{"stem":"उपासन","iast":"upāsana","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.149","page":"6","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मुनयोऽस्त्रशेखरं च शराभ्यास उपासनम् ॥ १४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.68","synonyms":["मुनि","अस्त्रशेखर","शराभ्यास"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.8.145","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["लक्षं लक्ष्यं शरव्यं च शराभ्यास उपासनम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.8.145","synonyms":["लक्ष","लक्ष्य","शरव्य","शराभ्यास"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"20","page":"0071","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तर्जनीयुक्त अङ्गुष्ठे प्रादेशः स्यात् प्रदेशवत् ।","धुवित्रं च धवित्रं स्यादुपासनमुपासना ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.200","synonyms":["प्रादेश","प्रदेश","धुवित्र","धवित्र","उपासना"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.78","page":"0122","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपासनं देवसेवा बाणाभ्यास उपासनम् ।","अवदानमतिवृत्ते कर्मखण्डनयोर्मतम् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 6 ति (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.78","meanings":["देवसेवा","बाणाभ्यास"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.25","page":"0071","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासनम् ।","पर्युपाभ्यां समुपाभ्यामन्वाभ्यामासनं च षण् ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 मु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.25","synonyms":["वरिवस्या","शुश्रूषा","परिचर्या","पर्युपासन","समुपासन","अन्वासन"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.39","page":"0073","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिणायः परिणयो वाधुक्यं दारकर्म च ।","तस्मिन्काले गृहीतोग्निरावसथ्य उपासनः ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.39","synonyms":["परिणाय","परिणय","वाधुक्य","दारकर्मन्","आवसथ्य"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.265","page":"0118","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबे लक्षं शरव्यं स्याल्लक्ष्यं वेध्यमुपासनम् ।","शराभ्यासः श्रमो योग्या खलूरी खुरलीति च ॥ २६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.265","synonyms":["लक्ष","शरव्य","लक्ष्य","वेध्य","शराभृयास","श्रम","योग्या","खलूरी","खुरली"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.85","page":"0239","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सेवोपास्तिश्च भजनं सेवनं चाप्युपासनम् ।","उपचर्योपचारोऽथ प्रतिपत्तिश्च गौ[102b]रवम् ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1189","synonyms":["सेवा","उपास्ति","भजन","सेवन","उपचर्या","उपचार","प्रतिपत्ति","गौरव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.20","page":"0265","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपासनं शराभ्यासोऽथो शरव्यं च वेध्यकम् ।","लक्ष्यं लक्षं निमित्तं च चित्रपुङ्खः शिलीमुखः ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1448","synonyms":["शराभ्यास","शरव्य","वेध्यक","लक्ष्य","लक्ष","निमित्त","चित्रपुङ्ख","शिलीमुख"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.21","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नौसेकपात्रेऽप्यवनेऽभिषेके","स्यात्सेचनं सेवनमन्यलिङ्गम् ।","उपासने सीवनके पिधाने","संव्यानमाच्छादनवाससोश्च ॥ २१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.42","head":"सेवन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.27","page":"0265","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आज्ञौषधीभेदगतस्तु स स्त्री","मेरोस्तु जम्ब्वां नरि[22a]स स्त्रियां च ।","स्यात्स्नेहवस्तावनुशोचने चा-","प्युपासनेऽन्वासनमामनन्ति ॥ २७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.147","head":"अन्वासन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.29","page":"0265","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपासनं सेवनहिंसयोश्च","निर्वासनं त्वत्र विहिंसने स्यात् ।","बहिष्कृतौ स्याच्च पुरादितोऽथ","योगेऽद्य शिल्पिन्युदितः सुकर्मा ॥ २९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.149","meanings":["सेवन","हिंसा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.46","page":"0010","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपचारस्तु तत्र स्यात् सकारो यो विधीयते ।","विसर्जनीयस्य स्थाने प्राभृ(तौ ? ते) चाप्युपासने ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None प्राभृ(तौ ? ते) चाप्युपासने (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.103","head":"उपचार"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.92","page":"0033","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुश्रूषायां शराभ्यासे समीपासन एव च ।","न नाथो उपकार्या स्त्री राजगेहे त्रिषु त्विदम् ॥ ९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.357","meanings":["शुश्रूषा","शराभ्यास","समीपासन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.72","page":"0170","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वेदान्ते सद्रहस्ये च शुश्रूषायामुपासनम् ।","आसने च शराभ्यासे प्रारम्भार्थ उपक्रमः ॥ ७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.11","meanings":["शुश्रूषा","आसन","शराभ्यास"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.230","page":"0054","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अतिथावावेश(शि?)कः स्यात्पूजायामर्हणा मता ।","गमने व्रजनं व्रज्या शुश्रूषायामुपासनम् ॥ २३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.230","synonyms":["आवेशिक","अर्हणा","व्रजन","व्रज्या"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.361","page":"0071","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपासनं शराभ्यासे शरः पत्री पुमान्खगः ।","अजिह्मगः कलम्बश्च रोदो रोप इषुर्द्वयोः ॥ ३६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.361","synonyms":["शर","पत्रिन्","खग","अजिह्मग","कलम्ब","रोद","रोप","इषु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1307","page":"0205","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपासनं शराभ्यासो योग्या च खुरली श्रमः ।","प्रोक्तः शस्त्रकलाभ्यासोऽभ्यासोऽपि पुनरुच्यते ॥ १३०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1158","synonyms":["शराभ्यास","योग्या","खुरली","श्रम","शस्त्रकलाभ्यास","अभ्यास"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.418","page":"0109","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आसनोपासनं पीठं पीठा विस्तर इत्यपि ।","समुद्गकः सम्पुटकः समुद्गः सम्पुटोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.418","synonyms":["आसन","पीठ","पीठा","विस्तर","समुद्गक","सम्पुटक","समुद्ग","सम्पुट"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.66","page":"0115","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["शुश्रूषणोपासनञ्च सेवीपास्तिकीपासना ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.66","synonyms":["शुश्रूषण","सेवा","उपास्ति","उपासना"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.6.334","page":"0133","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उपासनञ्च खुरली शास्त्राभ्यासो विकर्षणम् ।","वाणः पत्री चित्रपुङ्खः सायको विशिखः शरः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.6.334","synonyms":["खुरली","शास्त्राभ्यास","विकर्षण","वाण","पत्रिन्","चित्रपुङ्ख","सायक","विशिख","शर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.105","page":"0243","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आत्मयोनिः शिवे कामे हरौ च परमेष्ठिनि ।","उद्वर्त्तनमुत्पतने विलेपे घर्षणेऽपि च ॥","उद्वाहनी भवेद्रज्वां द्विसीत्ये तु नपुंसकम् ।","उपासनं शराभ्यासे सेवनासनयोरपि ॥","कपीतनश्चलदले गर्दभाण्डे शिरीषके ।","आम्रातके च पूगे च मालूरेऽपि च कुत्रचित् ॥","कलापी स्यान्मयूरे च प्लक्षभूमिरुहे पुमान् ।","क्षौमं(?) शुद्धार्द्धजरती विधवादुर्गयोः स्त्रियाम् ॥","कुम्भयोनिर्वशिष्ठे स्याद् द्रोणेऽगस्त्ये पुमानयम् ।","कुचन्दनं वृक्षभेदे कुङ्कुमे रक्तचन्दने ॥","कुण्डली कुण्डलवति व्याले बर्हिप्रचेतसोः ।","केशरी सिंहपुन्नागनागकेशरवाजिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.105","meanings":["शराभ्यास","सेवन","आसन"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.231","page":"0171","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विशेषे चोपधानं स्याच्चुल्ल्यामुद्धानमुद्गमे ।","अगम्भीरेऽपि चोत्तानः शराभ्यासेऽप्युपासनम् ॥ २३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.240","meanings":["शराभ्यास"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.195","page":"0120","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["योग्याभ्यासः परिचयो बाणाभ्यास उपासनम् ।","शक्त्याद्यस्त्रं पाणिमुक्तं यन्त्रमुक्तं शरादिकम् ॥ १९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.195","synonyms":["योग्या","अभ्यास","परिचय","बाणाभ्यास","अस्त्र","यन्त्रमुक्त"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}