{"stem":"उपवास","iast":"upavāsa","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.842","page":"34","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["औपवस्त्रं तूपवासः कृच्छ्रं सांतपनादिकम् ॥ ८४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.677","synonyms":["औपवस्त्र","कृच्छ्र"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.69","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["औपवस्तं तूपवासो विवेकः पृथगात्मता ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.69","synonyms":["औपवस्त","विवेक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.192","page":"0482","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["निर्यासांसोपवासानां मांसवीतंसयोरपि ।","चमसांसयोश्च गेहस्य निवहस्य गृहस्य च ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None चमसांसयोश्च गेहस्य (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.192","synonyms":["निर्यास","अंस","मांस","वीतंस","चमस","गेह","निवह","गृह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.91","page":"0240","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["उपवासोऽथ कृच्छ्रं स्याद्व्रतं सांतप[103a]नादिकम् ।","संसि(शि)तं तु व्रतं सम्यक्तया निष्पादितं हि यत् ॥","व्रते तु यत्नवान्नो(न्यो)हि संशितो भेद्यलिङ्गकः ।","शरीरसाधनापेक्षं नित्यं यत्कर्म तद्यमः ॥ ९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1197","synonyms":["कृच्छ्र","संशित","यम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.73","page":"0116","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कार्पास-कांस-चमसाः पनसोपवासौ","स्यादिष्वसः सदिवसोऽपि रसो बुसोऽपि ।","दोर्वद्विहाय उदितं हृदये तु वत्सं","माघे तपोऽथ नृपनाम्नि तथैव कंसः ॥ ७३ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.41","synonyms":["कार्पास","कांस","चमस","पनस","इष्वस","दिवस","रस","बुस","वत्स","तपस्","कंस"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.136","page":"0025","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्राजापत्यं तु गोकृच्छ्रं कृतं गोमूत्रयावकैः ।","उपवासस्तूपवस्तं संन्यासः स्यादनाशनम् ॥ १३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.136","synonyms":["प्राजापत्य","गोकृच्छ्र","उपवस्त","संन्यास","अनाशन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1558","page":"0183","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वस्त्रलम्बनदण्डे स्यात् तिरश्चीने गृहादिषु ।","लङ्गनं तूपवासे स्यान्न नातिक्रमणेऽपि च ॥ १५५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1558","head":"लङ्गन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.4","page":"0088","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पावके भास्करे च स्यादथोपवसथध्वनिः ।","ग्रामोपवासयोः कव्यवाहनस्त्वग्निमात्रके ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.18","head":"उपवसथध्वनि"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.163","page":"0231","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["वीतंसमासं चमसांसकांसाः","कर्पासमाकाशमथोपवासः ।","बुसेत्थुसेचिक्कसगेहचाटु","तनूरुहं देहगृहेऽथ बर्हः ॥ १६३ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.46","synonyms":["वीतंस","मास","चमस","अंस","कांस","कर्पास","आकाश","बुस","इत्थुस","चिक्कस","गेह","चाटु","तनूरुह","देह","गृह","बर्ह"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.4.135","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपवासश्चोपवस्तं व्रतं नियमपालनम् ।","समाधिर्धारणा ध्यानं प्रणिधानं च चिन्तनम् ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.4.22","synonyms":["उपवस्त","व्रत","नियमपालन","समाधि","धारणा","ध्यान","प्रणिधान","चिन्तन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1405","page":"0222","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपवासो निगद्येत व्रते भोजनरोधके ।","कृच्छ्रं चान्द्रायणं सान्तपनं पापविनाशके ॥ १४०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1293","synonyms":["कृच्छ्र","चान्द्रायण","सान्तपन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.72","page":"0115","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपवासादिकं यत्तु व्रतं स्यादिह पुण्यकम् ।","उपवासस्त्वनशनमुपारम्भमुपोषणम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.72","synonyms":["पुण्यक","अनशन","उपारम्भ","उपोषण"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.70","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रोचना स्त्री तु गोपित्ते रक्तकह्लारयोषितोः ।","रोचनः कूटशाल्मल्यां पुंसि स्याद्रोचके त्रिषु ॥","रोही वटद्रुमेऽश्वत्थे तया रोहितके पुमान् ।","लङ्घनं क्रमणे चोपवासे प्लवनेऽपि च ॥","ललना स्त्री शिवाभेदरसनाकामिनीषु च ।","लेखनन्तु लिपिन्यासे भूर्जे च छर्दनेऽपि च ॥","वर्जनं हिंसने दाने तथा त्यागविशेषके ।","वपनं मुण्डने क्लीबं वीजाधानेऽपि तत्स्मृतम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None लङ्घनं क्रमणे चो (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.70","head":"लङ्घन"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1192","page":"0146","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["उवावासस्त्वौपवस्त्रं ब्रह्मयज्ञादयस्तु ये ।","एते पञ्च महायज्ञाः स्वाध्यायस्तु जपः श्रुतेः ॥ ११९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.24","synonyms":["औपवस्त्र","महायज्ञ","स्वाध्याय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2157","page":"0261","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लवणस्तु रसे दैत्ये लवणं सैन्धवादिके ।","गमने चोपवासे च लङ्घनं लालसा द्वयोः ॥ २१५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.298","head":"लङ्घन"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"2.7.10","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कौशली कुशलप्रश्नः समीची वन्दना मता ।","उपोषणन्तूपवासो रोगाद्यैर्लङ्घनं च तत् ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.2.7.10","synonyms":["कौशली","कुशलप्रश्न","समीची","वन्दना","उपोषण","लङ्घन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.11","page":"0275","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कुलिशध्वजकार्षापणपिनाकमुस्तान्धकारशृङ्गवलयाः ।","पटलप्रवालचषकोपवासकासारकटकसन्तानाः ॥ ११ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.11","synonyms":["कुलिश","ध्वज","कार्षापण","पिनाक","मुस्त","अन्धकार","शृङ्ग","वलय","पटल","प्रवाल","चषक","कासार","कटक","सन्तान"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.144","page":"0095","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उपवासस्तूपवस्तुःसन्यासः स्यादनाशकम् ।","द्वादशाहे पराको ना षोडशाहे तुरायणम् ॥ १४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.144","synonyms":["उपवस्तु","सन्यास","अनाशक","पराक","तुरायण"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}