{"stem":"उपादान","iast":"upādāna","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.203","page":"57","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रत्याहार उपादानं बुद्धिशक्तिस्तु निष्क्रमः ॥ १५२४ ॥","इत्यादयः क्रियाशब्दा लक्ष्या धातुषु लक्षणम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.203","synonyms":["प्रत्याहार","बुद्धिशक्ति","निष्क्रम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.2.16","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रत्याहार उपादानं विहारस्तु परिक्रमः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.2.29","synonyms":["प्रत्याहार","विहार","परिक्रम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.224","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपादानेऽप्यामिषं स्यादपराधेऽपि किल्बिषम् ॥ २२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.431","head":"आमिष"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.434","page":"0050","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपदा प्राभृतं प्रोक्तमुपग्राह्यमुपायनम् ।","लञ्चोत्कोचमुपादानमुपचारस्तथामिषम् ॥ ४३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.280","synonyms":["उपदा","प्राभृत","उपग्राह्य","उपायन","लञ्चा","उत्कोच","उपचार","आमिष"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.84","page":"0098","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुंस्युत्कोच उपाचारोदाहार आमिषं द्वयोः ।","ग्राह्यं प्रदानमयनमुपादानं च ढौकनम् ॥ ८४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.84","synonyms":["उत्कोच","उपाचार","उदाहार","आमिष","ग्राह्य","प्रदान","अयन","ढौकन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.29","page":"0238","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सादः खेदश्च निर्वेदः उपादानं च संग्रहः ।","क्रीडावियोगौ हानं च परित्यागोऽप्यथापि च ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.29","synonyms":["साद","खेद","निर्वेद","संग्रह","हान","परित्याग"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.33","page":"0238","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मैत्रेयिका मित्रयुद्धं प्रत्ययाः सहकारिणः ।","अथ हेतुरुपादानं व्याप्यं लिङ्गं च साधनम् ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.33","synonyms":["मैत्रेयिका","मित्रयुद्ध","प्रत्यय","सहकारिन्","हेतु","व्याप्य","लिङ्ग","साधन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.10.55","page":"0240","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रत्याहार उपादानं विहारस्तु परिक्रमः ।","अभिहारोऽभिग्रहणं निर्हारोऽभ्यवकर्षणम् ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 भि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.10.55","synonyms":["प्रत्याहार","विहार","परिक्रम","अभिहार","अभिग्रहण","निर्हार","अभ्यवकर्षण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.20","page":"0002","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तमं तमः प्रमोहीति त्रयो मायोदिता गुणाः ।","निमित्तं कारणं बीजमुपादानं निबन्धनम् ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.19","synonyms":["तम","तमस्","प्रमोहिन्","निमित्त","कारण","बीज","निबन्धन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.33","page":"0069","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आङः संभ्रम आसक्तावाक्रमाभिनिवेशयोः ।","उपादाने निग्रहणे परेः शाप उपात्पुनः ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.324","head":"आगृह्णाति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.41","page":"0079","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्याङः स उपादाने संक्षेपे श्राद्धसे ? परेः ।","वर्जने प्राद्युद्धहिंसागतौ स्यात्संवृतौ समः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.442","head":"प्रत्याहृ"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.393","page":"0101","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समुच्चयोपहारौ तु समाहारोऽपि कथ्यते ।","उपादानं तथा ग्राहो निष्क्रमो बुद्धिशक्तिजः ॥ ३९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.393","synonyms":["समुच्चय","उपहार","समाहार","ग्राह","निष्क्रम"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.159","page":"0182","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुल्मो वृक्षान्तरे घट्टविशेषे कटके स च ।","ग्रहोऽर्कादावुपादाने गतिर्यात्रा दशापि च ॥ १५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.11","head":"ग्रह"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2779","page":"0454","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रत्याहार उपादानं द्वयं नामास्य बुध्यताम् ॥ २७७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.417","synonyms":["प्रत्याहार"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.34","page":"0172","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अथ स्व स्व विषयेभ्य इन्द्रियाकर्षणे द्वयम् ।","प्रत्याहार उपादानं प्रत्याहरणमित्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ष (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.34","synonyms":["प्रत्याहार","प्रत्याहरण"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1714","page":"0206","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अभिहारोभिक्रमणमुपहारस्तु पूजनम् ।","प्रत्याहार उपादानं संग्राहो मुष्टिबन्धनम् ॥ १७१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 भि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.22","synonyms":["अभिहार","अभिक्रमण","उपहार","पूजन","प्रत्याहार","संग्राह","मुष्टिबन्धन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1908","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पर्वतोपलयोर्ग्रावा गणः प्रमथसंघयोः ।","उपराग उपादाने सत्त्वे सूर्यादिके ग्रहः ॥ १९०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.49","head":"ग्रह"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.11","page":"0088","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अथ हेतुरुपादानं प्रत्ययाः सहकारिणः ।","अनुमा त्वनुमाने स्याद्व्याप्यं लिङ्गं च साधनम् ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.11","synonyms":["हेतु","प्रत्यय","सहकारिन्","अनुमा","अनुमान","व्याप्य","लिङ्ग","साधन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.2.18","page":"0193","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रत्याहार उपादानमभिहारस्त्वभिग्रहः ।","समास उपसंहारः समाहारः समुच्चयः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.2.18","synonyms":["प्रत्याहार","अभिहार","अभिग्रह","समास","उपसंहार","समाहार","समुच्चय"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}