{"stem":"असु","iast":"asu","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1367","page":"52","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवेऽसुजीवितप्राणा जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ १३६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.5","synonyms":["जीव","जीवित","प्राण","जीवातु","जीवनौषध"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.119","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पूंसि भूम्न्यसवः प्राणाश्चैवं जीवोऽसुधारणम् ॥ ११९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.193","synonyms":["प्राण","जीव","असुधारण"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.213","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्रव्यासुव्यवसायेऽपि सत्त्वमस्त्री तु जन्तुषु ॥ २१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.407","head":"सत्त्व"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.134","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा च कथ्यते ।","क्षेत्रज्ञः पुरुषो ह्यात्मा संसारी चेतनो मतः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.134","synonyms":["जीवित","प्राण","जीव","जीवा","क्षेत्रज्ञ","पुरुष","आत्मन्","संसारिन्","चेतन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.5","page":"0056","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राणो हृन्मारुते शक्तौ प्राणाः स्युरसवस्तथा ।","प्राणो [31] गन्धरसे प्रोक्तः पद्यानामप्यलंकृतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.5","head":"प्राण"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.385","page":"0131","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपग्रहः करमरी ग्राहो वन्दी च बन्धने ।","प्राणोऽसुरसवः प्राणाः पुंसि भूम्न्येकभाषणे ॥ ३८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.385","synonyms":["उपग्रह","करमरी","ग्राह","वन्दी","प्राण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.24","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंसि भूम्यसवो नित्यं प्राणा वातहृतौ पुनः ।","जीवो जिगत्नुः स्त्री जीवा जीवः प्राणनजीवने ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.23","synonyms":["प्राण","जीव","जिगत्नु","जीवा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.5","page":"0194","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रायो भूम्न्यसुषु त्रिषु त्वयमिह स्यात्पूरितेऽथ द्रुणं","चापेऽसौ च पुमांस्तु वृश्चिकगतो भृङ्गेऽथ कूर्म्यां द्रुणी ।","वार्द्रोण्यां च कृपीपतौ तु गदितः पुंस्याढके तच्चतु-","ष्के द्रोणः करटेऽसिते द्रुणिरिव द्रोणी च नीवृद्भिदि ॥ ५ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.4","head":"प्राण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.99","page":"0358","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्री तेजनीस्पृक्क्षितिपाङ्गनासु","सत्त्वोऽस्त्रियां जन्तुपिशाचयोश्च ।","गुणेऽसुषु क्लीबमिहात्मतायां","द्रव्ये स्वभावे व्यवसायधाम्नोः ॥ ९९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.15","head":"सत्त्व"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"60","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः नपुंसके भवन्ति । यथा इदं शवं मृतशरीरम् । पलकं नेत्ररोमविशेषः । तल्पं शयनीयम् । सद्म निवासः । बलिशं मत्स्यबन्धनम् । आमिशं गृहद्वारम् । निमित्तं कारणम् । पित्तं धातुविकारः । चित्तं मनः[नमः] । किल्बिषं पापम् । वृजिनं कुटिलम् । पीठमासनम् । पापं पातकम् ।","बल्वजलाजासूनां पुंयोगः स्याद्बहुत्वं च ।","स्थलशाद्वलशिबिराणां नपुंसकत्वं स्त्रियां पृतना ॥ ६० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.63","synonyms":["बल्वज","लाज","स्थल","शाद्वल","शिबिर","पृतना"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.10","page":"0021","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्धुरूधसि कूपेऽपि व्रणेऽक्षुस्त्वब्धिवप्रयोः ।","असुध्वनिस्तु प्रज्ञायामसवो भूम्नि जीविते ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.10","meanings":["ध्वनि","प्रज्ञा","जीवित"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.6","page":"0043","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अगुरुण्ययसो गुन्द्रे शरस्य मकरे त्वसोः ।","पिण्डारे त्ववटोः पाणेर्बर्हिष्ठे मुस्तकेऽप्यपम् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.6","meanings":["मकर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.744","page":"0106","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पक्षाभ्यामिव याहोभ्यां रात्रिर्युक्तात्र सा स्त्रियाम् ।","प्राणास्तु पुंस्यसुष्वेके त्वस्मिन्नर्थे प्रचक्षते ॥ ७४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.744","head":"प्राण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.13","page":"0212","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दारासुबल्वजा भूम्नि तलस्तालचपेटयोः ।","सूर्यचन्द्रायसामग्रे कान्तशब्दः पुमान् स्मृतः ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.8","synonyms":["दार","बल्वज","तल","सूर्यकान्त","चन्द्रकान्त","अयस्कान्त"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.404","page":"0077","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रग्रहोपग्रहौ चाथ प्राणाश्चासव इत्यपि ।","पुंसि भूम्नि कदाचित्तु वैकतापि प्रसज्यते ॥ ४०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.404","synonyms":["प्रग्रह","उपग्रह","प्राण"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.240","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मृतः परासुर्निर्ज्जिवः प्रमीतस्त्यक्तजीवनः ।","आसुः प्राणो वसुर्जीव आयुर्जीवितजीवने ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 र्नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.23","synonyms":["मृत","परासु","निर्जीव","प्रमीत","त्यक्तजीवन","प्राण","वसु","जीव","आयुस्","जीवित","जीवन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.70","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः ।","जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसितं मरुत् ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.1","synonyms":["उत्पत्ति","जन्मन्","जनन","उत्पाद","जनि","उद्भव","जीवित","प्राण","श्वास","श्वसित","मरुत्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2486","page":"0403","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जीवातुर्जीवितं प्राणाः जीवोऽसवोऽपि पञ्चमम् ।","जीवनरक्षणोपायो जीवातुर्जीवनौषधम् ॥ २४८६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स (sub) pāda 3 syl. 3 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.7","synonyms":["जीवित","प्राण","जीव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.407","page":"0137","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असवः पुंसि भूम्न्येव प्राणाश्च तत्र कीर्तिताः ।","प्राणधारणमेव स्यात् जीवो जीवितमित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श्च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.407","synonyms":["प्राण","जीव","जीवित"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1058","page":"0131","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आयुर्जीवितकालः स्यादरिष्टं मृतिलक्षणम् ।","प्रायो वयोऽसवः प्राणाः पुंसि भूम्न्यथ जीविका ॥ १०५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.28","synonyms":["आयुस्","जीवितकाल","अरिष्ट","मृतिलक्षण","प्राय","वयस्","प्राण","जीविका"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"7.1.2320","page":"0282","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तर्कसंपर्कगल्वर्कालर्कोदर्कार्कमर्कटाः ।","भर्गगर्गस्वर्गवर्गसर्गपुत्स(द्ग)लमुद्गराः ।","दारबल्बजलाजायु(सु?)प्राणाः पुंसि च भूम्नि च ॥ २३२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.7.1.18","synonyms":["तर्क","सम्पर्क","गल्वर्क","अलर्क","उदर्क","अर्क","मर्कट","भर्ग","गर्ग","स्वर्ग","वर्ग","सर्ग","पुद्गल","मुद्गर","दार","बल्बज","लाज","प्राण"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"1.25","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यकारः पवनः काली पुरुषोत्तम एव च ।","रोऽसुः पञ्चकसीशोऽग्निरङ्कुशं परगुर्विणी ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.1.0.25","head":"र"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.133","page":"0137","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बोले वाते बले प्राणः पूर्णे पुं भूम्नि चासुषु ।","पर्णं पक्षे च पत्रे च प्रोक्षणं सेचने वधे ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.140","head":"प्राण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.5","page":"0270","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आनापजननाडीभ्यो युगमङ्गं पदं व्रणम् ।","अनक्षे दुन्दुभिरथ बहुत्वेऽप्यसवो ग्रहाः ।","सक्तवो वल्कजालाजा दाराः प्राणा दशा इति ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.5","synonyms":["युग","अङ्ग","पद","व्रण","दुन्दुभि","ग्रह","सक्तु","वल्क","जाल","अज","दार","प्राण","दश"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.203","page":"0099","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हृषीकमिन्द्रियं प्राणः प्राणा ना भूम्नि चासवः ।","प्राणापानादयस्त्वस्य वृत्तयः पंच बायवः ॥ २०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.203","synonyms":["हृषीक","इन्द्रिय","प्राण"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}