{"stem":"उत्तर","iast":"uttara","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.263","page":"15","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उत्तरं तु प्रतिवचः प्रश्नः प्रच्छानुयोजनम् ।","कथंकथिकता चाथ देवप्रश्न उपश्रुतिः ॥ २६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.174","synonyms":["प्रतिवचस्","प्रश्न","प्रच्छा","अनुयोजन","कथंकथिकता","देवप्रश्न","उपश्रुति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.17","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रश्नोऽनुयोगः पृच्छा च प्रतिवाक्योत्तरे समे ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.17","synonyms":["प्रश्न","अनुयोग","पृच्छा","प्रतिवाक्य"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.191","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपर्युदीच्यश्रेष्ठेष्वप्युत्तरः स्यादनुत्तरः ।","एषां विपर्यये श्रेष्ठे दूरानात्मोत्तमाः पराः ॥ १९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.358","meanings":["उपरि","उदीच्य","श्रेष्ठ"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.3.37","page":"0185","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्तरं वाग्विशेषार्थश्रेष्ठोदीच्येषु कीर्तितम् ।","उत्तरा दिग्विराटाख्यनृपस्यौरस उत्तरः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.3.37","meanings":["वाग्विशेष","अर्थ","श्रेष्ठ","उदीच्य","विराटनृपपुत्र"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.71","page":"0446","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपन्यास उपोद्घात उदाहारः शपः पुमान् ।","शपथः शपनं क्लीबे प्रतिवाक्योत्तरे समे ॥ ७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.71","synonyms":["उपन्यास","उपोद्घात","उदाहार","शप","शपथ","शपन","प्रतिवाक्य"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.101","page":"0472","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शृङ्गवेराम्रतीराणां पुष्करागारयोरपि ।","नागरोत्तरयोः स्फारशूरयोः कदरस्य च ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.101","synonyms":["शृङ्गवेर","आम्र","तीर","पुष्कर","आगार","नागर","स्फार","शूर","कदर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.3.89","page":"0036","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तत्र जा[24a]ता यदि स्त्री स्यात्फल्गुनी सा निगद्यते ।","उत्तरा स्यादार्यमणी तज्जाते त्वौत्तरोत्तरौ ॥ ८९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.3.87","synonyms":["फल्गुनी","उत्तरा","आर्यमणी","औत्तर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.38","page":"0069","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विना तु पात्रं यः प्रश्नो नभोदर्शनपूर्वकम् ।","आकाशभाषितं तत्स्याद्दैवप्रश्न उपश्रुतिः ।","उत्तरं प्रतिवचः प्रतिवाक्यमस्त्रियां तु चटुलं चटु चाटु ।","चाटुकं च हृदयंगमहृद्ये सूनृतं त्रिषु त(भ)वेत्प्रियसत्ये ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.138","synonyms":["आकाशभाषित","दैवप्रश्न","उपश्रुति","प्रतिवचस्","प्रतिवाक्य","चटुल","चटु","चाटु","चाटुक","हृदयंगम","हृद्य","सूनृत"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.3.97","page":"0021","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उदीच्य उत्तरोऽनूर्ध्वस्त्वधरो विनिगद्यते ।","अन्तरः परिधानीयस्त्य-इदौ बुद्धिगब्रुवौ ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.3.270","synonyms":["उदीच्य","अनूर्ध्व","अधर","अन्तर","परिधानीय","त्यद्","इदम्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.7","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सिन्दूर-दूरोदर-नागराणि","तीरोत्तर-प्रान्तर-चामराणि ।","कटीर-वैरारर-पुष्कराणि","मण्डूर-कुस्तुम्बुरु-चत्वराणि ॥ ७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.29","synonyms":["सिन्दूर","दूरोदर","नागर","तीर","प्रान्तर","चामर","कटीर","वैरारर","पुष्कर","मण्डूर","कुस्तुम्बुरु","चत्वर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.86","page":"0315","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेद्भवान्यां नरि तूत्तरः स्या-","द्विराटपुत्रे दिशि योषिति स्यात् ।","भवेद्द्वयोनः प्रतिवाक्यवाची-","तरोऽन्यनामा त्रिषु पामरे च ॥ ८६ ॥"],"metre":"upendravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.95","meanings":["विराटपुत्र","दिश्","विराटपुत्री","प्रतिवाक्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.103","page":"0051","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उर्वी पृथिव्यां नद्यां च स्यादुदक् तु त्रिषूत्तरे ।","दिग्देशकालविषय उदीच्ये चाप्युदङ्मुखे ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.103","head":"उदच्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.248","page":"0068","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्तंसस्तु नृशण्डे स्यात् कर्णपूरेऽपि शेखरे ।","उत्तरं प्रतिवाक्ये क्ली त्रिस्तूर्ध्वोदीच्ययोस्तथा ॥ २४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.248","meanings":["प्रतिवाक्य","ऊर्ध्व","उदीच्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.249","page":"0068","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["श्रेष्ठे चाप्यजयस्त्वाह परे चैतत् स्त्रियां पुनः ।","कौबेर्यां दिशि ना तु स्यान्निम्नादुत्तारणे तथा ॥ २४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.249","meanings":["श्रेष्ठ","पर","उत्तारण"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.3.95","page":"0222","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["द्रुवयं द्वापरक्षेत्रे शृङ्गबेराभ्रनागरम् ।","अगारमुत्तरं तीरं कलेवरकुकुन्दरे ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.3.26","synonyms":["द्रुवय","द्वापर","क्षेत्र","शृङ्गबेर","अभ्र","नागर","अगार","तीर","कलेवर","कुकुन्दर"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.5","page":"0001","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्राच्यः प्राक् पूर्व्व इन्द्राख्य उदगुत्तरधानदाः ।","आगस्त्यो दक्षिणो याम्यः प्रत्यक्पाश्चात्यपश्चिमाः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.4","synonyms":["प्राच्य","प्राच्","पूर्व्व","इन्द्राख्य","उदच्","धानद","आगस्त्य","दक्षिण","याम्य","प्रत्यच्","पाश्चात्य","पश्चिम"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.102","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["व्याहारो भाषितं चोक्तिर्वाग्वाक्यं वचनं स्मृतम् ।","प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.35","synonyms":["व्याहार","भाषित","उक्ति","वाच्","वाक्य","वचन","प्रश्न","पृच्छा","अनुयोग","प्रतिवाक्य"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.380","page":"0049","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अथ प्रतिवचस्तु स्यादुत्तरञ्चापि कथ्यते ।","पृच्छाऽनुयोजनं प्रश्नः कथंकथिकता किल ॥ ३८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.342","synonyms":["प्रतिवचस्","पृच्छा","अनुयोजन","प्रश्न","कथंकथिकता"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.370","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च पृच्छनं पृच्छनापि च ।","प्रत्युक्तिः प्रतिवाक्यं स्यादुत्तरं प्रतिवागपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.370","synonyms":["प्रश्न","पृच्छा","अनुयोग","पृच्छन","पृच्छना","प्रत्युक्ति","प्रतिवाक्य","प्रतिवाच्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.57","page":"0263","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आश्रये सदसि स्थाने प्रसिद्धे च प्रतिश्रयः ।","हुताशने विष्णुशङ्खे पाञ्चजन्यः समीरितः ॥","पुंसा कृते तद्विकारे पौरुषेयो भवेत्त्रिषु ।","पुंसि बृन्दे वधे चापि पुरुषस्य पदान्तरे ॥","प्रावृज्जे त्रिषु नीपे ना प्रावृषेण्यो निगद्यते ।","लाभे सुरालये हर्षे भवेत्पुंसि फलोदयः ॥","परमात्मनि तीर्थे च विहारे च महालयः ।","अपवर्गे चाधिपत्ये कान्यकुब्जे महोदयः ॥","शुद्धौ तु कायशोधे स्यान्मार्जनीयो भवेत्पुमान् ।","बलरामे बुधे पुंसि रौहिणेयो भवेदिवृ ॥","कर्कटे मूषिके सर्गे पुंलिङ्गे स्याद्विलेशयः ।","युद्धेऽप्यायदुत्तरे स्यात्सम्परायः पुमानयम् ॥","पशुपक्षियुधि द्यूते चाह्वाने च समाह्वयः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.57","head":"सम्पराय"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.22","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विमाने चक्षुषि क्लीबं लक्ष्मीनाड्योरपि स्त्रियाम् ।","परो विदूरश्रेष्ठान्योत्तरे क्लीबन्तु केवले ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.22","head":"पर"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.59","page":"0269","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदारो दातृमहतोरनुकूलेऽभिधेयवत् ।","उत्तरा स्त्री तु दिग्भेदे स्नुषायां फाल्गुणस्य च ॥","विराटतनये पुंसि क्रूरे दिव्युत्रये त्रिषु ।","प्रतिवाक्ये क्लीबलिङ्गमुत्तरन्तु निगद्यते ॥","एकाग्रं वाच्यलिङ्गं स्यादनाकुलैकतानयोः ।","औशीरमासने क्लीबं स्वापचामरदण्डयोः ॥","कृकरः पक्षिभेदे स्यात् क्रकचे पक्षिदीनयोः(?) ।","कदरः क्रकचव्याधिभिदोश्च खदिरे सिते ॥","कर्वुरो राक्षसे पापे जलहेम्नोर्नपुंसकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 कु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.59","meanings":["विराटतनय","क्रूर","प्रतिवाक्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.913","page":"0114","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["रुशती वागशुभा स्यात् पृच्छा प्रश्नोऽनुयोगश्च ।","प्रतिवचनमुत्तरं स्यादुच्चैर्घुष्टं तु घोषणाथ स्यात् ॥ ९१३ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.11","synonyms":["रुशती","पृच्छा","प्रश्न","अनुयोग","प्रतिवचन","घोषणा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1400","page":"0170","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूटसाक्षी मृषासाक्षी प्रतिभूलग्नकौ समौ ।","अर्थिनो वचनं भाषा तत्प्रत्यर्थिन उत्तरम् ॥ १४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.7","synonyms":["कूटसाक्षिन्","मृषासाक्षिन्","प्रतिभू","लग्नक","भाषा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1680","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["समानावुत्तरोदीच्यौ दाक्षिणात्यस्तु दक्षिणः ।","समानौ प्राग्भवप्राच्यौ पक्त्रिमं तु पचेलिमम् ॥ १६८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.110","synonyms":["उदीच्य","दाक्षिणात्य","दक्षिण","प्राग्भव","प्राच्य","पक्त्रिम","पचेलिम"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.2.2268","page":"0275","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तूष्णीमर्थे सुखे जोषं तर्हि स्यात् प्रश्न उत्तरे ।","तथा समुच्चये साम्ये परमार्थाभ्यनुज्ञयोः ॥ २२६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.2.9","head":"तर्हि"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.54","page":"0013","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जारवायुस्तु हेमन्ते शारदः सारणः शरः ।","गोगन्धनः पुरोवात उत्तरस्तु हिमानिलः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.54","synonyms":["जारवायु","शारद","सारण","शर","गोगन्धन","पुरोवात","हिमानिल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.37","page":"0034","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अर्थवादः परार्थोक्तिः प्रश्नः पर्यनुयोगवत् ।","अनुयोगश्च पृच्छा च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ ३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.37","synonyms":["अर्थवाद","परार्थोक्ति","प्रश्न","पर्यनुयोग","अनुयोग","पृच्छा","प्रतिवाक्य"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.16","page":"0124","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अर्थिनो वचनं भाषा स्यात्प्रत्यर्थिन उत्तरम् ।","कारणन्त्वभ्यवस्कन्दः प्रत्यवस्कन्द इत्यपि ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.16","synonyms":["भाषा","कारण","अभ्यवस्कन्द","प्रत्यवस्कन्द"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.18","page":"0258","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्तरं प्रतिवाक्ये स्यादुदीच्ये प्रवरोर्ध्वयोः ।","स्त्रीलिङ्गत्वे धनुर्लक्ष्म्यां पुरुषे पावके च ना ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.18","meanings":["प्रतिवाक्य","उदीच्य","प्रवर","ऊर्ध्व","पुरुष","पावक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.20","page":"0285","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निषेधे वागलंकारे ज्ञीप्सनेऽनुनये खलु ।","तूष्णीमर्थे सुखे जोषं तर्हि स्यात्प्रश्न उत्तरे ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.20","head":"तर्हि"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}