{"stem":"आदि","iast":"ādi","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1459","page":"55","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एकात्तानायनसर्गाग्राण्यैकाग्रं च तद्गतम् ।","अनन्यवृत्यैकायतनगतं चाथाद्यमादिमम् ॥ १४५८ ॥","पौरस्त्यं प्रथमं पूर्वमादिरग्रमथान्तिमम् ।","जघन्यमन्त्यं चरममन्तपाश्चात्त्यपश्चिमे ॥ १४५९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 न (sub) pāda 3 syl. None अनन्यवृत्यैकायतन (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.110","synonyms":["एकतान","एकायन","एकसर्ग","एकाग्र","ऐकाग्र","तद्गत","अनन्यवृत्ति","एकायतनगत","आद्य","आदिम","पौरस्त्य","प्रथम","पूर्व","अग्र","अन्तिम","जघन्य","अन्त्य","चरम","अन्त","पाश्चात्त्य","पश्चिम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.80","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंस्यादिः पूर्वपौरस्त्यप्रथमाद्या अथास्त्रियाम् ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.136","synonyms":["पूर्व","पौरस्त्य","प्रथम","आद्य"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.707","page":"0082","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिरग्रं पुरा पूर्वं प्रथमं प्राक् पुरः स्मृतम् ।","उपज्ञोपक्रमारम्भौ पश्चाच्च चरमं भवेत् ॥ ७०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.22","synonyms":["अग्र","पुरा","पूर्व","प्रथम","प्राक्","पुरस्","उपज्ञा","उपक्रम","आरम्भ","पश्चात्","चरम"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"2.1.1","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सखा मित्रं सहाये च प्रमुखश्चादिमुख्ययोः ।","वैशाखो मासि मन्थे च शिलीमुखोऽलिबाणयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 मु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.2.1.1","head":"प्रमुख"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"2.2.2","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुखमादावुपाये च वक्त्रं निःसरणं मुखम् ।","सुखं शर्म सुखं स्वर्गो वरुणस्य पुरी सुखा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.2.2.2","head":"मुख"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.1.5","page":"0141","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रथमौ तु प्रधानादी अधमो हीनगर्ह्ययोः ।","कुसुमे स्त्रीरजःपुष्पे तलिमे तल्पकुट्टिमौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.1.5","head":"प्रथम"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.139","page":"0229","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रत्यक्षं स्यादैन्द्रियकमेकाग्रस्त्वेकतानकः ।","एकायनोनन्यवृत्तिः पुंस्यादिः पूर्व आदिमः ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.139","synonyms":["प्रत्यक्ष","ऐन्द्रियक","एकाग्र","एकतानक","एकायन","अनन्यवृत्ति","पूर्व","आदिम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.50","page":"0466","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शोणमासद्रुमादीनां धान्याग्न्यध्वरदेहिनाम् ।","महतां सभिदां नाम मानहायनयोरपि ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.50","synonyms":["शोण","मास","द्रुम","धान्य","अग्नि","अध्वर","देहिन्","महत्","सभिद्","मान","हायन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.95","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंस्यादि-पूर्व-पौरस्त्य-प्रथमे चाद्य आदिमः ।","अग्रं च मध्यमीयं तु मध्यमं माध्यमं तथा ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.268","synonyms":["पूर्व","पौरस्त्य","प्रथम","आद्य","आदिम","अग्र","मध्यमीय","मध्यम","माध्यम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.95","page":"0130","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इति प्रकारादिसमाप्तिहेतु-","प्रकाशदृष्टान्तविनिर्णयेषु ।","स्वरूपसांनिध्यपरानुकर्षे","तथैवमर्थेऽपि समामनन्ति ॥ ९५ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.109","head":"इति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.87","page":"0284","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदौ प्रधाने परमः परस्मिन्","विशेष्यवत्स्यात्प्रणवे तु षण्ढे ।","आदौ प्रधाने प्रथमोऽन्यवत्स्यात्","पुष्पे फलेऽस्त्री कुसुमं दृगार्तौ ॥ ८७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.35","head":"परम"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.69","page":"0341","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सैन्यस्य पृष्ठेऽप्यथ तूलमस्त्री","पिचावथ ब्रह्मतरौ च खेऽन्त्ये ।","मूलं च न स्त्री भभिदि प्रतिष्ठा-","स्वादौ शिफायां निकटे निकुञ्जे ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.26","head":"मूल"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"23","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घु इति । \"दाधा घ्वदाबि\"ति षण्णां धातूनां घुसञ्ज्ञा विहिता । सह किना वर्त्तत इति सकिः । \"उपसर्गे घोः कि\"रित्यादिना विहितः किप्रत्ययो गृह्यते । उपसर्गा प्रादयः । उपसर्गाः क्रियायोग इति । उपसर्गः पूर्वो यस्य स एव पुंल्लिङ्गो भवति । यथा अयमादिः[दि] । निधिः प्रणिधिः आधिः सन्निधिः इत्येवमादयः । \"अन्योपपदकर्मण्यधिकरणे चे\"ति किप्रत्ययः । अयमम्भोधिः जलधिः उदधिः तोयधिः शरधिः इत्येवमादयः । इषुशब्दोपपदे वा स्त्री । इयमिषुधिः । अयमिषुधिः तूणीरम् । येभ्यो धातुभ्यो नञ्प्रत्ययः । तान् पुंस्युक्तान् विद्धि जानीहि । याच्ञशब्दं वर्ज्जयित्वा । यज याच यत विच्छ प्रच्छ । रक्षो नङिति नङ्प्रत्ययः ।","अयं यज्ञः यत्नः विष्णुः । प्रश्नः । रक्ष्णः । एवं तर्हि याञ्चशब्दस्यापि नङन्तत्वान्नपुंस्त्वं स्यात् । इत्यत आह । याञ्चां विनेति । स्त्र्यधिकारात्स्त्री याञ्चार्थना ।","तनुकायशरीराणि स्त्रीपुन्नपुंसकेषु जानीहि ।","दधिसक्थ्यस्थीनि स्युर्नपुंसके स्त्री तु कक्षा स्यात् ॥ २३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.24","synonyms":["निधि","प्रणिधि","आधि","सन्निधि","अम्भोधि","जलधि","उदधि","तोयधि","शरधि","इषुधि","यज्ञ","यत्न","विष्णु","प्रश्न","रक्ष्ण","याञ्चा","तनु","काय","शरीर","दधि","सक्थि","अस्थि","कक्षा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.46","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जले चाथ मुखं वक्त्रे मुख्ये ताम्राभ्युपाययोः ।","आदौ निस्सरणे गेहपुरादीनां च सैन्धवे ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.46","head":"मुख"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1012","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धानुष्कहस्तविन्यासभेदे ग्राह्ये च मुष्टिना ।","द्रव्ये मूलं तु नप्यन्ये पुंस्यप्यादिसमीपयोः ॥ १०१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1012","head":"मूल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.47","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदौ प्रधाने प्रमुखं प्रज्ञानं बुद्धिचिह्नयोः ।","प्रसूनं पुष्पफलयोः प्रपदं तु पदाग्रके ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.47","head":"प्रमुख"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1115","page":"0145","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिः प्रकृष्टधने ना तु पदाजि(द्यु?र्यु)द्धमार्गयोः ।","त्रिस्तु स्यात् पदगेऽथादौ प्रभृतिः स्यात् स्त्रियामियम् ॥ १११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None त्रिः प्रकृष्टधने ना (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1115","head":"प्रभृति"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.345","page":"0094","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["जिह्मभुग्ने अरालं चादिमादी प्रथमः पुनः ।","पौरस्त्यमग्र्यपूर्वे च जघन्यान्तेऽन्तिमं मतम् ॥ ३४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.345","synonyms":["जिह्म","भुग्न","अराल","आदिम","प्रथम","पौरस्त्य","अग्र्य","पूर्व","जघन्य","अन्तिम"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.99","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["पौरस्त्यः प्रथमः पूर्व आदिराद्यादिमोऽग्रिमः ।","जघन्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च पाश्चात्त्यश्चरमोऽन्तिमः ॥ ९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.30","synonyms":["पौरस्त्य","प्रथम","पूर्व","आद्य","आदिम","अग्रिम","जघन्य","पश्चिम","अन्त्य","पाश्चात्त्य","चरम","अन्तिम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2652","page":"0428","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["आद्यमादिममादिश्च पौरस्त्यं प्रथमं पुनः ।","पूर्वमग्रं तथा प्राक् च वाक्ये प्रथमवाचकः ॥ २६५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.214","synonyms":["आद्य","आदिम","पौरस्त्य","प्रथम","पूर्व","अग्र","प्राक्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.38","page":"0166","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रथमे पूर्वपौरस्त्यौ भवेदादिः पुमानिह ।","अन्तोऽस्त्रियान्तु चरमं स्याज्जघन्यान्त्यपश्चिमम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.38","synonyms":["पूर्व","पौरस्त्य","अन्त","चरम","जघन्य","अन्त्य","पश्चिम"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"6.55","page":"0254","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["एकात्सर्गागा-ऽयन-ताना-ऽग्राण्ययनगतं तथा ।","एकाग्रं, पूर्वे त्वाद्या-ऽऽदी आदिमं प्रग्रमग्रवत् ॥ ५५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ण्यय (split) pāda 3 syl. 5 र्वे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.6.0.55","synonyms":["एकसर्ग","एकाग","एकायन","एकतान","एकाग्र","एकायनगत","आद्य","आदिम","प्रग्र","अग्र"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1679","page":"0201","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["आदिराद्योऽग्रिमः पूर्वः पौरस्त्यः प्रथमादिमौ ।","अन्तो जघन्यः पाश्चात्यश्चरमोऽन्त्योऽन्तिमोऽपरः ॥ १६७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.109","synonyms":["आद्य","अग्रिम","पूर्व","पौरस्त्य","प्रथम","आदिम","अन्त","जघन्य","पाश्छात्य","चरम","अन्त्य","अन्तिम","अपर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1980","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अंशे परिच्छदे मात्रा मात्रं कार्त्स्न्येऽवधारणे ।","मदो दाने स्मये मूलं शिफातारादिहेतुषु ॥ १९८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.121","head":"मूल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.1.2254","page":"0273","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नाभावान्यविरोधेषु निर्निश्चयनिषेधयोः ।","प्रश्ने विकल्प नु स्विच्च प्रादौ यात्राप्रकृष्टयोः ॥ २२५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.1.6","head":"प्र"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2264","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आहो निन्दाहेतुचित्रेष्वाराद्दूरसमीपयोः ।","इति हेतौ प्रकरणे प्रकारादिसमाप्तिषु ॥ २२६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.5","head":"इति"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2269","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तिरोऽन्तर्धौ तिर्यगर्थे दिष्टं स्यान्मङ्गलादिषु ।","तर्कनिश्चययोर्नूनं नानानेकोभयार्थयोः ॥ २२६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.10","head":"दिष्टम्"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.51","page":"0109","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदौ प्रधाने प्रमुखं वैशाखो मन्थमासयोः ।","काण्डे ना विशिखा रथ्या विशाखा भे गुहे पुमान् ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.51","head":"प्रमुख"},{"kosha":"UTVD","kosha_title":"उत्पलिनी","kosha_latn":"Utpalinī","ref":"79","page":"0052","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञानहेतुविवक्षायामप्यादिकथमव्ययम् ।","कथमादि तथाप्यन्तं यत्नगौरवबाडयोः ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/UTVD#UTVD.0.0.112","head":"कथम्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.76","page":"0207","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यं तु कुपूयं स्यादसारं लघु फल्गु च ।","पुंस्यादिराद्यपौरस्त्यप्रथमप्रमुखादिमाः ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.76","synonyms":["जघन्य","कुपूय","असार","लघु","फल्गु","आद्य","पौरस्त्य","प्रथम","प्रमुख","आदिम"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.17","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इति हेतुप्रकरणप्रकारादिसमाप्तिषु ।","विस्तारेंऽगीकृतावूरी स्यादुरर्यूररी यथा ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.17","head":"इति"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}