{"stem":"उद्यान","iast":"udyāna","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.5.1113","page":"44","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आक्रीडः पुनरुद्यानं राज्ञां त्वन्तःपुरोचितम् ॥ १११२ ॥","तदेव प्रमदवनममात्यादेस्तु निष्कुटे ।","वाटी पुष्पाद्वृक्षाच्चासौ क्षुद्रारामः प्रसीदिका ॥ १११३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 प्र (sub) pāda 3 syl. 5 द्वृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.5.4","synonyms":["आक्रीड","प्रमदवन","निष्कुट","वाटी","क्षुद्राराम","प्रसीदिका"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.4.5","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुमानाक्रीड उद्यानं राज्ञः साधारणं वनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.4.5","synonyms":["आक्रीड"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.222","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यादुद्यानं निःसरणे वनभेदे प्रयोजने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.222","meanings":["निःसरण","वनभेद","प्रयोजन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.213","page":"0026","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विज्ञेयं प्रमदवनं नृपस्तु यस्मिन्,","शुद्धान्तैः सह रमते गृहोपकण्ठे ।","उद्यानं स्वयमपरैः समं च लोकै-","रन्येषां विभववतां च पुष्पवाटी ॥ २१३ ॥"],"metre":"praharsini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.58","synonyms":["प्रमदवन","पुष्पवाटी"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.42","page":"0116","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदानं ग्रहणे ज्ञेयं तुरंगाभरणेऽपि च ।","उद्यानं वनान्तरं स्यान्निःसृतौ च प्रयोजने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.42","meanings":["वनान्तर","निःसृति","प्रयोजन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.5","page":"0249","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पर्यायाद्वाटिकार्था च क्षुद्रारामे प्रसाटिका ।","पुमानाक्रीड उद्यानं राज्ञः साधारणे वने ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.5","synonyms":["प्रसाटिका","आक्रीड"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.166","page":"0479","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["हायनस्तेनमानानां तथैव धनमानयोः ।","मानताडनयोरस्तोद्यानयोर्निधनस्य च ॥ १६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.166","synonyms":["हायन","स्तेन","मान","धन","ताडन","अस्त","निधन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.4","page":"0134","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गृहारामा निष्कुटाः स्युः पल्याटा अथ पौरकाः ।","बहिर्गृहाच्छून्यवाटी भृष्टीः क्षुद्रप्रसीदिका ।","आक्रीडोऽस्त्री तथोद्यानं राज्ञां[19a]साधारणं वनम् ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.4","synonyms":["गृहाराम","निष्कुट","पल्याट","पौरक","शून्यवाटी","भृष्टि","क्षुद्रप्रसीदिका","आक्रीड"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.50","page":"0113","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["श्राद्धो[232b]त्सेध-कबन्ध-सौध-मधु चान्धं चायुधं चौषधं","मौनं मानविमानयानपुलिनापीनोदपानासनम् ।","उद्यानं नलिनं खलीनखलिनस्थानाभिधानौदन-","ब्रह्मप्रेमसमानजानुनिधनप्रस्फोटनं पक्ष्म च ॥ ५० ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.18","synonyms":["श्राद्ध","उत्सेध","कबन्ध","सौध","मधु","अन्ध","आयुध","औषध","मौन","मान","विमान","यान","पुलिन","आपीन","उदपान","आसन","नलिन","खलीन","खलिन","स्थान","अभिधान","ओदन","ब्रह्मन्","प्रेमन्","समान","जानु","निधन","प्रस्फोटन","पक्ष्मन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.36","page":"0252","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तुरंगभूषाग्रहणार्थके च","हेतौ निदानं गदनिर्णयेऽपि ।","स्याद्वत्सदाम्न्यप्यथ पुष्पवाट्यां","प्रयोजने भूपतिकेलिभूमौ ॥ ३६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.57","meanings":["पुष्पवाटी","प्रयोजन","भूपतिकेलिभूमि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.37","page":"0252","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उद्यानमस्त्री त्रिषु निःसृते स्या-","दम्लान उक्तो नरि पुष्पभेदे ।","स वाच्यवन्म्लानिविवर्जितेऽथ","व्युत्थानमुक्तं च निरुद्धकार्ये ॥ ३७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.58","meanings":["निःसृत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.53","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वरणे बन्धने कुड्ये रोधसी इति रोदसोः ।","ललं पल्लव उद्याने लक्ष्म चिह्नप्रधानयोः ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.53","head":"लल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.15","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["हर्षमुस्तकयोराजावङ्गणे चोद्यमेऽपि च ।","उद्यानं सङ्ग्रहोद्गत्योर्वनभेदे प्रयोजने ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.15","meanings":["सङ्ग्रह","उद्गति","वनभेद","प्रयोजन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.16","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तथा निःसरणेऽथ स्यादूवध्यं हि गुदानिले ।","वृक्षायुर्वेदसिद्धे च भूरुहादेर्गदान्तरे ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.16","meanings":["निःसरण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.994","page":"0134","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नन्दनस्तु द्वयोः पुत्रे क्ली तूद्याने शचीपतेः ।","नन्दथौ च पुमांस्तु स्यादर्थे नन्दयतेस्त्रि तु ॥ ९९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.994","head":"नन्दन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.22","page":"0054","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पौरकस्तु बहिःसत्रमाक्रीडोद्यान इत्यपि ।","क्षुद्रारामः पुष्पवाटी वृक्षवाटी प्रसीदिका ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.22","synonyms":["पौरक","बहिःसत्र","आक्रीड","क्षुद्राराम","पुष्पवाटी","वृक्षवाटी","प्रसीदिका"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.68","page":"0169","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उद्भट उत्कटे क्षीवे उत्कटोऽपि तथैव च ।","उत्तंसः शेखरे कर्णपूरेऽथोद्यानमुच्यते ॥ ६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.7","synonyms":[]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.69","page":"0170","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["शरण्यारण्ययोश्चैवं प्रयोजनविशेषयोः ।","उन्मत्तः कितवे धूर्ते उष्णीषं शीर्षवेष्टने ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.8","meanings":["शरण्य","अरण्य","प्रयोजन","विशेष"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.145","page":"0229","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["समानो वर्धमानश्च विमाननिधने अपि ।","हायनस्थानयानानि वस्नोद्यानासनानि च ॥ १४५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.28","synonyms":["समान","वर्धमान","विमान","निधन","हायन","स्थान","यान","वस्न","आसन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.4.148","page":"0011","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विपिनं काननारण्ये गहनं गह्वरं वनम् ।","आक्रीडो वातिकोद्यानमारामो राजकाननम् ॥ १४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.4.1","synonyms":["विपिन","कानन","अरण्य","गहन","गह्वर","वन","आक्रीड","वातिका","आराम","राजकानन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.139","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संकुचितं मीलितं च निद्राणं मुद्रितं स्मृतम् ।","षण्ड आराम उद्यानं विपिनं काननं वनम् ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 चि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.36","synonyms":["संकुचित","मीलित","निद्राण","मुद्रित","षण्ड","आराम","विपिन","कानन","वन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.5.1950","page":"0321","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["निष्कुटः स्याद्गृहारामो बाह्यारामस्तु पौरकः ।","आक्रीडः स्यात् तथोद्यानं राज्ञां त्वन्तःपुरोचितम् ॥ १९५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.5.6","synonyms":["निष्कुट","गृहाराम","बाह्याराम","पौरक","आक्रीड"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.3","page":"0057","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["भवेदाक्रीड उद्यानं राजसाधारणं वनम् ।","अन्तःपुरोचितं यत्तु तद्भवेत् प्रमदावनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.3","synonyms":["आक्रीड","प्रमदावन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.38","page":"0236","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उद्यानं स्यान्निःसरणप्रयोजनवनान्तरे ।","उदानो वायुभिज्जठरावर्तनाभिपक्ष्मसु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.38","meanings":["निःसरण","प्रयोजन","वनान्तर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.3.437","page":"0058","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कृत्रिमं वनमाराम उद्यानोपवने समे ।","राज्ञां तु वनमाक्रीडो वेश्मारामस्तु निष्कुटः ॥ ४३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.3.3","synonyms":["आराम","उपवन","आक्रीड","निष्कुट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.3","page":"0045","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तदेव राज्ञ उद्यानमाक्रीडश्चाथ तस्य तत् ।","सान्तःपुरस्य प्रमदावनं गेहस्य निष्कुटः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.3","synonyms":["आक्रीड","प्रमदावन","निष्कुट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.29","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ललं पल्लव उद्याने लक्ष्म चिह्नवरिष्ठयोः ।","स्यादुपच्छन्दने लालं गुह्यार्थपरभार्ययोः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.29","head":"लल"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.4","page":"0250","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रेतसीन्द्रियमक्षे च दर्शनेऽक्षणि चेक्षणम् ।","उद्यानं संग्रहोद्गत्योर्वनभेदे प्रयोजने ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.4","meanings":["सङ्ग्रह","उद्गति","वनभेद","प्रयोजन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.63","page":"0262","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उद्याने मलयं ना तु गिर्यंशगिरिभेदयोः ।","मत्सरोऽन्योदयद्वेषे तद्वत्कृपणयोस्त्रिषु ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.63","head":"मलय"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}