{"stem":"ईक्षण","iast":"īkṣaṇa","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.575","page":"25","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चक्षुरक्षीक्षणं नेत्रं नयनं दृष्टिरम्बकम् ।","लोचनं दर्शनं दृक्च तत्तारा तु कनीनिका ॥ ५७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.300","synonyms":["चक्षुस्","अक्षि","नेत्र","नयन","दृष्टि","अम्बक","लोचन","दर्शन","दृश्","तारा","कनीनिका"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.302","page":"25","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["असौम्येऽक्षण्यनक्षि स्यादीक्षणं तु निशामनम् ॥ ५७६ ॥","निभालनं निशमनं निध्यानमवलोकनम् ।","दर्शनं द्योतनं निर्वर्णनं चाथार्धवीक्षणम् ॥ ५७७ ॥","अपाङ्गदर्शनं काक्षः कटाक्षोऽक्षिविकूणितम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.302","synonyms":["अनक्षि","निशामन","निभालन","निशमन","निध्यान","अवलोकन","दर्शन","द्योतन","निर्वर्णन","अर्धवीक्षण","अपाङ्गदर्शन","काक्ष","कटाक्ष","अक्षिविकूणित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.93","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लोचनं नयनं नेत्रमीक्षणं चक्षुरक्षिणी ।","दृग्दृष्टी चास्रु नेत्राम्बु रोदनं चास्रमश्रु च ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.164","synonyms":["लोचन","नयन","नेत्र","चक्षुस्","अक्षि","दृश्","दृष्टि","अस्रु","नेत्राम्बु","रोदन","अस्र","अश्रु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.2.57","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्वर्णनं तु निध्यानं दर्शनालोकनेक्षणम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.2.57","synonyms":["निर्वर्णन","निध्यान","दर्शन","आलोकन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.519","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दृग्दृष्टिनेत्रलोचनचक्षुर्नयनाम्बकेक्षणाक्षीणि ।","अश्रूणि वाष्परोदननयनजलाश्रास्रुनामानि ॥ ५१९ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.365","synonyms":["दृश्","दृष्टि","नेत्र","लोचन","चक्षुस्","नयन","अम्बक","अक्षि","अश्रु","वाष्प","रोदन","नयनजल","अश्र","अस्रु"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.566","page":"0064","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निभालनं निशामनं निध्यानमवलोकनम् ।","ईक्षणं दर्शनं दृष्टिर्द्योतनं च समं स्मृतम् ॥ ५६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.412","synonyms":["निभालन","निशामन","निध्यान","अवलोकन","दर्शन","दृष्टि","द्योतन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"33.2.4","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रेक्षा नृत्येक्षणं बुद्धिः प्रेक्षो न्यायानुसारकः ।","अध्यक्षं विदुराचार्याः प्रत्यक्षेऽधिकृतेऽपि च ।","गवाक्षः कपिभेदे स्याद्गोदुह्यायां च जालके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.33.2.4","head":"प्रेक्षा"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.146","page":"0036","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["ज्योतिश्च देवदीपो ना रूपपर्यायतो ग्रहः ।","अस्त्रियामीक्षणं नेत्रं स्त्रियां दृष्टिश्च गौरपि ॥ १४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.146","synonyms":["ज्योतिस्","देवदीप","नेत्र","दृष्टि","गो"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.74","page":"0243","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निर्वर्णनं स्यान्निध्यानमीक्षणं दर्शनं समम् ।","प्रत्याख्याने निरसनं प्रत्यादेशो निराकृतिः ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.74","synonyms":["निर्वर्णन","निध्यान","दर्शन","निरसन","प्रत्यादेश","निराकृति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.8","page":"0220","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ईक्षणं लोचनं देहदीपोऽम्बक-विलोचने ।","दर्शनं तारकं * * [तार] - तारके च कनीनिका ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.981","synonyms":["लोचन","देहदीप","अम्बक","विलोचन","दर्शन","तारक","तारा","कनीनिका"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.7.26","page":"0174","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वक्त्रानताङ्गे त्रिषु कुब्जमाहु-","र्वृक्षप्रभेदे निगदन्ति पुंसि ।","आजिः समोर्वीक्षणसंगरेषु","राजिस्तु रेखाततिवाचिका स्त्री ।","लाजास्तु भृष्टेष्वपि शा[268a]लिषु स्युः","पुंभूम्नि चार्द्रेष्वपि तन्दुलेषु ॥ २६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.7.9","head":"आजि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.23","page":"0197","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आवर्ते प्रणते च दातरि वहौ क्षीणे क्रमान्निम्नक-","क्ष्याभागे प्रवणोऽन्यवत्क्षणगतोऽप्यस्त्री तु शृङ्गाटके ।","बन्द्यां स्वीकरणे करेऽधिगमने राहूपरागे तथा-","दृत्यां च ग्रहणं दृशीक्षणमपि ज्ञाने तथा दर्शने ॥ २३ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.25","meanings":["दृश्","ज्ञान","दर्शन"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"14","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्थूणोर्ण इति । स्थूणा चोर्णा च स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तः स्त्रीलिङ्गे भवत इत्यर्थः । इयं स्थूणा काष्ठमयी द्विकर्णिका । इयमूर्णा मेषलोमा । तयोरेव स्थूणोर्णयोर्यथासङ्ख्यगृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकत्वम् । इदं गृहस्थूणम् । इदं शशोर्णम् । शशपूर्वकयोरिति किम् । इह मा भूत् इयं स्थालास्थूणा । इयं मेषोर्णा । सर्वशब्दो निर्विशेषवाची । सर्वमक्षिनाम जलनाम च नपुंसके भवति । अक्षिनाम तावत् । इदमक्षि लोचनं नेत्रं नयनं चक्षुर्दृगम्बकमीक्षणादि ।","जलपर्याय इदं जलं तोयं सलिलमम्बु नीरं वार्वारि काननमुदकं वनमित्येवमादि । जलशब्दत्वादप्शब्दस्यापि नपुंसकत्वं प्राप्नोतीत्याह मुक्त्वापः अप्शब्दं वर्जयित्वेत्यर्थः । अस्य हि स्त्र्यधिकारात्स्त्रीत्वम् । इमा आपः बहुवचनान्तः सदैव ।","जलकुसुमनाम सर्वं नपुंसकं स्यात्पद्मस्तु विभाषया ।","अभ्रादृतेऽम्बुदाख्या हि केशनखदन्तसञ्ज्ञाश्च ॥ १४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.14","synonyms":["स्थूणा","ऊर्णा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","लोचन","नेत्र","नयन","चक्षुस्","दृश्","अम्बक","जल","तोय","सलिल","अम्बु","नीर","वार्","वारि","कानन","उदक","वन","अप्","पद्म","अभ्र","अम्बुद","केश","नख","दन्त"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"1.34","page":"0005","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तद्वाहने तु मञ्जीरस्तदक्षसर ईक्षणम् ।","वर्णोदरं तदीयं स्यात्पुस्तकं तद्गतिर्नयः ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.1.0.34","synonyms":["मञ्जीर","वर्णोदर","नय"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.12","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हृषीक इन्धनं तु स्याद् दीपनाग्न्यर्थकाष्ठयोः ।","ईक्षणं तु क्रियायां स्यात् पश्यतेर्नयनेऽपि च ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.12","meanings":["क्रिया","नयन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.240","page":"0130","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नयनं लोचनं नेत्रमम्बकं दृष्टिचक्षुषी ।","अक्षीक्षणे तथा दृक्च तारायां स्यात्कनीनिका ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.240","synonyms":["नयन","लोचन","नेत्र","अम्बक","दृष्टि","चक्षुस्","अक्षि","दृश्","तारा","कनीनिका"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.241","page":"0131","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["चान्द्रं तु नयनं वामं दक्षिणं भानुदैवतम् ।","ईक्षणं दर्शनं तुल्ये निशामननिभालने ॥ २४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.241","synonyms":["चान्द्र","भानुदैवत","दर्शन","निशामन","निभालन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.282","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ईक्षणे श्रवणे वापि स्मृतं निशमनं बुधैः ।","नीलकण्ठो हरे केकिखञ्जरीटपिकेष्वपि ॥ २८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.24","head":"निशमन"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.30","page":"0022","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नयनं लोचनं नेत्रमीक्षणं चक्षुरम्बकम् ।","अक्षि दृग्दृष्टिरस्यान्तस्तारका च कनीनिका ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.30","synonyms":["नयन","लोचन","नेत्र","चक्षुस्","अम्बक","अक्षि","दृश्","दृष्टि","तारका","कनीनिका"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.922","page":"0140","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नेत्रं च नयनं चक्षुर्लोचनं च विलोचनम् ।","ईक्षणं दर्शनं दृष्टिर्देवदीपोऽक्षि वै पुनः ॥ ९२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.647","synonyms":["नेत्र","नयन","चक्षुस्","लोचन","विलोचन","दर्शन","दृष्टि","देवदीप","अक्षि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.316","page":"0103","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["नयनं लोचनं नेत्रं चक्षुरक्षिविलोचनम् ।","आत्मकं दृग्दृशादृष्टिर्वीक्षणं प्रक्षणेक्षणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.316","synonyms":["नयन","लोचन","नेत्र","चक्षुस्","अक्षि","विलोचन","आत्मक","दृश्","दृशा","दृष्टि","वीक्षण","प्रेक्षण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.60","page":"0174","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दर्शनेक्षणनिध्यानालोकनञ्च निर्वर्णनम् ।","प्रत्यादेशो निरसनं प्रत्याख्यानं निराकृतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.60","synonyms":["दर्शन","निध्यान","आलोकन","निर्वर्णन","प्रत्यादेश","निरसन","प्रत्याख्यान","निराकृति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.26","page":"0209","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ईक्षणं नयने दृष्टौ ईरिणं शून्य उषरे ।","उषणा स्त्रीकणायां स्यादुषणं मरिचेऽपि च ॥","एषणी व्रणमार्गानुसारिण्यां मानभेदके ।","करुणा स्त्री कृपायाञ्च करुणो रसवृक्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 उ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.26","meanings":["नयन","दृष्टि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1084","page":"0134","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दृग्दृष्टिरक्षि नयनं लोचनं चक्षुरीक्षणम् ।","अम्बकं दर्शनं नेत्रं निध्यानमवलोकनम् ॥ १०८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.54","synonyms":["दृश्","दृष्टि","अक्षि","नयन","लोचन","चक्षुस्","अम्बक","दर्शन","नेत्र","निध्यान","अवलोकन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.121","page":"0132","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभीक्ष्णं तु भृशे नित्ये स्यादिन्द्राणीन्द्रयोषिति ।","स्त्री बन्धे सिन्धुवारे च चक्षुर्दर्शनमीक्षणम् ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.128","meanings":["चक्षुस्","दर्शन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.94","page":"0180","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ईक्षणं नयनं चक्षुरक्षि लोचनमंबकम् ।","दृष्टिर्दृक् चाथ न पुमांस्तारकाक्ष्णः कनीनिका ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.94","synonyms":["नयन","चक्षुस्","अक्षि","लोचन","अम्बक","दृष्टि","दृश्","तारका","कनीनिका"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.25","page":"0222","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पीडावमर्दकृपयोः प्रीतिः प्रेमप्रमोदयोः ।","प्रेक्षा नृत्तेक्षणे बुद्धौ बाधा दुःखनिषेधयोः ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.25","head":"प्रेक्षा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.4","page":"0250","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रेतसीन्द्रियमक्षे च दर्शनेऽक्षणि चेक्षणम् ।","उद्यानं संग्रहोद्गत्योर्वनभेदे प्रयोजने ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.4","meanings":["दर्शन","अक्षि"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}