{"stem":"आयास","iast":"āyāsa","found":true,"koshas":8,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.249","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥","प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स (sub) pāda 3 syl. 5 चि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.249","synonyms":["दैन्य","कार्पण्य","श्रम","क्लम","क्लेश","परिश्रम","प्रयास","व्यायाम","उन्माद","चित्तविप्लव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.149","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रमः परिश्रमः क्लेशः खेद आदीनवास्रवौ ।","व्यायामश्च प्रयासः स्यादायासः स्त्यानमन्तिमे ॥ १४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.159","synonyms":["श्रम","परिश्रम","क्लेश","खेद","आदीनव","आस्रव","व्यायाम","प्रयास","स्त्यान"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.26","page":"0013","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आराम स्यादुपवने विरामे परिकीर्तितः ।","आयासस्तु प्रसन्ने स्यात् क्लेशे चायामवाक् पुनः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.26","meanings":["प्रसन्न","क्लेश"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.189","page":"0027","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आकर्षणे च वस्त्रादेः स्याद्दीर्घीकरणेऽपि च ।","आयासेऽप्यथ विज्ञेयो व्याघातो व्याहतावपि ॥ १८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.189","head":"व्यायाम"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.605","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कौक्कुटं क्लीबमायासे त्रि तु कुक्कुटयोगिनि ।","कौसला तु स्त्र्ययोध्यायां त्रिस्तु कोसलयोगिनि ॥ ६०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.605","head":"कौक्कुट"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.220","page":"0032","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आयासश्च प्रयासोऽपि दैन्यं कार्पण्यमुच्यते ।","नटो भरतपुत्रः स्याच्छैलाली भरतोऽपि च ॥ २२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.220","synonyms":["प्रयास","दैन्य","कार्पण्य","नट","भरतपुत्र","शैलालिन्","भरत"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.98","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रयासायासव्यायामा ग्लानिः खेदः क्लमः श्रमः ।","व्यर्थं वृथा मुधा मोघं निःफलं च निरर्थकम् ॥ ९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.31","synonyms":["प्रयास","व्यायाम","ग्लानि","खेद","क्लम","श्रम","व्यर्थ","वृथा","मुधा","मोघ","निःफल","निरर्थक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.471","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथाऽऽयासः प्रयासश्च व्यायामश्च परिश्रमः ।","क्लमः क्लेशः श्रमोऽपिस्यादुन्मादश्चित्तविप्लवः ॥ ४७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.434","synonyms":["प्रयास","व्यायाम","परिश्रम","क्लम","क्लेश","श्रम","उन्माद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.41","page":"0302","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इनायासपराक्रान्ते किन्नु प्रश्नवितर्कयोः ।","चन पक्षान्तरे कार्त्स्न्ये विस्मये च निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.41","head":"इन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.193","page":"0099","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्लेशायासौ जुगुप्सा तु हृणीया हृणिया घृणा ।","ऋतिः कुत्साप्युपक्रोशो गर्हा दोषश्च गर्हणा ॥ १९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.193","synonyms":["क्लेश","जुगुप्सा","हृणीया","हृणिया","घृणा","ऋति","कुत्सा","उपक्रोश","गर्हा","दोष","गर्हणा"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}