","अम्बर","अनन्त","नभस्","अन्तरिक्ष","ख","व्योमन्","सुरवर्त्मन्","पुष्कर","गगन","द्यो","दिव्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.6.213","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभ्रं मेघबलाहकवारिदवारिधरमुदिरजीमूताः ।","स्तनयित्नुघनतटित्वद्धाराधरधूमयोनितोयमुचः ॥ २१३ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.6.1","synonyms":["मेघ","बलाहक","वारिद","वारिधर","मुदिर","जीमूत","स्तनयित्नु","घन","तटित्वत्","धाराधर","धूमयोनि","तोयमुच्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1870","page":"0228","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्चा पूजाप्रतिमयोरर्तिश्चापाग्रपीडयोः ।","कोदण्डायुधयोरस्त्रमभ्रं व्योम्नि पयोमुचि ॥ १८७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.11","meanings":["व्योमन्","पयोमुच्"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"5.56","page":"0040","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्राणस्तेजः स्थिरा वार्द्युर्वायुश्चापि प्रभा च ज्या ।","कमभ्रं नाद-दावौ च कुः पाथो व्योम तो रयः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.5.0.56","synonyms":["प्राण","तेजस्","स्थिरा","वार्","द्यु","वायु","प्रभा","ज्या","क","नाद","दाव","कु","पाथस्","व्योमन्","रय"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"8.52.60","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विभुः खं स्वर्द्युरभ्रं च व्योम शून्यं नभो वियत् ।","हंसश्चाकाशवर्णानां संज्ञा माया विसर्गतः ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.8.52.8","synonyms":["विभु","ख","स्वर्","द्यु","व्योमन्","शून्य","नभस्","वियत्","हंस","माया"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"9.5.1","page":"0060","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विभुः-ऌ, स्वः-ॡ, खं-अं, द्युः-ङ, अभ्रं-ञ, व्योम-ण, शून्यं-न, नभः-म, वियत्-श, हंसः-ह"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.9.5.1","synonyms":["विभु","स्वर्","ख","द्यु","व्योमन्","शून्य","नभस्","वियत्","हंस"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.329","page":"0206","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अलातेऽस्त्री कुजेऽङ्गारः श्रेष्ठा वाच्यावनुत्तरौ ।","नक्रे चौरे चावहारः स्यादभ्रं व्योममेघयोः ॥ ३२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.343","meanings":["व्योमन्","मेघ"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.30","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ग्राहाभ्राहिगजा नागा नाभिः क्षत्रे महानृपे ।","न्यंकुर्गुरुकुलेवासी शिष्यो मुनिमृगावपि ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.30","head":"नाग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.1","page":"0224","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभ्रं सलिलदे व्योमन्यस्त्रं कोदण्ड आयुधे ।","अग्रं पुरश्शिखामानशैष्ट्याधिक्यफलेषु च ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.1","meanings":["सलिलद","व्योमन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.38","page":"0233","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्णमूलेऽभ्रहरितोस्तोक्मं तोक्मो हरिद्यवः ।","दंडोऽस्त्री शासने राज्ञां हिंसायां लगुडे दमे ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.38","head":"तोक्म"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.46","page":"0268","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्तनयित्नुर्गर्जितेऽभ्रे विरोधे तु समुच्छ्रयः ।","उन्नतावप्यथ क्रोष्टौ शुनि सालावृको वृके ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.46","head":"स्तनयित्नु"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}