{"stem":"अर्थ","iast":"artha","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.192","page":"12","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["वित्तं रिक्थं स्वापतेयं राः सारं विभवो वसु ॥ १९१ ॥","द्युम्नं द्रव्यं पृक्थमृक्थं स्वमृणं द्रविणं धनम् ।","हिरण्यार्थौ निधानं तु कुनाभिः शेवधिर्निधिः ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.115","synonyms":["वित्त","रिक्थ","स्वापतेय","रै","सार","विभव","वसु","द्युम्न","द्रव्य","पृक्थ","ऋक्थ","स्व","ऋण","द्रविण","धन","हिरण्य","निधान","कुनाभि","शेवधि","निधि"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.182","page":"57","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निमित्ते कारणं हेतुर्बीजं योनिर्निबन्धनम् ॥ १५१३ ॥","निदानमथ कार्यं स्यादर्थः कृत्यं प्रयोजनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.182","synonyms":["निमित्त","कारण","हेतु","बीज","योनि","निबन्धन","निदान","कार्य","कृत्य","प्रयोजन"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"6.125","page":"5","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विप्रतीसारोऽनुशयेऽथार्था अपीन्द्रियार्थवत् ॥ १२५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.6.0.5","synonyms":["विप्रतीसार"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.90","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्रव्यं वित्तं स्वापतेयं रिक्थमृक्थं धनं वसु ।","हिरण्यं द्रविणं द्युम्नमर्थरैविभवा अपि ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.155","synonyms":["द्रव्य","वित्त","स्वापतेय","रिक्थ","ऋक्थ","धन","वसु","हिरण्य","द्रविण","द्युम्न","रै","विभव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.166","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थोऽभिधेयरैवस्तुप्रयोजननिवृत्तिषु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.166","meanings":["अभिधेय","रै","वस्तु","प्रयोजन","निवृत्ति"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.80","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्युम्नं द्रव्यं द्रविणं राः सारं स्वापतेयमर्थः स्वम् ।","ऋक्थं पृक्थं वित्तं धनं हिरण्यं च वसु विभवः ॥ ८० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.80","synonyms":["द्युम्न","द्रव्य","द्रविण","रै","सार","स्वापतेय","स्व","ऋक्थ","पृक्थ","वित्त","धन","हिरण्य","वसु","विभव"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.867","page":"0099","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिधेयाभिप्रायप्रयोजनद्रव्यवाचकेष्वर्थः ।","प्रस्तावे संघाते कुत्सायामायुधे जले काण्डम् ॥ ८६७ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.81","meanings":["अभिधेय","अभिप्राय","प्रयोजन","द्रव्य","वाचक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"16.3.1","page":"0091","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थोऽभिधेये शब्दानां धनकारणवस्तुषु ।","प्रयोजने निवृत्तौ च विषये च प्रयुज्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.16.3.1","meanings":["अभिधेय","धन","कारण","वस्तु","प्रयोजन","निवृत्ति","विषय"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.37","page":"0185","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्तरं वाग्विशेषार्थश्रेष्ठोदीच्येषु कीर्तितम् ।","उत्तरा दिग्विराटाख्यनृपस्यौरस उत्तरः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.37","head":"उत्तर"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.2.7","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पक्वं विनाशाभिमुखं पक्वं परिणतार्थकम् ।","द्वन्द्वं रहसि चार्थे च वैरे मिथुनयुग्मयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.2.7","head":"द्वन्द्व"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"4.40","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रथमंतनुश्च मूर्त्तिराद्यं देहशरीरकम् ।","द्रविणं धनं द्वितीयं च द्रव्यं चसमर्थं विधिः ॥ ४० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.4.0.5","synonyms":["तनु","मूर्त्ति","आद्य","देह","शरीरक","द्रविण","धन","द्रव्य","स्व","विधि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.539","page":"0192","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["द्युम्नं स्त्रियौ रा रयी ना कोशोर्थो विभवोऽपि च ।","शोभोजनं वैणवं च दीप्तं दीप्तकमुज्ज्वलम् ॥ ५३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.539","synonyms":["द्युम्न","रा","रयी","कोश","विभव","शोभोजन","वैणव","दीप्त","दीप्तक","उज्ज्वल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.59","page":"0059","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महावाक्यं तत्त्वमसीत्यादि मोक्षैकसाधनम् ।","अर्थोऽभिधेयः स त्रेधा वाच्यो वाचकबोधितः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.56","synonyms":["महावाक्य","अभिधेय","वाच्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.22","page":"0294","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्थो विभवो लभसो नरि न स्त्री स्वो हिरण्य-दाये च ।","[143a]धनमप्यस्त्री शेवं पुनरन्त्ये स्थाप्यविन्नो स्यात् ॥ २२ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1736","synonyms":["विभव","लभस","स्व","हिरण्य","दाय","धन","शेव","स्थाप्य","विन्न"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.16","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वारुण्डः सेकपात्रे गडु-वरुण-गुण-भ्रूण-नाडीव्रणाः स्युः","कर्णो वृष्णिश्च घृष्णिर्घृणिरथ वमति-ज्ञाति-पिष्टात-पोताः ।","व्रातः कुन्तोऽस्त्रवाची हरिदपि पृषत-ग्रन्थिरर्थोऽतिथिः स्या-","दुद्गीथो रोमन्थ-सार्थावगद-गद-मदाः कासदः कासमर्दः ॥ १६ ॥"],"metre":"sragdhara","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sragdhara · pāda 2 syl. None दुद्गीथो रोमन्थ-सार्थावगद-गद-मदाः कासदः कासमर्दः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.18","synonyms":["वारुण्ड","गडु","वरुण","गुण","भ्रूण","नाडीव्रण","कर्ण","वृष्णि","घृष्णि","घृणि","वमथु","ज्ञाति","पिष्टात","पोत","व्रात","कुन्त","हरित्","पृषत्","ग्रन्थि","अतिथि","उद्गीथ","रोमन्थ","सार्थ","अगद","गद","मद","कासद","कासमर्द"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.29","page":"0169","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["त्यागे मोक्षे कर्मसमाप्तावपवर्गः","साफल्येऽथ प्रादिषु रोगेऽप्युपसर्गः ।","संघे संयोगे च समायोग इहार्थे","शापाक्रोशस्याभिभवेष्व[प्य]भिषङ्गः ॥ २९ ॥"],"metre":"mattamayura","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.39","head":"समायोग"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.88","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थे ज्ञाते विदितं भावितमुक्तं च वासिते प्राप्ते ।","कुटिले वेल्लितमन्त्ये परलिङ्गं तु प्लुते विधुते ॥ ८८ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.87","head":"विदित"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.97","page":"0230","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थोऽभिधेयद्रविणप्रकार-","प्रयोजने वस्तुनि कारणे च ।","निवर्तने स्याद्विषयेऽथ सार्थो","वणिग्गणे संहतिमात्रके च ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.7","meanings":["अभिधेय","द्रविण","प्रकार","प्रयोजन","वस्तु","कारण","निवर्तन","विषय"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"34","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["एते शब्दाः पुंल्लिङ्गे उक्ताः । यथाऽयं कुशः दर्भः । अयं कूबरो रथस्कन्धः । कुञ्जो गहनः । अङ्कुरो बीजप्रादुर्भावः । कुठारः परशुः । कुन्दः[न्द] पुष्पजातिः । कुतुपश्चर्मपात्रम् । एतानि नपुंसकानि जानीयात् । एवकारोऽवधारणे । इदं कुलं ब्राह्मणानाम् । कू[कु]लं नदीतटम् । कुङ्कुमं काश्मीरम् ।","लोहमुखपर्णवनधनसञ्ज्ञाश्च नपुंसके प्रोक्ताः ।","शीरार्थौ पुंस्युक्तावटवी तूक्ता स्त्रियामेव ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.37","synonyms":["लोह","मुख","पर्ण","वन","धन","शीर","अटवी"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"35","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । लोहादिसञ्ज्ञा नपुंसके भवन्ति । इदं लोहमायसम् । मुखं लपनं तुण्डमाननमित्यादि । इदं पर्णं पलाशमित्यादि । वनं विपिनं काननमित्यादि । इदं धनं द्रविणं वस्वित्येवमादि । शीरार्थौ शब्दौ पुंसि भवतः । अयं शीरोऽलङ्कारः । अर्थो द्रव्यम् । अटवी तूक्ता स्त्रियामेव । इयमटवी वनम् ।","राशिपलाण्डुकमण्डलुगडुतूलमुहूर्त्तपरशुशङ्कूनाम् ।","दृतिसीधुकङ्कटानां पुंसि च गदितः प्रयोगो हि ॥ ३५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.38","synonyms":["लोह","आयस","मुख","लपन","तुण्ड","आनन","पर्ण","पलाश","वन","विपिन","कानन","धन","द्रविण","वसु","शीर","अटवी","राशि","पलाण्डु","कमण्डलु","गडु","तूल","मुहूर्त","परशु","शङ्कु","दृति","सीधु","कङ्कट"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.10","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["आत्मचान्द्रमसायन्योर्ना ज्ञो ज्ञातरि तु त्रिषु ।","जूर्जवे स्त्री राक्षसे द्वे त्वशब्दोऽर्थे पुमांस्त्रि तु ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.10","head":"त्व"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.4","page":"0021","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुस्तेऽभ्रकेऽम्बुदस्याथ शैलेये धरणीभृतः ।","अर्थः फले धने शास्त्रे वस्तुमात्रे प्रयोजने ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.4","meanings":["फल","धन","शास्त्र","वस्तुमात्र","प्रयोजन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.5","page":"0021","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["हृदये साधने मोक्षे कार्यैश्वर्यनिवृत्तिषु ।","वाच्ये हेतावभिप्राये याचने च हलायुधः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.5","meanings":["हृदय","साधन","मोक्ष","कार्य","ऐश्वर्य","निवृत्ति","वाच्य","हेतु","अभिप्राय","याचन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.13","page":"0022","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["देहे यत्ने धृतौ कीर्तौ बुद्धौ मनसि च श्रुते ।","धर्मे स्वभावे पुत्रेऽर्थे परस्य प्रतियोगिनि ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.13","head":"आत्मन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.30","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रभावे पौरुषे सत्त्वे ज्वलत्यन्नात्मनोरपि ।","तोकं पुत्रे च पुत्र्यां च द्रव्यं त्वर्थे गुणाश्रये ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.30","head":"द्रव्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.875","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बोधिस्त्वर्थे स्त्रियां सम्यग्ज्ञाने च द्वे तु कुक्कुटे ।","अश्वत्थे तु पुमान् बुद्धे त्वप्यमुं सज्जनोऽपठीत् ॥ ८७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.875","head":"बोधि"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1269","page":"0151","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["स्याद्वीकोऽर्थेऽनिले नाशे वसन्तेऽक्षिमले पुनः ।","वीका स्त्रीत्यब्रवीत् कश्चिद् वीक्षाशब्दस्तु नृस्त्रियोः ॥ १२६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1269","head":"वीक"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.485","page":"0088","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इङ्गुदाह्वयवृक्षे च तयोस्तु प्रसवे नपि ।","क्षिपण्युस्तु पुमान् वायावायुधेऽर्थवसन्तयोः ॥ ४८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.485","head":"क्षिपण्यु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1053","page":"0139","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्त्रे दध्नि ब्रह्मसूत्रे हेम्न्यर्थे कलशेऽम्बुजे ।","क्षीरे दर्भाङ्गुलीये तु पुन्नपुंसकयोरथ ॥ १०५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1053","head":"पवित्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1353","page":"0165","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुसूलेऽमरदत्तेन कथितस्तत्स्य ने-तम् ।","मूलमस्माभिरर्थे नप् साम्नो स्यादुभयोरपि ॥ १३५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None कथितस्तत्स्य ने-तम् (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1353","head":"मूल"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.75","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["स्वापतेयं हिरण्यार्थौ रा निधाने तु शेवधिः ।","निधिः कुनाभिरप्येवं नवसंख्या भवन्त्यमी ॥ ७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.75","synonyms":["स्वापतेय","हिरण्य","रै","शेवधि","निधि","कुनाभि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.387","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रयोजनं कृत्यमर्थः सामान्यं जातिरुच्यते ।","व्यक्तिर्विशेषसंज्ञा स्यात्सा पृथक्त्वनिबन्धनम् ॥ ३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.387","synonyms":["प्रयोजन","कृत्य","सामान्य","जाति","व्यक्ति","विशेष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.10","page":"0162","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्रः कोणे तथा केशेऽथाश्रं रक्ताश्रुणोर्मतम् ।","अर्थः कार्ये धने वस्त्वभिप्रायविषयेषु च ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.9","meanings":["कार्य","धन","वस्तु","अभिप्राय","विषय"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.20","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्धःखण्डे पुमान् स्कन्धोत्पातव्रातार्थदेवनाः ।","मकरन्दकलापारकटप्रामित्रपुद्गलाः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.15","synonyms":["अर्ध","स्कन्ध","उत्पात","व्रात","देवन","मकरन्द","कलाप","आरकट","प्रामित्र","पुद्गल"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.176","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्रव्यं स्वं द्रविणं वित्तं द्युम्नं रा विभवो धनम् ।","अर्थो लक्ष्मीः स्वापतेयं रिक्थमृक्थ तथा वसु ॥ १७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.73","synonyms":["द्रव्य","स्व","द्रविण","वित्त","द्युम्न","रै","विभव","धन","लक्ष्मी","स्वापतेय","रिक्थ","ऋक्थ","वसु"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.141","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रतिनादः प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं प्रतिश्रुतिः ।","निदानं कारणं हेतुः कृत्यमर्थः प्रयोजनम् ॥ १४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.28","synonyms":["प्रतिनाद","प्रतिशब्द","प्रतिध्वान","प्रतिश्रुति","निदान","कारण","हेतु","कृत्य","प्रयोजन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.3.47","page":"0039","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूलद्रव्यं परिपणो नीवी लाभोऽधिकं फलम् ।","सत्यापनं सत्यंकारो मूल्यवस्त्वर्थवक्रयाः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.3.4","synonyms":["मूलद्रव्य","परिपण","नीवी","लाभ","अधिक","फल","सत्यापन","सत्यंकार","मूल्य","वस्तु","अवक्रय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.225","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पृक्थमृक्थं च रिक्थं स्वं स्वापतेयं च रास्तथा ।","ऋक्णमर्थो हिरण्यं स्याद् सारं द्युम्नं तथोच्यते ॥ २२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.176","synonyms":["पृक्थ","ऋक्थ","रिक्थ","स्व","स्वापतेय","रै","ऋक्ण","हिरण्य","सार","द्युम्न"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2515","page":"0408","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["इन्द्रियार्थास्तथाऽर्थाश्च गोचरा विषया अपि ॥ २५१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.45","synonyms":["इन्द्रियार्थ","गोचर","विषय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.376","page":"0449","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कार्यमर्थस्तथा कृत्यं प्रोक्तं प्रयोजनं पुनः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.376","synonyms":["कार्य","कृत्य","प्रयोजन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.196","page":"0124","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृद्धिस्थानं क्षयश्चेति त्रिवर्गोनीतिवेदिनम् ।","इतरेषान्तु धमार्थकामैरप्यभिधीयते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.196","synonyms":["वृद्धि","स्थान","क्षय","त्रिवर्ग","धर्म","काम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.175","page":"0149","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वित्तं द्युम्नं हिरण्यस्वद्रव्यानि द्रविणं वसु ।","रिक्थमृक्थं स्वापतेयमर्थो रैर्विभवो धनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.175","synonyms":["वित्त","द्युम्न","हिरण्य","स्व","द्रव्य","द्रविण","वसु","रिक्थ","ऋक्थ","स्वापतेय","रै","विभव","धन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.47","page":"0210","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इयत्ता परिमाणार्थप्रधानसत्यवादिषु ।","पक्षिणी पूर्णिमायां स्याद् विहङ्गीशाकिनीभिदोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.47","head":"प्रमाण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.57","page":"0211","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मार्गणो याचके बाणे क्लीबमन्वेषणार्थयोः ।","यन्त्रणं स्यान्नियमने बन्धने रक्षणेऽपि च ॥","रवणः शब्दने तीक्ष्णे भण्डके चञ्चलेऽपि च ।","रमणं पटुमूले स्यान्नार्यां स्त्री स्यात्प्रिये पुमान् ॥","रोषणः क्रोधने हेमघर्षणाश्मनि पारदे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.57","head":"मार्गण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.2","page":"0227","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथोऽर्थने च विषये धने वस्तुनि कारणे ॥","अभिधेये निवृत्तौ च कुशले च प्रयोजने ।","आस्था चालम्बनास्थानयत्नापेक्षास्वपि स्त्रियाम् ॥","कन्था मृण्मयभित्तौ तु स्त्रियां प्रावरणान्तरे ।","क्वाथोऽतिदुःखे मूर्छायां निष्काके च द्रवस्य च ॥","कुथो वर्णे कथने स्यान्न क्लीबं पुंसि बर्हिषि ।","कोथस्तु शाटिते नेत्ररोगभेदे च पुंस्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.2","meanings":["अर्थन","विषय","धन","वस्तु","कारण","अभिधेय","निवृत्ति","कुशल","प्रयोजन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.32.4","page":"0294","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दासो भृत्ये धीवरे च शूद्रे ज्ञातार्थयोरपि ।","नासाद्वारोर्द्धकाष्ठे स्यान्नासिकायामपि स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.32.4","head":"दास"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.139","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निक्षेप उपनिधिः स्यादर्थो राः सारमस्त्रियां द्रविणम् ।","स्वं स्वापतेयमृक्थं रिक्थं वित्तं धनं वसु द्रव्यम् ॥ १३९ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.74","synonyms":["निक्षेप","उपनिधि","रै","सार","द्रविण","स्व","स्वापतेय","ऋक्थ","रिक्थ","वित्त","धन","वसु","द्रव्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.276","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा क्षेत्रज्ञपुरुषौ निदानं त्वादिकारणम् ।","निमित्तं कारणं बीजं हेतुरर्थ उपधिवत् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.13","synonyms":["आत्मन्","क्षेत्रज्ञ","पुरुष","निदान","आदिकारण","निमित्त","कारण","बीज","हेतु","उपधि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1862","page":"0227","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजः पितामहे विष्णौ हरे छागे रघोः सुते ।","अर्थो धने शब्दवाच्ये शास्त्रे हेतौ प्रयोजने ॥ १८६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.3","meanings":["धन","शब्दवाच्य","शास्त्र","हेतु","प्रयोजन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1863","page":"0227","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["निवृत्तौ याचने मोक्षे विषयव्यवहारयोः ।","वस्तुन्यथाक्ष आधारे व्यवहारे कलिद्रुमे ॥ १८६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.4","meanings":["निवृत्ति","याचन","मोक्ष","विषय","व्यवहार","वस्तु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1907","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुणो मौर्व्यामप्रधाने नाम्नि सत्त्वादिशौर्ययोः ।","शब्दार्थवृत्तिमाल्येषु तन्तुरश्मीन्द्रियेषु च ॥ १९०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.48","head":"गुण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1969","page":"0239","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["भोगो वेश्याभृतौ राज्ये सौख्येऽर्थे पालने रतौ ।","विहारे व्यवहारे च फणिनः फणदेहयोः ॥ १९६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.110","head":"भोग"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2319","page":"0282","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अप्पित्तवर्जमग्न्याख्या अभ्रवर्जं घनाभिधाः ।","न्यूङ्खपुङ्खानुवाक्या(का?)र्थ र(य?)त्ननाडीव्रणा नरि ॥ २३१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.17","synonyms":["न्यूङ्ख","पुङ्ख","अनुवाक","यत्न","नाडीव्रण"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.87","page":"0121","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अगस्त्ये च हरीतक्यां रुजा स्याद्रोगभङ्गयोः ।","मुस्तेऽपि वनजो बीजं रेतस्तत्त्वार्थहेतुषु ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.88","head":"बीज"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.195","page":"0158","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अपेक्षालम्बनं चास्था स्यादर्थो विषयेऽपि च ।","भटे पुंस्यप्रतिरथं यात्रामङ्गलसाम्नि च ॥ १९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.203","meanings":["विषय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.73","page":"0129","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विटपोऽर्थः स्वापतेयं रिक्थं पृक्थं धनं वसु ।","वित्तं च द्रविणं द्युम्नं हेमरूप्यात्मकं तु तत् ॥ ७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.73","synonyms":["विटप","स्वापतेय","रिक्थ","पृक्थ","धन","वसु","वित्त","द्रविण","द्युम्न"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.3","page":"0214","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थः स्याद्विषये मोक्षे शब्दवाच्ये प्रयोजने ।","व्यवहारे धने शास्त्रे वस्तुहेतुनिवृत्तिषु ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.3","meanings":["विषय","मोक्ष","शब्दवाच्य","प्रयोजन","व्यवहार","धन","शास्त्र","वस्तु","हेतु","निवृत्ति"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.29","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["लोहेऽर्थे गैरिकस्वर्णरेतोऽस्थिषु विशेषतः ।","नरोऽर्जुने मनुष्ये च नाकः स्वर्गान्तरिक्षयोः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.29","head":"धातु"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.3","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्षार्थजीवितेप्बायुरास्यं मुखविले मुखे ।","उरस्तु वक्षसि श्रेष्ठ ऋतं तथ्यसिलोंच्छयोः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.3","head":"आयुस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.10","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["जीलं चर्मपुटः कोशो दृतिः करकपत्रिका ।","ज्योतिस्ताराग्निभाज्वालादृक्पुत्रार्थाध्वरात्मसु ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.10","head":"ज्योतिस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.30","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["लिङ्गं शेफसि वेषेंऽशे चिह्ने बुद्ध्यादिसंहतौ ।","वयः खगेऽन्ने वर्षेऽर्थे शुभाकारे तनौ वपुः ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.30","head":"वयस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.57","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बोधिरर्थे सुविज्ञाने कुक्कुटाश्वत्थयोस्तु ना ।","बालोऽक्ली नीलझिण्ट्यां च भेलौ तूडुपभीरूकौ ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 7 रू (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.57","head":"बोधि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.62","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["अक्ली मणिरजाकण्ठस्तने रत्नेऽप्यलिंजरे ।","मात्रा परिच्छदेऽर्थेंशें प्रवृत्तौ कर्णभूषणे ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.62","head":"मात्रा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.74","page":"0236","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यालो दुष्टगजे सर्पे श्वापदे च पुमांस्त्रिषु ।","शठेऽथ वित्तमर्थे क्ली त्रिषु ख्याते विचारिते ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.74","head":"वित्त"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.86","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["शुक्रः सिते कवौ चन्द्रे मासभेदेऽनले द्विजे ।","शुक्रं मेध्येऽप्सु पुण्येऽर्थे रुक्मेऽक्षिरुजि रेतसि ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.86","head":"शुक्र"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.97","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सारो बले स्थिरांशेऽर्थे पुमान्न्याय्ये वरेऽर्थवत् ।","स्त्री नद्यां ना नदे सिन्धुर्देशभेदेंऽबुधौ गजे ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.97","head":"सार"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.70","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विकीर्णोऽर्थश्च विकिरौ विसर्गौ मुक्तिवर्चसी ।","विनयो धर्मविद्याधीशिक्षाचारप्रशान्तिषु ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.70","head":"विकिर"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.59","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्त्रे दघ्नि ब्रह्मसूत्रे हेम्न्यर्थे कलशे कुशे ।","पुलस्त्यवंश्ये पुरुषे पौलस्त्यः क्ली तु संयुगे ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.59","head":"पवित्र"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}