{"stem":"अयन","iast":"ayana","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.75","page":"10","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शरद्घनात्ययोऽयनं शिशिराद्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.75","synonyms":["शरद्","घनात्यय"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.1.983","page":"39","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पदव्येकपदी पद्या पद्धतिर्वर्त्म वर्तनी ।","अयनं सरणिर्मार्गोऽध्वा पन्था निगमः सृतिः ॥ ९८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.1.69","synonyms":["पदवी","एकपदी","पद्या","पद्धति","वर्त्मन्","वर्तनी","सरणि","मार्ग","अध्वन्","पथिन्","निगम","सृति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.21","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्वौ द्वौ मार्गादिमासौ स्यादृतुस्तैरयनं त्रिभिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.21","synonyms":["ऋतु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.1.15","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अयनम्वर्त्म मार्गाध्वपन्थानः पदवी सृतिः ।","सरणिः पद्धतिः पद्या वर्तन्येकपदीति च ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.1.21","synonyms":["वर्त्मन्","मार्ग","अध्वन्","पथिन्","पदवी","सृति","सरणि","पद्धति","पद्या","वर्तनी","एकपदी"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.260","page":"0032","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अध्वा पन्थाः पद्धतिरेकपदी वर्त्म वर्तनी सरणिः ।","अयनं पदवी मार्गः पद्या च निगद्यते निगमः ॥ २६० ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.105","synonyms":["अध्वन्","पथिन्","पद्धति","एकपदी","वर्त्मन्","वर्तनी","सरणि","पदवी","मार्ग","पद्या","निगम"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.762","page":"0087","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आकूतं स्यादभिप्रायो व्याकूतिर्भङ्गिरुच्यते ।","स्थण्डिलं संस्कृता भूमिरयनं स्थानमुच्यते ॥ ७६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.77","synonyms":["आकूत","अभिप्राय","व्याकूति","भङ्गि","स्थण्डिल","स्थान"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.23","page":"0112","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयनं पथि सूर्यस्याप्युदग्दक्षिणतो गतौ ।","पाकस्थानं कुलालस्य पवनं पवनो मरुत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.23","meanings":["पथिन्","सूर्यगति"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"22.89","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पक्षद्वयेन मास स्यात् ऋतुर्मासद्वयेन च ।","ऋतुत्रयेणायनः स्यादयनद्वयेन वत्सरः ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None दयनद्वयेन वत्सरः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.22.0.1","synonyms":["मास","ऋतु","वत्सर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.3.95","page":"0019","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अयनं वर्त्तनं वर्त्म क्लीबे स्याच्छरणिर्द्वयोः ।","अथाचारो वहो माथोऽपथं क्लीबेऽपथोऽपि वा ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.3.95","synonyms":["वर्तन","वर्त्मन्","शरणि","आचार","वह","माथ","अपथ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.84","page":"0098","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुंस्युत्कोच उपाचारोदाहार आमिषं द्वयोः ।","ग्राह्यं प्रदानमयनमुपादानं च ढौकनम् ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.84","synonyms":["उत्कोच","उपाचार","उदाहार","आमिष","ग्राह्य","प्रदान","उपादान","ढौकन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.72","page":"0413","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शिशिराद्यैश्च ऋतुभिरयनं स्यात्स्त्रिभिश्च षण् ।","अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.72","synonyms":["वत्सर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.111","page":"0038","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कर्के दक्षिणमयनं मकरे तूत्तरमथांशकैः प्राक्चेत् ।","संक्रमणं तरणेः स्याच्चलसंक्रम ईरितस्तर्हि ॥ १११ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.111","synonyms":["सङ्क्रमण","चलसङ्क्रम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.56","page":"0117","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सरणिर्वर्त्मनि-वीथ्यौ शरणिः स्त्री चायनं वर्त्म ।","अतिपन्थाश्च सुपन्थाः सत्पथ एते पुमांसः स्युः ॥ ५६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.0.56","synonyms":["सरणि","वर्त्मनी","वीथी","शरणि","वर्त्मन्","अतिपथिन्","सुपथिन्","सत्पथ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.10","page":"0248","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दिश्युत्तरस्या[12b]मपि दक्षिणस्यां","रवेर्गतौ वर्त्मनि चायनं स्यात् ।","सांग्रामिके संनहने हयादि-","यागेऽपि सन्तो यजनं वदन्ति ॥ १० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 2 syl. 1 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.31","meanings":["उत्तरदिश्","दक्षिणदिश्","रविगति","वर्त्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.1","page":"0033","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयनं निलये मार्गे सूर्योदग्दक्षिणागतौ ।","स्यात् सांवत्सरिकाद्येषु सत्राख्यक्रतुकर्मसु ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.1","meanings":["निलय","मार्ग","सूर्योदग्दक्षिणागति","सत्राख्यक्रतुकर्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.2","page":"0033","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["एषां प्रयोगभेदे च गतिमात्रे च दृश्यते ।","अम्बरं वाससि व्योम्नि सुगन्धिद्रव्यकान्तरे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.2","meanings":["प्रयोगभेद","गतिमात्र"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.40","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मिथुनत्वं रते चाथ कालशेये रसायनम् ।","रसस्याप्ययने दीर्घजीवित्वकरभेषजे ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.229","head":"रसायन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.146","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ऋतुभिश्च त्रिभिश्चैकमयनं परिकीर्तितम् ।","अयने द्वे भवेद्वर्षं वत्सरो हायनः समाः ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.146","synonyms":["वर्ष","वत्सर","हायन","समा"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.81","page":"0010","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तमिस्रमन्धतमसं भूछाया तामसं रजः ।","क्षणः पलं घटी यामदिनमासर्तवोऽयनम् ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.23","synonyms":["तमिस्र","अन्धतमस","भूछाया","तामस","रजस्","क्षण","पल","घटी","याम","दिन","मास","ऋतु"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.160","page":"0017","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अयनं सरणिः पथ्या रथ्या वीथी च संचरः ।","उक्षा गौर्वृषभोऽनड्वान्भद्रः शार्करशर्करौ ॥ १६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.57","synonyms":["सरणि","पथ्या","रथ्या","वीथी","संचर","उक्षन्","गो","वृषभ","अनड्वह्","भद्र","शार्कर","शर्कर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.156","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मेघकालः क्षरी प्रावृट् वरिषास्तु घनात्ययः ।","शरत् चैवाऽयनं ज्ञेयं शिशिराद्यैस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ १५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.97","synonyms":["मेघकाल","क्षरिन्","प्रावृष्","वरिषा","घनात्यय","शरद्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.1.122","page":"0271","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अयनं चेति नामानि मार्गस्य संभवन्ति वै ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.1.122","synonyms":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.276","page":"0019","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अथ षड्भिः सौरमासैरयनं परिकीर्तितम् ।","अयने द्वे चन्द्रभानोरुत्तरा दक्षिणा गतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.276","synonyms":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.1.24","page":"0047","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वर्तन्येकपदी वाटः सरणिर्वत्म वर्तनम् ।","अयनं माच-माथौ च विवधो वीवधोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.1.24","synonyms":["वर्तनी","एकपदी","वाट","सरणि","वर्त्मन्","वर्तन","माच","माथ","विवध","वीवध"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.26","page":"0235","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयनं पथि चण्डांशोर्दक्षिणोदग्रगतो गतौ ।","अञ्जना वानरीभेदे ज्येष्ठीदिग्गजयोः पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None र्दक्षिणोदग्रगतो गतौ (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.26","meanings":["पथिन्","दक्षिणोदग्गति","गति"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.247","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उत्तरं दक्षिणं यानमुष्णांशोरयने उभे ।","चैत्रादयः फाल्गुनान्ता मासा द्वादश वत्सराः ॥ २४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.18","synonyms":["वत्सर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.1.400","page":"0053","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अथ वर्त्मायनं पन्था मार्गोऽध्वा पदवी सृतिः ।","सरणिः पद्धतिः पद्या वर्तन्येकपदीति च ॥ ४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.1.35","synonyms":["वर्त्मन्","पथिन्","मार्ग","अध्वन्","पदवी","सृति","सरणि","पद्धति","पद्या","वर्तनी","एकपदी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2041","page":"0248","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिख्या त्विड्यशोनामस्वयनं नरके पथि ।","सूर्योदग्दक्षिणे यानेऽप्यलीकं त्वप्रियानृते ॥ २०४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.182","meanings":["नरक","पथिन्","सूर्योदग्दक्षिणयान"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.1","page":"0250","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अयनं निलये मार्गे सूर्योदग्दक्षिणागतौ ।","अंशुकं केवले वस्त्रे सूक्ष्मवस्त्रोत्तरीययोः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.1","meanings":["निलय","मार्ग","सूर्योदग्दक्षिणागति"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}