{"stem":"आविल","iast":"āvila","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.1071","page":"42","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अच्छं प्रसन्नेऽनच्छं स्यादाविलं कलुषं च तत् ॥ १०७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.4","synonyms":["अच्छ","प्रसन्न","अनच्छ","कलुष"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.10.14","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["त्रिष्वागाधात्प्रसन्नोऽच्छः कलुषोऽनच्छ आविलः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.10.21","synonyms":["प्रसन्न","अच्छ","कलुष","अनच्छ"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"30.1.2","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मिषं व्याजो मिषं स्पर्धा शोषः शोषणयक्ष्मयोः ।","किल्बिषा मदिरा द्रोहे कलुषं पापमाविलम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.30.1.2","head":"कलुष"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.28","page":"0346","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["दोहलं कलुषं चान्धमाविलं तद्विपर्यये ।","निर्मलं च त्रिषूत्तानात्पुंस्यगाधजले ह्रदः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.28","synonyms":["दोहल","कलुष","अन्ध","निर्मल","ह्रद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.15","page":"0100","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रसन्नमच्छं विमलं कलुषेऽनच्छमाविलम् ।","पिच्छिलं स्याद्विजयिनं द्राग्भृतं तत्क्षणोद्धृतम् ॥","ऋक्षरं वारिधारा स्याद्घर्घरो वारिनिःस्वनः ।","देशं विनाद्भिरन्वीतमन्वीपं भेद्यलिङ्गकम् ॥","पारावारः समुद्रो जलनिधिरुदधिर्वीचिमाली समीचः","पारापारश्च पारीस्तिमिरपि पुरणः स्यात्सरस्वानुदन्वान् ।","गङ्गानाथो नदीनोदरथि-कधि-महाकच्छ-शीतांशुताता-","कूपारावारपारा भुविरविष-पयो एगप्से(?)पांपतिश्च ॥ १५ ॥"],"metre":"sragdhara","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"sragdhara · pāda 2 syl. 16 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.14","synonyms":["प्रसन्न","अच्छ","विमल","अनच्छ","पिच्छिल","द्राग्भृत","ऋक्षर","घर्घर","अन्वीप","पारावार","समुद्र","जलनिधि","उदधि","वीचिमालिन्","समीच","पारापार","पारी","तिमि","पुरण","सरस्वत्","उदन्वत्","गङ्गानाथ","नदीन","उदरथि","कधि","महाकच्छ","शीतांशुतात","कूपार","अवारपार","अपांपति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.46","page":"0374","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्धेमले ना निकषः स्त्रियां तु","रक्षोजनन्यां नहुषोऽहिराज्ञोः ।","पापेऽन्तिमे स्यात्कलुषं परस्मिं-","स्तदाविले कल्मषरोगयोस्तु ।","तथापराधेऽपि च किल्बिषं स्या-","त्स्पन्दे दृशोः स्यान्निमिषो निमेषः ॥ ४६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.59","head":"कलुष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.9","page":"0042","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आयस्तः कुपिते क्षिप्ते क्लेशिते तेजितेऽपि च ।","अनुज्ज्वलं त्वाविलं स्यात् कलुषे चेतरः पुनः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.9","meanings":["अनुज्ज्वल","कलुष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.349","page":"0047","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रसन्नाच्छेऽप्यथानच्छमाविलं कलुषं समे ।","प्रालेयतुहिने तुल्ये अवश्यायो नरि स्मृतः ॥ ३४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.349","synonyms":["प्रसन्न","अच्छ","अनच्छ","कलुष","प्रालेय","तुहिन","अवश्याय"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.40","page":"0127","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्वच्छे त्वगाधमच्छश्च कलुषे पङ्किलाविलः(लौ?) ।","मधुरे पानकं शैत्यं क्षारे पुलकनिन्दिते ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.40","synonyms":["अगाध","अच्छ","पङ्किल","पानक","शैत्य","पुलक","निन्दित"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.2.10","page":"0304","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अच्छं जलं प्रसन्नं स्यादनच्छं कलुषाऽविले ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स्तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.2.10","synonyms":["अच्छ","प्रसन्न","अनच्छ","कलुष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.63","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अप्रसन्नस्तु कलुषोऽनच्छ आविल इत्यपि ।","अथ निम्नं गभीरञ्च गम्भीरञ्च गभीरकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.63","synonyms":["अप्रसन्न","कलुष","अनच्छ","निम्न","गभीर","गम्भीर","गभीरक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.19","page":"0292","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्प्रेक्षाऽवधारणे स्यात्काव्यालङ्कारभिद्यपि ।","कल्माषो राक्षसे पुंसि कृष्णे च कृष्णपाण्डरे ॥","कलुषं चाविले पापे किल्विषन्तु रुगागयोः ।","कुल्माषः काञ्जिकायान्तु यावके रुग्विशेषके ॥","गण्डूषा हस्तिहस्ताग्रे पुंसि वा मुखपूरणे ।","प्रसृतोन्मितनीरादौ क्लीबलिङ्गञ्च कुत्रचित् ॥","गवाक्षी शक्तवारुण्यां गवाक्षो जालके कपौ ।","गोरक्षके नागरङ्गे पिच भवेत्पुमान् ।","जिगीषा स्त्री जयेच्छायां व्यवसायप्रकर्षके ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 व (sub) pāda 4 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.19","head":"कलुष"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.355","page":"0047","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रसन्नमच्छं कलुषमनच्छं चाविलं त्रिषु ।","कासारः सरसी सरः कमलिनी पद्माकरो दीर्घिका","वाणी द्वौ तु महाजलौ हृदनदौ क्षुद्रा सरित्कृत्रिमा ॥ ३५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.61","synonyms":["प्रसन्न","अच्छ","कलुष","अनच्छ","कासार","सरसी","सरस्","कमलिनी","पद्माकर","दीर्घिका","वापी","ह्रद","नद"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.437","page":"0247","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कक्षा वरत्रा प्रकोष्टस्पर्द्धोद्ग्रहणिकासु च ।","कुल्माषं काञ्जिके ना तु यवके स्यादथाऽबिले ॥ ४३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.453","head":"कलुष"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.2.4","page":"0154","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["काचिमं स्यादतिस्वच्छमूतं कलुषमाविलम् ।","शीतलं स्वादुनि जले द्राग्भृतं तत्क्षणोद्धृतम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.2.4","synonyms":["काचिम","ऊत","कलुष","शीतल","द्राग्भृत","तत्क्षणोद्धृत"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}