{"stem":"उत्साह","iast":"utsāha","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.300","page":"16","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शोकः शुक्शोचनं खेदः क्रोधो मन्युः क्रुधा रुषा ।","क्रुत्कोपः प्रतिघो रोषो रुट् चोत्साहः प्रगल्भता ॥ २९९ ॥","अभियोगोद्यमौ प्रौढिरुद्योगः कियदेतिका ।","अध्यवसाय ऊर्जोथ वीर्यं सोऽतिशयान्वितः ॥ ३०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.228","synonyms":["शोक","शुच्","शोचन","खेद","क्रोध","मन्यु","क्रुधा","रुषा","क्रुध्","कोप","प्रतिघ","रोष","रुष्","प्रगल्भता","अभियोग","उद्यम","प्रौढि","उद्योग","कियदेतिका","अध्यवसाय","ऊर्ज","वीर्य"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.29","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उत्साहोऽध्यवसायः स्यात्स वीर्यमतिशक्तिभाक् ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.42","synonyms":["अध्यवसाय","वीर्य"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.29","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सन्धिर्ना विग्रहो यानमासनं द्वैधमाश्रयः ॥ १८ ॥","षड्गुणाः शक्तयस्तिस्रः प्रभावोत्साहमन्त्रजाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.29","synonyms":["सन्धि","विग्रह","यान","आसन","द्वैध","आश्रय","षड्गुण","शक्ति","प्रभाव","मन्त्र"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.91","page":"0011","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।","जुगुप्साविस्मयशमाः स्थायिभावाः प्रकीर्तिताः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.91","synonyms":["रति","हास","शोक","क्रोध","भय","जुगुप्सा","विस्मय","शम"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.779","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सङ्कथान्योन्यसङ्गीतिः प्रतिपत्तिः प्रगल्भता ।","उच्यत ऊर्ज उत्साहो भृकुटिर्भ्रुकुटिस्तथा ॥ ७७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.94","synonyms":["सङ्कथा","अन्योन्यसङ्गीति","प्रतिपत्ति","प्रगल्भता","ऊर्ज","भृकुटि","भ्रुकुटि"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.90","page":"0074","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["धृतिस्तुष्टिस्तु सन्तोषः प्रौढिस्तु कटभेदिका ।","यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरिषोऽध्यवसायवत् ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.4","synonyms":["धृति","तुष्टि","सन्तोष","प्रौढि","कटभेदिका","यत्न","उद्यम","आयाम","तरिष","अध्यवसाय"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.127","page":"0077","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रौद्रश्च करुणश्चाष्टौ रसाः शान्तोऽपि च क्वचित् ।","उत्साहो विस्मयो भीतिः क्रोधः शोकः शमोऽपि च ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.11","synonyms":["रौद्र","करुण","रस","शान्त","विस्मय","भीति","क्रोध","शोक","शम"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.12","page":"0026","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्ग उत्साहनिर्माणनिश्चयाध्यायवाचकः ।","निर्मोक्षे च स्वभावे च सर्गशब्दः प्रयुज्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.12","head":"सर्ग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"7.2.3","page":"0032","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्जो बले तथोत्साहे ऊर्जो मासश्च कार्तिकः ।","बीजं रेतसि हेतौ च बीजमङ्कुरकारणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.7.2.3","head":"ऊर्ज"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.48","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्धनश्चैव हिंसायामुत्साहे च प्रकाशने ।","नन्दनं स्यादिन्द्रवनं नन्दनौ पुत्रहर्षकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 दि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.48","head":"गन्धन"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.29","page":"0420","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अडुतालस्ततो रास एकताली क्रमादिमे ।","जयन्तः शेखरोत्साहौ तद्वन्मधुरनिर्मलौ ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.29","synonyms":["अडुताल","रास","एकताली","जयन्त","शेखर","मधुर","निर्मल"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.93","page":"0427","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।","जुगुप्सा विस्मयश्चेति स्थायिभावाः क्रमादमी ॥ ९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.93","synonyms":["रति","हास","शोक","क्रोध","भय","जुगुप्सा","विस्मय","स्थायिभाव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.100","page":"0428","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रौढिः प्रगल्भतायोग उद्योगश्च समावुभौ ।","उत्साह उद्यमोऽस्त्री स्यादध्यवसाय इत्यपि ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.100","synonyms":["प्रौढि","प्रगल्भता","योग","उद्योग","उद्यम","अध्यवसाय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.113","page":"0429","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आध्या हम्मी हम्मिरपि स्याज्जृम्भी जृम्भिरित्यथ ।","स्यात्तन्तिश्चिन्तनं क्लीबेऽथोत्साहोऽध्यवसायकः ॥ ११३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.113","synonyms":["आध्या","हम्मी","हम्मि","जृम्भी","जृम्भि","तन्ति","चिन्तन","अध्यवसायक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.133","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रुट् स्त्री मन्युर्भाम-खष्पौ वीरस्तूत्साहवर्धनः ।","उत्साह ऊर्ज उद्योग उद्यमश्चाभियोगवत् ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.144","synonyms":["रुट्","मन्यु","भाम","खष्प","वीर","ऊर्ज","उद्योग","उद्यम","अभियोग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.17","page":"0047","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदस्तु सहिरुत्साहेऽधीनभावे निरः परः ।","परेर्मृषिर्विचारे स्यात्परस्मैपदवानपि ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.101","meanings":["उत्सहते"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.47","page":"0061","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अवादधोगतौ वेः स्यादुत्साहे च क्रमे स्फुटे ।","व्युद्भ्यां व्यतिभ्यां व्यत्यासे समोऽन्तिकगतौ भवेत् ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.236","head":"विक्रमि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.25","page":"0068","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["समवाय उदो यत्ने उत्साहे संप्रतेऽरतेः(?) ।","अन्वये विप्रलम्भे तु विप्राद्विनिमये विनेः ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.316","head":"उद्युजि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.7.28","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोषालये त्रिष्वपि पुंसि षण्ढे","कुञ्जो निकुञ्जे करिदन्तहन्वोः ।","लञ्जो भवेत्कच्छपदार्थको ना-","थोर्जा मदोत्साहबलाभिधाने ॥ २८ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.7.11","head":"ऊर्जा"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.75","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संसूचनोत्साहवधप्रकाशे-","ऽथो नन्दनं वृत्ररिपोर्वने स्यात् ।","शुभे तनूजे च पुमान्प्रमोद-","कृत्यन्यवच्च स्रवणे तु नीरे ॥ [16a] ५३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.75","head":"गन्धन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.32.50","page":"0387","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शूर्पे तथा स्यात्कमठस्य पृष्ठे","स्यात्कोटरे ना महिषीशिशौ च ।","उत्साह उक्तो नरि चोद्यमे ऽपि","प्रचक्षते तं सुधियश्च सूत्रे ॥ ५० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.32.19","meanings":["उद्यम","सूत्र"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"174","page":"0084","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चित्राश्चर्याद्भुतं चोद्यं विस्मयः कौतुकोऽप्यहो ।","अभियोगोद्यमोद्योगा उत्साहो विक्रमो मतः ॥ १७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.174","synonyms":["चित्र","आश्चर्य","अद्भुत","चोद्य","विस्मय","कौतुक","अहो","अभियोग","उद्यम","उद्योग","विक्रम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.52","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्गन्नान्नरसोत्साहबलेषु स्याच्चतुर्ष्वपि ।","ऋशब्दस्त्वदितौ स्वर्गेऽप्यृग्वाण्यां पद्यमात्रके ॥ ५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.52","head":"ऊर्ज्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.126","page":"0031","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्गोऽध्याये स्वभावे च निर्माणे च समुज्झने ।","उत्साहे निश्चये चाथ स्कन्धः समुदये चये ॥ १२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.126","head":"सर्ग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.108","page":"0052","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्साहे पुंस्त्रियोरूर्ध्वस्तूपर्यर्थे त्रिषूत्थिते ।","ऋषिभेदे तु पुंस्यूषा पुनः स्त्री रुजि नप् पुनः ॥ १०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.108","head":"ऊर्ज"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.267","page":"0069","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ना हिंसायामथोन्मार्गे त्रिः स्रुवे चाजयोऽब्रवीत् ।","उत्साहोऽध्यवसाये ना सूत्रे च रभसोऽब्रवीत् ॥ २६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.267","meanings":["अध्यवसाय","सूत्र"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.2","page":"0088","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्साहेऽध्यवसायः स्या+++++++रः ।","सव्वँत्सर इति ह्येके तद्भेद इति चापरे ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.16","head":"अध्यवसाय"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.211","page":"0030","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मन्युः प्रतिघरोषौ रुड् उद्योगः प्रौढिरुद्यमः ।","प्रगल्भताभियोगौ चोत्साहश्च कियदेति [18] का ॥ २११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.211","synonyms":["मन्यु","प्रतिघ","रोष","रुष्","उद्योग","प्रौढि","उद्यम","प्रगल्भता","अभियोग","कियदेतिका"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.364","page":"0208","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्गो वर्गे स्वभावे च निर्माणोत्साहयोरपि ।","सत्त्वं गुणान्तरे जीवे क्रियाकारस्वभावयोः ॥ ३६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.4","head":"सर्ग"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.78","page":"0042","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["व्यवसायोद्यमोद्योगाभियोगोत्साहविक्रमाः ।","खुरली तु श्रमोऽभ्यासः संवाहनं तु मर्दनम् ॥ ७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ह (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.9","synonyms":["व्यवसाय","उद्यम","उद्योग","अभियोग","विक्रम","खुरली","श्रम","अभ्यास","संवाहन","मर्दन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.439","page":"0055","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मन्युश्चाथाऽभियोगश्चोत्साहः प्रौढिः प्रगल्भता ।","उद्योग उद्यमश्चोर्जः तथापि कियदेतिका ॥ ४३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.402","synonyms":["मन्यु","अभियोग","प्रौढि","प्रगल्भता","उद्योग","उद्यम","ऊर्ज","कियदेतिका"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1201","page":"0188","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उक्ता हि शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ।","सामदामभेददण्डा उपायाः शासने स्थिताः ॥ १२०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1020","synonyms":["प्रभुत्व","मन्त्र","सामन्","दामन्","भेद","दण्ड","उपाय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.482","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आध्या चिन्ता स्मृतिर्ध्यानमाध्यानमपि चिन्तिते ।","उत्कण्ठा स्यादुत्कलिका उत्साहोऽध्यवसायवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.482","synonyms":["आध्या","चिन्ता","स्मृति","ध्यान","आध्यान","उत्कण्ठा","उत्कलिका","अध्यवसाय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.195","page":"0124","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्वैधमित्थञ्च षट् प्रोक्ताः गुणा राजकुलोद्भवाः ।","शक्तयो विहितास्तिस्रः प्रभावोत्साहमन्त्रजाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.195","synonyms":["द्वैध","गुण","शक्ति","प्रभाव","मन्त्र"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.29","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शृङ्गी स्वर्णे विषामीनभेदयोर्मृषत्रौषधे ।","सर्गोऽध्यायनिश्चयात्ममोक्षोत्साहादिसृष्टिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 ष (sub) pāda 3 syl. 4 य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.29","head":"सर्ग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.8.4","page":"0197","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्ज उत्साहबलयोः प्राणने कार्त्तिकेऽपि च ।","कज्जं सुधापङ्कजयोः कञ्जः केशविरिञ्चयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.8.4","head":"ऊर्ज"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.57","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाच्यलिङ्गं दृढे क्लीबं छन्दश्चारित्रवृत्तिषु ।","शक्तिरुत्साहगौर्योस्तु बले वस्त्रान्तरे स्त्रियाम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.57","head":"शक्ति"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.54","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गञ्जनन्तु भवेद्धिंसासूचनोत्साहदीप्तिषु ।","ग्रामीनः शुनि काके ना स्याद्ग्रामसंस्कृते त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.54","head":"गञ्जन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.33.17","page":"0298","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आरोहस्तु समुच्छ्रयदीर्घत्वारोहणेषु च ।","कट्यामप्युत्तमस्त्रीणां तथावरोह इत्यपि ।","उत्साह उद्यमे सूत्रे कल्याणभावभेदयोः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 च्छ्र (sub) pāda 4 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.33.17","meanings":["उद्यम","सूत्र","कल्याण","भावभेद"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.956","page":"0119","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थायिभावो विभावाद्यैः स्थायितां प्रापितो रसः ।","रतिर्हासक्रोधशोकजुगुप्सोत्साहविस्मयाः ॥ ९५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.21","synonyms":["स्थायिभाव","रस","रति","हास","क्रोध","शोक","जुगुप्सा","विस्मय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1273","page":"0155","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्वैधं समाश्रयस्तिस्रः प्रभावोत्साहमन्त्रजाः ।","शक्तयोऽथ क्षयः स्थानं वृद्धिरेष त्रिवर्गकः ॥ १२७३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.8","synonyms":["द्वैध","समाश्रय","शक्ति","प्रभाव","मन्त्रज","क्षय","स्थान","वृद्धि","त्रिवर्गक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2018","page":"0245","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात् त्रिष्वाकर्णिते क्लीबे शास्त्रावधृतयोः श्रुतम् ।","सर्गस्तु निश्चयेऽध्याये स्वभावोत्साहसृष्टिषु ॥ २०१८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.159","head":"सर्ग"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.82","page":"0119","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यादङ्गजः स्मरे केशे पुत्रे रक्ते नपुंसकम् ।","उत्साहकार्तिकावूर्जौ कम्बोजो देशशङ्खयोः ॥ ८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.83","head":"ऊर्ज"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.167","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरीषोऽध्यवसायवत् ।","वैराग्यं मर्दमुद्वेगो निर्वेदश्च विरागवत् ॥ १६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.167","synonyms":["यत्न","उद्यम","आयाम","तरीष","अध्यवसाय","वैराग्य","मर्द","उद्वेग","निर्वेद","विराग"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.5","page":"0104","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्र याः शक्तयस्तिस्रः प्रभावोत्साहमंत्रजाः ।","षाड्गुण्यमस्त्राद्यभ्यासो गुणाः सांग्रामिका इमे ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.5","synonyms":["शक्ति","प्रभाव","मन्त्र","षाड्गुण्य","साङ्ग्रामिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.76","page":"0142","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थायिभावाः क्रमादेषां रतिर्हासो जुगुप्सनम् ।","उत्साहो विस्मयो भीतिः क्रोधः शोकः शमोऽपि च ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.76","synonyms":["रति","हास","जुगुप्सन","विस्मय","भीति","क्रोध","शोक","शम"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.9","page":"0214","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रीष्मोष्णबाष्पा ऊष्माण ऊर्जावुत्साहकार्तिकौ ।","ऋषिस्तु वेदे भृग्वादौ ज्ञानवृद्धे दिगंबरे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.9","head":"ऊर्ज"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.62","page":"0219","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राजसूयेन येनेष्टं राज्ञः शास्त्याज्ञया च यः ।","सर्गास्तु सर्जनाध्यायस्वभावोत्साहनिश्चयाः ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.62","head":"सर्ग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.18","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋशब्दः स्याद्दिव्यदितौ त्विड्ज्वालाकान्तिदीप्तिषु ।","उत्साहेऽन्नरसेऽप्यूर्क् स्यात् स्रुक् स्रुवे शोषणे गतौ ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.19","head":"ऊर्ज्"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}