{"stem":"उपाय","iast":"upāya","found":true,"koshas":11,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.22","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योगः सन्नहनोपायध्यानसङ्गतियुक्तिषु ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.46","head":"योग"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.139","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपायपूर्व आरम्भ उपधा चाप्युपक्रमः ॥ १३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.266","head":"उपक्रम"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.157","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आरम्भो निष्कृतिः शिक्षा पूजनं संप्रधारणम् ।","उपायः कर्म चेष्टा च चिकित्सा च नव क्रियाः ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.298","head":"क्रिया"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"2.2.2","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुखमादावुपाये च वक्त्रं निःसरणं मुखम् ।","सुखं शर्म सुखं स्वर्गो वरुणस्य पुरी सुखा ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.2.2.2","head":"मुख"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.9","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अङ्गं चात्र उपाये च प्रतीके चाप्रधानके ।","अङ्गो देशविशेषः स्यादङ्ग संबोधनेऽव्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.9","head":"अङ्ग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.11","page":"0068","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पत्तिर्गतौ पदातौ च सैन्यभेदे च कीर्तिता ।","गतिर्मार्गदशायात्रासूपाये नाडिकाव्रणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.11","head":"गति"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"16.3.2","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तीर्थः स्यादवतारे च पात्रोपाध्यायमन्त्रिषु ।","स्त्रीणां रजसि शास्त्रे च क्षेत्रोपायाध्वरेषु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.16.3.2","head":"तीर्थ"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.3.20","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधनं मृतसंस्कारे सैन्ये मेढ्रे वघे धने ।","निवृत्ते दापने सिद्धावुपायेऽनुगमे गतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.3.20","head":"साधन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.2.30","page":"0155","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संस्त्यायः संनिवेशे स्यात्संघाते च प्रकीर्तितः ।","उपायः सामभेदादावुपायः स्यादुपागतिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.2.30","meanings":["सामभेदादि","उपागति"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.3.1","page":"0157","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया कृत्ये चिकित्सायां चेष्टायां कर्म[75]पूजयोः ।","उपायारम्भशिक्षासु निष्कृतौ संप्रधारणे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.3.1","head":"क्रिया"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.2.5","page":"0205","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अविर्मेषे गिरौ सूर्ये ऋतुमत्यङ्गनाप्यविः ।","पार्श्वोऽवयवभेदः स्याच्चक्रोपायसमीपयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.2.5","head":"पार्श्व"},{"kosha":"ESSK","kosha_title":"एकादिसंख्यासंज्ञाकोष","kosha_latn":"Ekādisaṃkhyāsaṃjñākoṣa","ref":"4.10","page":"0200","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गजजाति-याम-सेनाङ्ग-दण्डहस्ता महाजने वणिजः ।","दशरथपुत्रोपाय-ध्यान-कथा-ऽभिनय-रीति-गोचरणाः ॥ १० ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ESSK#ESSK.4.0.2","synonyms":["गजजाति","याम","सेनाङ्ग","दण्डहस्त","वणिज्","दशरथपुत्र","ध्यान","कथा","अभिनय","रीति","गोचरण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.61","page":"0249","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भेदो दण्डः साम दानमित्युपायचतुष्टयम् ।","भेदोप[110a]जापौ शास्तिः स्त्री * * * * * * * * ।","शास्तिः स्याद्भूपतेर्दण्डयमो दण्डश्च साहसम् ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1294","synonyms":["भेद","दण्ड","सामन्","दान","उपजाप","शास्ति","यम","साहस"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.97","page":"0164","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पण्याङ्गनानां रतमूल्यके च","योगस्त्वलब्धाप्तिभिषग्जितेषु ।","उपायसंनाहकसंगमेषु","ज्ञाने च युक्तावपि कार्मणे च ॥ ९७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.8","head":"योग"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.3.200","page":"0164","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वपुष्युपाये निकटे प्रतीके","गौणे तथाङ्गं नरि भूम्नि देशे ।","तुङ्गस्तु पुंनागनगज्ञवाची","तुङ्गी निशाबर्बरयोस्त्रिषूचे ॥ २०० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.3.10","head":"अङ्ग"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.54","page":"0202","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेदेऽप्ययोपायविनिर्गमेषु","निस्तारके निस्तरणं तथा स्यात् ।","निदर्शनालोकविचारणेषु","निरूपणं ज्ञा विनिरूपयन्ति ॥ ५४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.54","head":"निस्तरण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.100","page":"0231","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेत्कणायां च कुरण्टके च","तीर्थं मखोपायवधूरजः सु ।","क्षेत्रे गुरौ मन्त्रिणि चावतारे","मार्गे जले चर्षिगणेन जुष्टे ॥ १०० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.10","head":"तीर्थ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.69","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संधानमाहुर्गमने वधे च","निवृत्तिनाशे मृतसंस्कृतौ च ।","सैन्येऽप्युपायेऽपगमे च मेढ्रे","संभारसिद्ध्योर्द्रविणोपपत्तौ ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.91","head":"संधान"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.54","page":"0294","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्मण्युपाये निकृतौ कृतौ च","क्रिया त्रयी तु त्रितये त्रिवेद्याम् ।","बुद्धौ पुरन्ध्र्यामथ वैद्यमाहुः","सर्वज्ञरोगप्रतिकारिणोश्च ॥ ५४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.54","head":"क्रिया"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.64","page":"0296","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याच्छोणे सुरभौ भवेत्स परगोऽथाम्नाय उक्तः श्रुता-","वभ्यासेऽपि च संततौ निगदितो ज्ञैः संप्रदायेऽपि च ।","स्थाने पक्षिनिकेतने च गदितो विज्ञैः कुलायस्तथा","ऽथोपायो नरि सामभेदविषये चोपागतौ सम्मतः ॥ ६४ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.65","meanings":["सामभेद","उपागति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.37","page":"0308","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इतिक्रियायां परिवारशास्त्रे","प्रधानसिद्धान्त * भेषजेषु ।","स्याद्वेदशाखाभिदि तन्तुवाये","स्यात्साध[47b]कोपायवशित्वसैन्ये ॥ ३७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.46","head":"तन्त्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.1.54","page":"0005","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्विड्ज्वालादीप्तिशोभासु तृट् तु वाञ्छापिपासयोः ।","द्वार्द्वारोपाययोरुक्ता द्योशब्दः स्वर्गनाकयोः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.1.54","head":"द्वार्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.30","page":"0012","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपाये च दशायां च यिशब्दे सामगीतिगे ।","गन्तव्ये पुण्यपापाभ्यां प्रस्थाने शरणेऽपि च ॥ ३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.30","head":"गति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.101","page":"0029","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["केचित् सन्नहनोपाय इत्येकार्थं प्रचक्षते ।","अन्ये सन्नहनेऽप्याहुरुपाये चेति केचन ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.101","head":"योग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.35","page":"0045","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लिङ्गमाचक्षतेऽस्यान्ये तत्राप्यन्ये नपुंसकम् ।","अङ्गं शरीरावयवे शरीरोपाययोर्गुणे ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.35","head":"अङ्ग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.204","page":"0060","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया स्त्री निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु ।","करणारम्भपूजासु चेष्टायां सम्प्रधारणे ॥ २०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.204","head":"क्रिया"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.543","page":"0089","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शास्त्रे निदाने योग्ये च स्त्रीपुष्पे दर्शनेष्वपि ।","उपाध्यायेऽप्युपाये च प्राहाचार्यकुलेऽपरः ॥ ५४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.543","head":"तीर्थ"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1004","page":"0128","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सा तु मुण्डैव भिक्षुक्यां मुण्डने तु नरस्त्रियोः ।","अजयस्त्वाह मुख्यं स्यात् क्ली वक्रोपाययोरिति ॥ १००४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1004","head":"मुख्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.55","page":"0015","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अधःस्थितम्य पुष्पादेरूर्ध्वमुच्चिक्यिरे यथा ।","उपायः पर्वभेदे स्यात् पूर्वस्मिन् सामपर्वणाम् ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.55","meanings":["पर्वभेद"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.56","page":"0015","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["निधनात् कर्मणा सिद्धेर्लघुमार्गणसाधने ।","राज्ञां च सामदानादौ विशेषाच्चोपसर्पणे ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.56","meanings":["लघुमार्गणसाधन","सामदानादि","उपसर्पण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.3.74","page":"0039","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेदनायामुपाये च प्रकारे वैरकर्मणि ।","विष्टपं त्वपि देवानां विमाने भुवने तथा ॥ ७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.3.74","head":"विधान"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1943","page":"0217","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधनं तु धने शेफे सिद्धावनुगतौ गतौ ।","मारणे मृतसंस्कारेऽप्युपायेऽप्यर्थदापने ॥ १९४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1943","head":"साधन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.21","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपाये निर्गमे द्वारे मरणे भयनिर्गतौ ।","याने पुरगृहादीनां मुखे निस्तरणं पुनः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.210","head":"निःसरण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.22","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपाये तरणे चाथ स्यान्निर्हरणमित्यदः ।","निर्हृतौ मुष्टिमान्द्ये च बन्द्धुं निरसनं पुनः ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.211","head":"निस्तरण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.356","page":"0146","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अन्यत्वं शक्तयस्तिस्रो मन्त्रोत्साहप्रभुत्वजाः ।","चत्वारः स्युस्तथोपायाः सामदानादयो यथा ॥ ३५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.356","synonyms":["शक्ति"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.94","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोशः पेश्यां वने दिव्ये धनागारे च कुड्मले ।","क्रिया कर्मणि चेष्टायामारम्भोपाययोरपि ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.12","head":"क्रिया"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.279","page":"0197","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नदीकान्ता लताकाकजङ्घयोरथ निर्वृतौ ।","स्मृतं निःशरणं मृत्यावुपाये तालभिद्यपि ॥ २७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.21","head":"निःशरण"},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1201","page":"0188","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उक्ता हि शक्तयस्तिस्रः प्रभुत्वोत्साहमन्त्रजाः ।","सामदामभेददण्डा उपायाः शासने स्थिताः ॥ १२०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1020","synonyms":["प्रभुत्व","उत्साह","मन्त्र","सामन्","दामन्","भेद","दण्ड"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.198","page":"0125","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सामदानं दण्डभेदौ स्यादुपाये चतुष्टयम् ।","साम सान्त्वं दया दानं दमो दण्डस्तु साहसम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.198","synonyms":["साम","दान","दण्ड","भेद","सान्त्व","दया","दम","साहस"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.2.4","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रारम्भोपायवेदेषु तथा निःसरणेऽपि च ।","लेखो ना विबुधे लेख्ये लेखाश्रेण्यां लिपिष्वपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.2.4","head":"मुख"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.20","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वस्तूपायसन्नहने विश्रब्धघातकेऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.20","head":"योग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.81","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भवेत्रिःसरणं मोक्षमृत्यूपायागमेषु च ।","निरूपणं विचारे स्यादालोके च निदर्शने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.81","head":"निःसरण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.17.3","page":"0227","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गन्थः शास्त्रे धने वर्णसंख्याते ग्रथनेऽपि च ।","ग्रन्थिर्ना पर्वरुग्भेदग्रन्थिपर्णेषु वल्कले ॥","गाथा श्लोकगेपवृत्तसंस्कृतेतरभाषिते ।","तीर्थं शास्त्रे कृतौ(?) क्षेत्रे पात्रे नारीरजस्यपि ॥","उपाध्यायोपायमन्त्रितटषिजुष्टजलेष्वपि ।","तुत्थं क्लीबमञ्जने स्यान्नीलीसूक्ष्मैलयोः स्त्रियाम् ॥","दुःस्थो मूर्खे दुर्गते स्यात्पुंसि दुःखस्थिते त्रिषु ।","प्रस्थोऽस्त्रियां मितद्रव्ये सानुमानभिदोरपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 तट (split) pāda 3 syl. 4 ब (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.17.3","head":"तीर्थ"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.17","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सन्धिर्ना तु सुरुङ्गायां संहितोपाययोरपि ।","स्त्रियां भगे च घट्टनेऽवकाशे नाटकाङ्गके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 ट्ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.17","head":"सन्धि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.96","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सावनः क्रतुकर्मान्ते यजमाने प्रचेतसि ।","साधनं दापने सैन्ये शिश्ने च गमने धने ॥","तथा निर्वर्त्तनोपायमृतसंस्कारयोरपि ।","समे वेदान्तरोपायभेदयोरपि न द्वयोः(?) ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.96","head":"साधन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.11","page":"0257","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि ।","क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥","उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् ।","कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥","कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि ।","कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥","अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु ।","कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥","गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् ।","गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥","गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ष्य (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ष्ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.11","head":"क्रिया"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.38","page":"0260","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनयो व्यसने दैवे विपत्त्यशुभयोरपि ॥","अत्ययोऽतिक्रमे दोषे विनाशे दण्डकृच्छ्रयोः ।","अवध्यमवधार्हे स्यादनर्थकवचस्यपि ॥","अव्ययो ना हरौ शब्दभेदेऽस्त्री निर्व्यये त्रिषु ।","अहार्यः पुंसि शैले स्यादहर्त्तव्येऽभिधेयवत् ॥","अभिख्यानाम्नि शोभायां यशस्याख्यान इत्यपि ।","अभया स्त्री हरितक्यां वीरणेऽपि च न द्वयोः ॥","निर्भये वाच्यलिङ्गं स्यात्प्रसादेऽपि च कुत्रचित् ।","अगस्त्यो वङ्गसेनाख्यतरौ कुम्भोद्भवेऽपि च ॥","आशयः स्यादभिप्रायाधारयोः पनसेऽपि च ।","आत्रेयो ना मुनौ पुष्पवतीनद्योरपि स्त्रियाम् ॥","आम्नायः पुंसि वेदे स्यादुपदेशे कुलक्रमे ।","उदयस्तून्नतौ दीप्तौ मङ्गले पूर्वपर्वते ॥","उपायः स्यादुपपन्तौ सामभेदादिके पुमान् ।","ऊर्णायुः क्षणभङ्गे ना मेषे च मेषकम्बले ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 रि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 प (sub) pāda 4 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.38","meanings":["उपपत्ति","सामभेदादिक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.15","page":"0266","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दरी तु कन्दरे स्त्री तु मनागर्थे दराव्ययम् ।","दस्रः खरेऽश्विनीपुत्रे दारु पिचलकाष्ठयोः ॥","देवदारुणि च द्वारं निर्गमोपाययोरपि ।","धरी गिरौ कूर्मराजे वसुकार्यासतूलयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 2 रु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.15","head":"द्वार"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1275","page":"0156","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अष्टवर्गोऽथ धर्माद्यैरुपधा स्यात् परीक्षणम् ।","अथोपायाः सामदानभेददण्डाश्चतुष्टये ॥ १२७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.10","synonyms":["अष्टवर्ग","उपधा","परीक्षण","सामन्","दान","भेद","दण्ड"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1905","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शिक्षायां निष्कृतौ चेष्टाचिकित्सोपाययुक्तिषु ।","आरम्भे कोटिरश्र्यग्रप्रकर्षावधिसीमसु ॥ १९०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.46","head":"क्रिया"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1932","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पात्रोपायावतारेषु स्त्रीपुष्पे योनियज्ञयोः ।","तेजः पराक्रमे प्राणे वर्चस्यर्चिषि तेजसि ॥ १९३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.73","head":"तीर्थ"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1983","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यतिर्यतिनि पुंसि स्यात् कारसंयमयोः स्त्रियाम् ।","ध्यानसंनहनोपाययुक्तिविस्रब्धघातिषु ॥ १९८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.124","head":"योग"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2179","page":"0263","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधनं शेफसि गमे सेनाङ्गे सिद्ध्युपाययोः ।","निर्वृत्तौ मृतसंस्कारे दापनेऽनुगमे धने ॥ २१७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.320","head":"साधन"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2243","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तृडाशायां पिपासायां द्वास्तु द्वाराभ्युपाययोः ।","द्योदिवौ स्वर्गवियतोराशोपायगमेषु दिक् ॥ २२४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.384","head":"दिश्"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.54","page":"0110","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शरीरोपायाप्रधानेष्वङ्गं पुंभूम्नि नीवृति ।","सम्बोधनेऽङ्गाऽव्ययं स्यादयोगो विधुरेऽपि च ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.55","head":"अङ्ग"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.67","page":"0114","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["योगश्चारेऽपूर्वलाभे सूत्रे विश्रब्धघातिनि ।","उपाये सङ्गतौ ध्यानौषधसन्नाहयुक्तिषु ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.68","head":"योग"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.155","page":"0144","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गतिर्यात्रादशोपायाः शण्डः सूर्यश्च गोपतिः ।","गृही सत्री गृहपतिर्गीतं शब्दितगानयोः ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.162","head":"गति"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.197","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धनं च ग्रन्थना चाऽपि तीर्थं तूपाययोगयोः ।","कट्यंशवणयोः प्रोथो वीथिः पङ्क्तौ गृहांशके ॥ १९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.205","head":"तीर्थ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.355","page":"0215","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इतिकर्तव्यता तन्त्रमुपायश्च द्विसाधकः ।","तीव्रं कटुनितान्तञ्च दर्दरः शैलभुग्नयोः ॥ ३५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.369","head":"तन्त्र"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.356","page":"0216","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपाये निर्गमे द्वारं दारुः स्याद्देवदारु च ।","दासीसुतोष्ट्रौ दासेरौ देवयात्राऽशने मृतौ ॥ ३५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.370","head":"द्वार"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.48","page":"0218","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ययुरश्वेऽश्वमेधाश्वे योगो विस्रब्धघातिनि ।","प्राप्तौ सन्नहनोपायध्यानसंगतियुक्तिषु ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.48","head":"योग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.9","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रिया तु निष्कृतौ शिक्षाचिकित्सोपायकर्मसु ।","करणारंभपूजासु चेष्टायां संप्रधारणे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.9","head":"क्रिया"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.11","page":"0220","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोटिस्त्वश्रौ प्रकर्षेऽग्रे दशोपायगमे गतिः ।","गुप्तिः क्षितिव्युदासेऽपि गुञ्जा भाण्डेऽपि वादने ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.11","head":"गति"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.14","page":"0225","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पात्रोपायावतारेषु स्त्रीपुष्पे योनियज्ञयोः ।","तेजो बले प्रभावेऽन्ने ज्योतिष्यर्चिषि रेतसि ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.14","head":"तीर्थ"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.3","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अब्जो धन्वन्तरौ शंखे चन्द्रे क्ली लवणेंऽबुजे ।","प्रदेशेंऽश उपायेंऽगमंगो देशेंऽगशालिनि ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.3","head":"अंग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.33","page":"0252","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विधानं हस्तिकबले प्रेरणेऽभ्यर्चने घने ।","वेतने चाप्युपाये च प्रकारे वैरकर्मणि ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.33","head":"विधान"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.36","page":"0253","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["साधनं शेफसि धने सिद्ध्युपायनिवृत्तिषु ।","मारणे मृतसंस्कारे दापनेऽनुगमे गमे ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.36","head":"साधन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.2.16","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भूः क्षितौ स्थानमात्रे च वभ्रिकायोषितोः स्त्रियौ ।","उपायद्वारयोर्द्वाः स्यात् पूः स्यान्नगरदेहयोः ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.2.17","head":"द्वार्"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}