{"stem":"आत्मन्","iast":"ātman","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.229","page":"14","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मदनो जराभीररुनङ्गमन्मथौ कमनः कलाकेलिरनन्यजोऽङ्गजः ।","मधुदीपमारौ मधुसारथिः स्मरो विषमायुधो दर्पककामहृच्छयाः ॥ २२७ ॥","प्रद्युम्नः श्रीनन्दनश्च कंदर्पः पुष्पकेतनः ।","पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शंवरशूर्पको ॥ २२८ ॥","केतनं मीनमकरौ बाणाः पञ्च रतिः प्रिया ।","मनःशृङ्गारसंकल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः ॥ २२९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.141","synonyms":["मदन","जराभीरु","अनङ्ग","मन्मथ","कमन","कलाकेलि","अनन्यज","अङ्गज","मधुदीप","मार","मधुसारथि","स्मर","विषमायुध","दर्पक","काम","हृच्छय","प्रद्युम्न","श्रीनन्दन","कंदर्प","पुष्पकेतन","शंवर","शूर्पक","मीन","मकर","रति","मनस्","शृङ्गार","संकल्प","मधु"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1366","page":"52","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषश्चेतनः स पुनर्भवी ।","जीवः स्यादसुमान्सत्वं देहभृज्जन्युजन्तवः ॥ १३६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.3","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","पुरुष","चेतन","पुनर्भविन्","जीव","असुमत्","सत्व","देहभृत्","जन्यु","जन्तु"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.17","page":"52","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वाद्रूपं लक्षणं भावश्चात्मप्रकृतिरीतयः ।","सहजो रूपतत्त्वं च धर्मः सर्गो निसर्गवत् ॥ १३७६ ॥","शीलं सतत्त्वं संसिद्धिरवस्था तु दशा स्थितिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.17","synonyms":["स्वरूप","लक्षण","भाव","प्रकृति","रीति","सहज","रूपतत्त्व","धर्म","सर्ग","निसर्ग","शील","सतत्त्व","संसिद्धि","अवस्था","दशा","स्थिति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.44","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः प्रधानं प्रकृतिः स्त्रियाम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.44","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","पुरुष","प्रधान","प्रकृति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.66","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुंस्यात्मनि प्रवीणे च क्षेत्रज्ञो वाच्यलिङ्गकः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.66","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.109","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मा यत्नो धृतिर्बुद्धिः स्वभावो ब्रह्म वर्ष्म च ॥ १०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.208","meanings":["यत्न","धृति","बुद्धि","स्वभाव","ब्रह्मन्","वर्ष्मन्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.396","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भावः सत्तास्वभावाभिप्रायचेष्टात्मजन्मसु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.396","head":"भाव"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.404","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वो ज्ञातावात्मनि स्वं त्रिष्वात्मीये स्वोऽस्त्रियां धने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.404","head":"स्व"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.219","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुरमत्स्यावनिमिषौ पुरुषावात्ममानवौ ॥ २१९ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.422","head":"पुरुष"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.134","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा च कथ्यते ।","क्षेत्रज्ञः पुरुषो ह्यात्मा संसारी चेतनो मतः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.134","synonyms":["असु","जीवित","प्राण","जीव","जीवा","क्षेत्रज्ञ","पुरुष","संसारिन्","चेतन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.782","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उन्माथः कूटयन्त्रं स्यादवपातोऽवटः स्मृतः ।","धर्मः स्वभावः आत्मा स्यादवेक्षा प्रतिजागरः ॥ ७८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.97","synonyms":["उन्माथ","कूटयन्त्र","अवपात","अवट","धर्म","स्वभाव","अवेक्षा","प्रतिजागर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.850","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अग्निधनरश्मिरत्नत्रिदशविशेषेषु भवति वसुशब्दः ।","चेष्टात्मजन्मसत्ताभिप्रायेष्वभिहितो भावः ॥ ८५० ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.64","head":"भाव"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.2.1","page":"0004","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथ कान्ताः प्रकथ्यन्ते श्लोकस्यार्धेन संप्रति ।","कं वारि[4]णि सुखे शीर्षे कोऽर्कब्रह्मात्मवायुषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.2.1","head":"क"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"9.1.1","page":"0034","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वज्ञः शंकरे बुद्धे क्षेत्रज्ञः शिक्षितात्मनोः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.9.1.1","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.3.8","page":"0127","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मा कलेवरे यत्ने स्वभावे परमात्मनि ।","चित्ते धृतौ च बुद्धौ च परव्यावर्तनेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.3.8","meanings":["कलेवर","यत्न","स्वभाव","परमात्मन्","चित्त","धृति","बुद्धि","परव्यावर्तन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.36","page":"0185","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अन्तरं स्थानतादर्थ्यछिद्रान्तर्धिविनात्मसु ।","भेदावसरबाह्येषु मध्यात्मीयावधिष्वपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.36","head":"अन्तर"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.1.6","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पेशलं चतुरे चारौ पुद्गलो वपुरात्मनोः ।","कल्लोलौ रिपूल्लोलौ सरलौ वृद्धपापकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 क (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.1.6","head":"पुद्गल"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.3.2","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पशुर्मृगादौ छगले पशुः स्याद्यज्ञवाचकः ।","पशुः संसारिणामात्मा पशु दृश्यार्थमव्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.3.2","head":"पशु"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.131","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["देहोऽस्त्री स्थानकं बेरं पुंस्यात्मा चाथ न द्वयोः ।","गात्राङ्गे पुंस्यवयवः प्रतीकोपघनोऽपि च ॥ १३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.131","synonyms":["देह","स्थानक","बेर","गात्र","अङ्ग","अवयव","प्रतीक","उपघन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.1.18","page":"0371","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा ह्याशुमतो दक्षो जुषः प्राणस्तथैव च ।","हविष्ठश्च गविष्ठश्च नवको भास्वरो गणः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.1.18","synonyms":["आशुमत्","दक्ष","जुष","प्राण","हविष्ठ","गविष्ठ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.3.1","page":"0379","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्पर्शनः कः समीरो यः स्पर्शनो मारुतो नभः ।","वायुस्ततो मातरिश्वा हरिरात्मा वहश्च वाः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.3.1","synonyms":["स्पर्शन","क","समीर","मारुत","नभस्","वायु","मातरिश्वन्","हरि","वह","वार्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.94","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पूरुषश्चाक्षरः कविः ।","अन्तर्यामीश्वरो देही जीवोऽजो बहुलोऽतनुः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.94","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","पुरुष","पूरुष","अक्षर","कवि","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","देहिन्","जीव","अज","बहुल","अतनु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.143","page":"0433","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["काव्या संविज्ज्ञप्तिरात्मा पुंसि धीर्धारणावती ।","मतिरप्राप्तविषया बुद्धिः संप्रतिदर्शिनी ॥ १४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.143","synonyms":["काव्या","संविद्","ज्ञप्ति","धी","मति","बुद्धि"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.67","page":"0468","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थेमोष्मपक्ष्मणामात्मपाप्मनोर्मातरिश्वनः ।","कठणथपभोपान्ता यद्यदन्ता अमी पुनः ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.67","synonyms":["स्थेमन्","ऊष्मन्","पक्ष्मन्","पाप्मन्","मातरिश्वन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.4","page":"0094","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्म-मेघ-तरि-कूप-रिपूणां","निभ( ? )गाङ्गि-किरणासि-कफानाम् ।","वृक्ष-तण्डुल-समास-कन्दुक-","प्रोन्दुकाशनि-कपर्द-विषाणाम् ॥ ४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"svagata · pāda 2 syl. 1 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.4","synonyms":["मेघ","तरि","कूप","रिपु","निभ","गाङ्गि","किरण","असि","कफ","वृक्ष","तण्डुल","समास","कन्दुक","प्रोन्दुक","अशनि","कपर्द","विष"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.18","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["फेनो जनोऽप्यभिजनो ध्वनिरर्दनिश्च","स्थेमोष्म-पाप्म-परिघातन-वह्नयोऽश्मा ।","आत्माग्निरह्नचरमास्त्वपरादहीनाः","प्लीहा च यक्ष्मसहितोऽपि च देवनोऽक्षैः ॥ १८ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.20","synonyms":["फेन","जन","अभिजन","ध्वनि","अर्दनि","स्थेमन्","ऊष्मन्","पाप्मन्","परिघातन","वह्नि","अश्मन्","अग्नि","प्लीहन्","यक्ष्मन्","देवन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.1.2","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कः स्याद्विधा[247a]तर्यनलेऽनिलेऽर्के","सख्यौ तथा चात्मनि धर्मराजे ।","दक्षे मयूरे नरि कं तु मौलौ","नीरे सुखेऽथ त्रिषु सर्वनामा ॥ २ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.1.1","head":"क"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.2.89","page":"0162","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शीतांशौ घनसारे","शीतमयूखोऽथात्मधातृरुद्रेषु ।","स्यात्सर्वतोमुखोऽन्त्ये","पुनरम्भस्यन्तरिक्षे च ॥ ८९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.2.18","head":"सर्वतोमुख"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.99","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निर्मोकमुक्तसर्पेऽथाव्यक्तः शंकरे विष्णौ ।","मूलप्रकृतौ क्लीबे महदादावात्मवाच्यपि च ॥ ९९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.98","head":"अव्यक्त"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.85","page":"0259","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लेदा सुधांशौ नरि चौषधौ[18b]च","स्नेहा च मित्रे नरि शीतरश्मौ ।","आत्मा नरि स्याद्धृतिबुद्धिशील-","ब्रह्मप्रयत्नेषु वपुर्हृदोश्च ।","व्यावर्तने स्यात्परतश्च काले-","ऽथाध्वा तु संस्थानपथोश्च शास्त्रे ॥ ८५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.107","meanings":["धृति","बुद्धि","शील","ब्रह्मन्","प्रयत्न","वपुस्","हृद्","व्यावर्तन","काल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.24","page":"0348","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिञ्जलं तु कुशभाजनेऽन्तिमे","शोणपीतरुचि वाच्यवन्मतम् ।","पुद्गलो वपुषि लिङ्गकायके-","ऽथात्मनि प्रथ[71a]मगो मदेहयोः ॥ २४ ॥"],"metre":"rathoddhata","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.80","head":"पुद्गल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.2","page":"0356","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्थान्तरे त्वव्ययकं स्वभाव-","ज्ञात्यात्मसु स्वो नरि के स्वकेऽस्त्री ।","आत्मीय उक्तः पर[76a]लिङ्गकोऽयं"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 2 syl. 1 भ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.2","head":"स्व"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.98","page":"0358","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आकूतचेष्टात्मजनुःषु भूतौ","सत्तासु चेष्टासु पदार्थकृत्योः ।","लीलासु न स्त्री नृपतौ तु मेघे","सुरे च देवोऽथ हृषीकगोऽन्त्ये ॥ ९८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.14","head":"भाव"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.31.87","page":"0379","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाते तथात्मन्यतसः स्त्रियां तु","क्षुमाभिधायामवसोऽर्कराज्ञोः ।","अम्भोनिधौ स्यान्नभसोऽब्दकाले","क्लीबेऽन्तरिक्षेऽप्यथ पुक्कसः स्यात् ।","चण्डालके च श्वपचे स्त्रियां तु","स्यान्नीलिकायामपि कालिकायाम् ।","वनीयके स्याल्लभसो धनेऽन्त्ये-","ऽर्वदोरके स्त्री पनसो[88b]द्रुभेदे ॥ ८७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.31.17","head":"अतस"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"19","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्रगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । तद्यथा । इयं स्रक् माला । इयं स्रुक् यज्ञोपकरणभाण्डम् । इयं स्फिक् कटिप्रदेशः । इयं त्वक् बहिश्चर्म । इयं वाक् वाणी । इयं योषित् बाला । द्यौश्च नौश्च द्युनावौ च स्त्रियां भवतः इयं द्यौः स्वर्गः । इयं नौः जलतरणिः । हिशब्दः पादपूरणे । दीधितिमेकां वर्ज्जयित्वा रश्मिवाचकाः शब्दाः पर्यायाश्च ये ते पुंसि भवन्ति । तद्यथा इमे रश्मयः प्रग्रहाः किरणाः अंशवः पादाः मयूखाः अभीषवः गभस्तयः घृणय इत्येवमादयः । तुशब्दः पादपूरणे ।","मूर्द्ध्नोऽक्षतक्षमज्जश्लेष्मात्माश्मयु[यू]वपूषराजभी रहितम् ।","सर्वं द्व्यच्कं नान्तं नपुंसकं पुंसि वा भवेद्ब्रह्मा ॥ १९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.20","synonyms":["स्रज्","स्रुच्","स्फिज्","त्वच्","वाच्","योषित्","दिव्","नौ","दीधिति","रश्मि","प्रग्रह","किरण","अंशु","पाद","मयूख","अभीषु","गभस्ति","घृणि","मूर्धन्","उक्षन्","तक्षन्","मज्जन्","श्लेष्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","राजन्","ब्रह्मन्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"20","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मूर्द्धन् उक्षन् तक्षन् मज्जन् श्लेष्मन् आत्मन् अश्मन् युवन् पूषन् इत्येतैः शब्दै रहितं वर्जितं यदन्यत् द्व्यच्कं द्विस्व[श्व]रं च नान्तं प्रातिपदिकं तत्सर्वं नपुंसकं भवति । यथा इदं चर्म वर्म शर्म भस्म सद्म लोम इत्येवमादयः । मूर्द्धादयोऽपि नान्तत्वात् द्व्यच्का अतस्तेषामपि नपुंसकता प्राप्नोति । तदर्थमिति प्रतिषेधः कृतः मूर्द्धोऽक्षतक्षेत्यादि पुंल्लिङ्गाधिकारात्पुंसि भवन्ति । यथा अयं मूर्द्धा शिरः । उक्षा वृषभः । मज्जा सारः । तक्षा वर्द्धकिः । श्लेष्मा धातुविकारः । आत्मा शरीरस्थः । अश्मा नीलः । युवा तरुणः । पूषादित्यः पुंसि वा भवेद्ब्रह्मेति । द्वच्कत्वान्नान्तत्वाच्च ब्रह्मशब्दस्य नपुंसकत्वे प्राप्ते पुंस्त्वं वा विधीयते ब्रह्मशब्दो वा नपुंसकलिङ्गो भवति । इदं ब्रह्मा वेदाध्ययनमीश्वरश्च । अयं ब्रह्मा प्रजापतिः । यद्येवं यत् द्व्यच्कं नान्तं तन्नपुंसकम् । एवं सति राजन् शब्दस्यापि नपुंसकता स्यात् पुंस्यन्तर्भावो द्रष्टव्यः ।","त्रुटिसीमसन्ध्यारात्रयः स्त्रियां धूलिवेणिखार्यश्च ।","पुंसि निशीथो ज्योत्स्नादयाशलाका स्त्रियां नित्यम् ॥ २० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.21","synonyms":["चर्मन्","वर्मन्","शर्मन्","भस्मन्","सद्मन्","लोमन्","मूर्धन्","उक्षन्","मज्जन्","तक्षन्","श्लेष्मन्","अश्मन्","युवन्","पूषन्","ब्रह्मन्","राजन्","त्रुटि","सीमन्","सन्ध्या","रात्रि","धूलि","वेणि","खारि","निशीथ","ज्योत्स्ना","दया","शलाका"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.2.2","page":"0006","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओष्ठस्थानस्वरे चाथ ग्लौर्वपुर्ग्लानिचन्द्रयोः ।","आकाशे दिवसे च द्युः पुमानात्मनि पौरुषे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.2.2","head":"पुम्स्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.1","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इडीट् च त्रिषु नाथे स्त्री मेदिन्यां कस्तु ना नगे ।","अर्कानिलविरिञ्चात्मशब्दबुद्धिमनः स्वपिः ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.1","head":"क"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.10","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मचान्द्रमसायन्योर्ना ज्ञो ज्ञातरि तु त्रिषु ।","जूर्जवे स्त्री राक्षसे द्वे त्वशब्दोऽर्थे पुमांस्त्रि तु ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.10","head":"ज्ञ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.5.19","page":"0009","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अङ्गुल्यां स्त्री समाम्नाये समाम्नाताज(ने?ये)न च ।","द्वयोर्मनुष्ये वैश्ये च स्वं त्वात्मात्मीययोस्त्रिषु ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None समाम्नाताज(ने?ये)न च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.5.19","head":"स्व"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.8","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृक्षावयवभेदे च स्यादगो गिरिवृक्षयोः ।","अश्नोऽभ्रे भूधरेऽथाभो(?)वायावात्मन्यथार्कवाक् ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.8","head":"अभ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.12","page":"0022","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यसने बन्धके चेति चतुर्ष्वर्थेषु कीर्तितः ।","आत्मार्कचन्द्रवाताग्निजीवेषु परमात्मनि ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.12","meanings":["अर्क","चन्द्र","वात","अग्नि","जीव","परमात्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.13","page":"0022","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["देहे यत्ने धृतौ कीर्तौ बुद्धौ मनसि च श्रुते ।","धर्मे स्वभावे पुत्रेऽर्थे परस्य प्रतियोगिनि ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.13","meanings":["देह","यत्न","धृति","कीर्ति","बुद्धि","मनस्","श्रुत","धर्म","स्वभाव","पुत्र","अर्थ","प्रतियोगिन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.97","page":"0029","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजयस्त्वाह तन्द्रायामपि यज्ञस्तु केशवे ।","अग्नावात्मनि योगे च यक्ष्मस्तु व्याधिमात्रके ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.97","head":"यज्ञ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.30","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रभावे पौरुषे सत्त्वे ज्वलत्यन्नात्मनोरपि ।","तोकं पुत्रे च पुत्र्यां च द्रव्यं त्वर्थे गुणाश्रये ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.30","head":"तेजस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.82","page":"0050","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["केचित् तु जीविते प्राहुः क्रतुभेदेऽथ पुन्नपोः ।","इनः सूर्यात्मनोः पुंसि राजन्यन्येऽथ स त्रिषु ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.82","head":"इन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.493","page":"0085","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्योतिरात्मनि सूर्येऽग्नौ हविर्होमार्चिदीप्तिषु ।","ग्रहनक्षत्रतारासु नक्षत्रेऽपि विशेषतः ॥ ४९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.493","head":"ज्योतिस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.689","page":"0101","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मीये च स्वभावे तु क्ली पुंसि त्वात्मनि स्मृतम् ।","निभं तु स्यान्नपि व्याजे तत् तूत्तरपदं त्रिषु ॥ ६८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.689","head":"निज"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.846","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लीबं तु वेदे मन्त्रेऽन्ने खेऽध्यात्मात्मतपःसु च ।","मोक्षे जपे धने चाथ बलभद्रे व(ले?ली) पुमान् ॥ ८४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None बलभद्रे व(ले?ली) पुमान् (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.846","head":"ब्रह्मन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.893","page":"0119","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पदार्थमात्रे सत्तायामात्मयोनिस्वभावयोः ।","केचित् त्वात्मनि योनौ च प्राप्तिसंस्कारजन्मसु ॥ ८९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.893","head":"भाव"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.166","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुद्गलस्तु शरीरे स्यात् परमाणौ तथात्मनि ।","पुङ्गवस्त्वृषभे पुंसां श्रेष्ठे पुन्नागवाक् पुनः ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.166","head":"पुद्गल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.580","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेत्रस्य विज्ञातरि च ना त्वात्मन्यथ सा स्त्रियाम् ।","क्षेत्रिया क्षुद्रधान्ये स्याद् गवीथुरिनि विश्रुते ॥ ५८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.580","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.10","page":"0002","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ब्रह्मवायुसुहृत्केकिवह्न्युद्योतमात्मसु ।","कुः पापीयसि मह्यां च निवारणकुशब्दयोः ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None ब्रह्मवायुसुहृत्के (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.10","head":"क"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"1.40","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सा लक्ष्म्यां सः परोक्षे स्वो ज्ञातमात्मनि च स्मृतः ।","स्वरव्ययं स्वर्गभद्रपरलोकगतिष्वथ ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.1.0.40","head":"स्व"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.13","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्रह्मसूषेशऋष्याङ्का शृङ्गारात्ममनोमुखा ।","योनिरस्याहितौ प्रोक्तौ शम्बरः शूर्पकोऽपि च ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.13","synonyms":["ब्रह्मसू","ऋष्याङ्क","शृङ्गार","मनस्","शम्बर","शूर्पक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.255","page":"0084","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्टपं भुवनं विश्वं जगल्लोको जगत्यपि ।","जीवः स्यात्पुरुषः क्षेत्रज्ञात्मानावसुमानथ ॥ २५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.255","synonyms":["विष्टप","भुवन","विश्व","जगत्","लोक","जगती","जीव","पुरुष","क्षेत्रज्ञ","असुमत्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.52","page":"0167","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आसुतीवल आख्यातः सुराजीवकयज्वनोः ।","आत्मा विष्णौ विरञ्चेऽर्के शरीरेऽनिलयत्नयोः ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.51","meanings":["विष्णु","विरञ्च","अर्क","शरीर","अनिल","यत्न"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.53","page":"0167","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["बुद्धौ चित्ते धृतावार्या दुर्गामात्रोस्तथैव च ।","आजिर्युद्धे समक्ष्मायामाधिर्मानसवेदना ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.52","meanings":["बुद्धि","चित्त","धृति"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.308","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परुषं कर्कशे रूक्षे पुद्गलः कायवित्तयोः ।","प्रधानं प्रकृतौ पूज्ये महामात्रात्मनोरपि ॥ ३०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.26","head":"प्रधान"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.20.331","page":"0203","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवो रुद्रे च सत्तायां संसारे प्राप्तिजन्मनोः ।","भावः सत्तास्वभावात्मकर्मचेष्टाशयेष्वथ ॥ ३३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.20.6","head":"भाव"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.21.341","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यज्ञो नारायणे यागे वह्नौ मेषात्मनोरथ ।","यमो ध्याङ्क्षे कृतान्ते च यानं युग्ये गतावपि ॥ ३४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.21.2","head":"यज्ञ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.8","page":"0212","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वर्षश्वेतप्लवाः शोणः पङ्कमन्थजलाशयाः ।","मुरजात्मासिमासाद्रिबाणध्वानाध्वराग्नयः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.3","synonyms":["वर्ष","श्वेत","प्लव","शोण","पङ्क","मन्थ","जलाशय","मुरज","असि","मास","अद्रि","बाण","ध्वान","अध्वर","अग्नि"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.98","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा गात्रं तनुः पिण्डं शरीरं पाञ्चभौतिकम् ।","पर्वलेखाऽङ्गुलिग्रन्थिः पार्वी मुद्राङ्गुलीयके ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.97","synonyms":["गात्र","तनु","पिण्ड","शरीर","पाञ्चभौतिक","पर्वलेखा","अङ्गुलिग्रन्थि","पार्वी","मुद्रा","अङ्गुलीयक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.21","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा जीवोंऽशुमाञ्जन्तुर्देही प्राणी च चेतनः ।","जन्युः शरीरी पुरुषो हंसः सत्त्वं पुनर्भवा (?) ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.21","synonyms":["जीव","अंशुमत्","जन्तु","देहिन्","प्राणिन्","चेतन","जन्यु","शरीरिन्","पुरुष","हंस","सत्त्व","पुनर्भव"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.123","page":"0046","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वरूपं लक्षणं भावो रूपधर्मात्मरीतयः ।","सृष्टिः सर्गश्च निर्माणं करणं घटनं कृतिः ॥ १२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.54","synonyms":["स्वरूप","लक्षण","भाव","रूप","धर्म","रीति","सृष्टि","सर्ग","निर्माण","करण","घटन","कृति"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.3","page":"0402","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञः पुरुष आत्मा चेतनः कथ्यते तथा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ष (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.3","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","पुरुष","चेतन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2501","page":"0405","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वरूपं रूपतत्त्वञ्च सतत्त्वं च स्वलक्षणम् ।","आत्मारातिश्च संसिद्धिः प्रकृतिः सहजास्तथा ॥ २५०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.26","synonyms":["स्वरूप","रूपतत्त्व","सतत्त्व","स्वलक्षण","संसिद्धि","प्रकृति","सहज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.310","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिकारणमित्येतन्निदानं तत् प्रकीर्तितम् ।","आत्मा स्वो जीवः पुरूषः क्षेत्रज्ञः पुरुषोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.310","synonyms":["आदिकारण","निदान","स्व","जीव","पुरूष","क्षेत्रज्ञ","पुरुष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.1","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["को ब्रह्माण्डवायुसूर्याग्नियमदक्षान्मवर्हिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.1","head":"क"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.29","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शृङ्गी स्वर्णे विषामीनभेदयोर्मृषत्रौषधे ।","सर्गोऽध्यायनिश्चयात्ममोक्षोत्साहादिसृष्टिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 ष (sub) pāda 3 syl. 4 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.29","head":"सर्ग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.10.4","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृतज्ञः कुक्कुरे ना तु मर्यादिन्यपि वाच्यवत् ।","क्षेत्रज्ञ आत्मनि छेके विदग्धे कृषकेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.10.4","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.35","page":"0236","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आसनं स्याद्गजस्कन्धे पीठे यात्रानिवर्तने ।","आजीनं वाजिभूषायां ग्रहणे च नपुंसकम् ।","आत्मा स्वभावे मनसि प्रयत्ने च धृतावपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.35","meanings":["स्वभाव","मनस्","प्रयत्न","धृति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.36","page":"0236","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["वुद्धौ ब्रह्मणि देहे च तनये च भवेत्पुमान् ।","उत्तानं स्यादगम्भीरे ऊर्द्धास्यशयिते त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.36","meanings":["बुद्धि","ब्रह्मन्","देह","तनय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.79","page":"0282","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिंशपायां स्त्रियामेव विजिले पिच्छिलं त्रिषु ।","पुङ्गलः सुन्दराकारे त्रिष्वात्मदेहयोः पुमान् ॥","पेशलं रुचिरे धूर्ते चतुरेऽपि च वाच्यवत् ।","बहुलः कृष्णपक्षाग्न्योर्वाच्यवद्भूरिकृष्णयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 त्म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.79","head":"पुङ्गल"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.2","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वः पुमानात्मनि ज्ञातौ त्रिष्वात्मीपेऽस्त्रियां धने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None मेषा धहकिषु (?) ना (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.2","head":"स्व"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.16","page":"0286","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवः प्राप्तौ हरे क्षेमसत्तासंसारजन्मसु ।","भावोऽभिप्रायचेष्टात्मसत्तास्वभावजन्मसु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 स्व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.16","head":"भाव"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.22","page":"0293","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीयूषममृते सप्तदिवसावधिदुग्धके ।","पुरुषः सांख्यतत्त्वज्ञे पुन्नागभूरुहात्मनोः ।","पौरुषं पुरुषस्यैव प्रभावे कर्मभावयोः ।","ऊर्द्धविस्तृत …मारिषी दक्षमातरि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.22","head":"पुरुष"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.276","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा क्षेत्रज्ञपुरुषौ निदानं त्वादिकारणम् ।","निमित्तं कारणं बीजं हेतुरर्थ उपधिवत् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.13","synonyms":["क्षेत्रज्ञ","पुरुष","निदान","आदिकारण","निमित्त","कारण","बीज","हेतु","अर्थ","उपधि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1872","page":"0228","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मा तु जीवपरयोः शरीरे स्वस्थभावयोः ।","धृतावग्नौ मतौ वातेऽप्याधिर्व्यसनबन्धयोः ॥ १८७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.13","meanings":["जीव","पर","शरीर","स्व","स्वभाव","धृति","अग्नि","मति","वात"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1897","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेत्रं तु दारकेदारपुण्यस्थानात्ममूर्तिषु ।","पुरे योनौ समूहेऽथ मेदिन्यां च क्षये क्षितिः ॥ १८९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.38","head":"क्षेत्र"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1972","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्रव्यमात्ररसोत्पत्तिस्वभावात्मसु चेङ्गिते ।","गजभेदे वृषे भद्रः शुभे क्लीब उरौ त्रिषु ॥ १९७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.113","head":"भाव"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.26.84","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दुर्मुखो नष्ट आत्मा च विकटा कुचमण्डलम् ।","कलहंसप्रिया वामा चाङ्गुलीमध्यपर्वकः ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.26.3","head":"झ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.6","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क-श्चात्मा च समाख्यातः कः प्रकाश उदाहृतः ।","कं शिरो जलमाख्यातं कं सुखञ्च प्रकीर्त्तितम् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.6","head":"क"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"7.50.1","page":"0051","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हो नकुलीशः प्राणेशः प्राणः सम्बित् तथात्मजः ।","अम्बिकापतिरात्मा च जीवो हंसः प्रकीर्त्तितः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 2 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.7.50.1","synonyms":["नकुलीश","प्राण्जेश","प्राण","संवित्","आत्मज","अम्बिकापति","जीव","हंस"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"7.51.59","page":"0052","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्रोधः कोपः क्षकारश्च आत्मा स्त्री कामरूपकः ।","संहारो नारसिंहोऽथ महातेजो युगान्तकः ।","क्षयः संवर्तकः प्रोक्तः सर्वज्ञः क्षेत्रपालकः ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.7.51.1","synonyms":["क्रोध","कोप","क्षकार","स्त्री","कामरूपक","संहार","नारसिंह","महातेजस्","युगान्तक","क्षय","संवर्तक","सर्वज्ञ","क्षेत्रपालक"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"1.4.33","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथात्मा कर्मभुग्देही जीवः पुरुषपुद्गलौ ।","अन्तर्यामीश्वरश्चान्तःकरणं तु मनो निगु ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.1.4.13","synonyms":["कर्मभुज्","देहिन्","जीव","पुरुष","पुद्गल","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","अन्तःकरण","मनस्","निगु"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.10","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुलकौ नाककाकेन्दू क आत्मा च सुखं च कम् ।","पेचके स्त्रीजिते काकरुको कौलेयकः शुनि ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.10","head":"क"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.230","page":"0170","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मा मनस्याकलनं विबन्धपरिसङ्ख्ययोः ।","आवेशनं शिल्पगेहे भूतावेशेऽथ गेन्दुके ॥ २३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.239","meanings":["मनस्"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.331","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आसारः स्यात्प्रसरणे वेगवृष्टौ सुहृद्बले ।","आरः शनैश्चरे भौमे इन्द्र आत्मनि वासवे ॥ ३३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.345","head":"इन्द्र"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.398","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परमाणौ च पीलुः स्याद्देहे चात्मनि पुद्गलः ।","शस्ताकारेऽप्यथ तरौ पिप्पलः पिप्पलं जले ॥ ३९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.413","head":"पुद्गल"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.425","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वोऽस्त्रियां ज्ञातिधनयोः स्वमात्मनि नपुंसकम् ।","आधेयधारणे सत्त्वे मेलकेऽपि च सम्भवः ॥ ४२५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.440","head":"स्व"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.3","page":"0269","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवटव्रातसङ्केतपोतगर्तगरुच्छदाः ।","श्लेमोष्मपापयक्ष्माश्मात्मानो वातायनः स्तनः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.3","synonyms":["अवट","व्रात","सङ्केत","पोत","गर्त","गरुत्","छद","श्लेष्मन्","ऊष्मन्","पापयक्ष्मन्","अश्मन्","वातायन","स्तन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.10","page":"0104","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्विकं तु मनआत्मानाविन्द्रियाणि तु पञ्चकम् ।","षट्कं कामो मदो मानो लोभो हर्षो रुषापि च ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.10","synonyms":["द्विक","मनस्","इन्द्रिय","पञ्चक","षट्क","काम","मद","मान","लोभ","हर्ष","रुष्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.6","page":"0214","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अंशुः सूत्रादिसूक्ष्मांशेऽप्यंकश्चिह्नेंऽतिकोरसोः ।","आत्मा जीवे धृतौ देहे स्वभावे परमात्मनि ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.6","meanings":["जीव","धृति","देह","स्वभाव","परमात्मन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.7","page":"0214","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["यत्नेऽर्केऽग्नौ मतौ वातेऽप्याखू सूकरमूषिकौ ।","आधिस्तु व्यसने चित्तदुःखेऽधिष्ठानबंधयोः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.7","meanings":["यत्न","अर्क","अग्नि","मति","वात"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.8","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इंद्रो विषात्मशक्रार्केष्वीश्वरे नामतः परः ।","इष्वोऽभिलाष आचार्य ऊमो व्योम्नि पुरेऽपि च ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.8","head":"इन्द्र"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.47","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मृगस्तु मृगशीर्षेऽपि मोक्षो मृत्यौ मरुद्गिरौ ।","यन्ता हस्तिपके सूते यज्ञोऽग्न्यात्महरीष्टिषु ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.47","head":"यज्ञ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.10","page":"0224","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीलं चर्मपुटः कोशो दृतिः करकपत्रिका ।","ज्योतिस्ताराग्निभाज्वालादृक्पुत्रार्थाध्वरात्मसु ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.10","head":"ज्योतिस्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.8","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इनास्त्वात्माधिपार्काढ्या उष्णोऽग्नौ चतुरेऽपि च ।","उशिर्नाग्नावुशीरेऽस्त्री न नोषः कल्यसंध्ययोः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.8","head":"इन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.33","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञातिभृत्या नवोढाया जन्याः स्निग्धा वरस्य च ।","जीवः प्राणे त्रयी ना तु जन्तावात्मनि गीष्पतौ ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.33","head":"जीव"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.54","page":"0234","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अर्केऽग्नौ क्ली तु वेदेऽन्नं स्वाध्यात्मात्मतपःसु च ।","बलं रूपेऽस्थनि स्थौल्ये शक्तिरेतश्चमूषु च ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.54","head":"ब्रह्मन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.46","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्याकः सिह्लके किण्वे श्रीवासतिलकल्कयोः ।","पुरुषो धातृपुन्नागपुंस्वात्मपरमात्मनोः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.46","head":"पुरुष"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.50","page":"0243","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रभवः स्यादपां मूले विक्रमे जन्मकारणे ।","आद्योपलब्धिस्थाने च पुद्गलो देह आत्मनि ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.50","head":"पुद्गल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.1.67","page":"0244","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रहःप्रकाशौ वीकाशौ विपाकः स्वेदपाकयोः ।","विश्वात्मार्केऽपि विष्कंभो विस्तारप्रतिबन्धयोः ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.1.67","head":"विश्व"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.32","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कातरः पण्डके त्रस्नौ क्षेत्रज्ञावात्मशिक्षितौ ।","कुसीदमृणवृद्धौ क्ली वाच्यवद्वृद्धिजीविनि ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.32","head":"क्षेत्रज्ञ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.62","page":"0270","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमांसौ पुरुषात्मानौ मासौ मासनिशाकरौ ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.62","meanings":[]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.36","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["काश्चित्तात्मार्कधीधातृवाता मूर्ध्नि सुखेऽप्सु कम् ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.39","head":"क"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.38","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वोऽस्त्री धने त्रिषु स्वीय आत्मनि स्वजने तु ना ।","गूर्गुदे स्त्री प्रयत्ने ना रा न क्ली धनरुक्मयोः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.41","head":"स्व"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.5.39","page":"0280","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मनि ज्ञातरि ज्ञः स्यान्ना विड्वैश्ये जने न षण् ।","तेशब्दः क्रीडने स्त्री स्यात् क्रीडके त्वभिधेयवत् ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.5.42","head":"ज्ञ"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}