{"stem":"ऊर्णा","iast":"ūrṇā","found":true,"koshas":10,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.98","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा मेषादिलोम्नि स्यादावर्ते चान्तरा भ्रुवोः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.98","meanings":["मेषादिलोमन्","आवर्त"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.2.3","page":"0050","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा मेषादिलोम्नि स्याद्भ्रूमध्यावर्तकेऽपि च ।","श्रेणिः समानवर्णानां संहतिः श्रेणिरावलिः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.2.3","meanings":["मेषादिलोमन्","भ्रूमध्यावर्तक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.278","page":"0051","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कार्पासं सर्वकार्यार्थं बादरं तदथ स्त्रियाम् ।","ऊर्णा मेषादिलोम्नि स्यात्क्लीबे और्णं तदुद्भवे ॥ २७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.278","synonyms":["कार्पास","बादर","और्ण"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.19","page":"0463","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["झञ्झा यात्रा घटा घोटा घण्टा घाटा छटा जटा ।","स्यात्पोटा भिः सटोर्णा च करुणाघोणया घृणा ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.19","synonyms":["झञ्झा","यात्रा","घटा","घोटा","घण्टा","घाटा","छटा","जटा","पोटा","भिस्सटा","करुणा","घोणा","घृणा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.11","page":"0220","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भ्रुवोर्मध्यं कूर्च्चमस्त्री कूर्पं चावर्तके पुनः ।","ऊर्णा भ्रुवोर्मध्यगते पक्ष्मा स्त्री नेत्ररोमणि ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.984","synonyms":["कूर्च","कूर्प","पक्ष्मा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.59","page":"0286","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऊर्णा मेषादिलोम्नि स्त्री वृन्दे त्वौरभ्रकं मतम् ।","ऊर्णायास्तु विकारे स्यादौर्णमौर्णकमन्त्यवत् ।","कम्बल्यं कम्बलीया तु नामनि * * * * * ।","संघातोऽवेरविकटोऽविपटस्त्वविविस्तृतौ ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1665","synonyms":["औरभ्रक","और्ण","और्णक","कम्बल्य","कम्बलीय","अविकट","अविपट"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.2.49","page":"0100","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शाणीन्द्राणी द्रुणी[225a]गोणी कृपाणी चूर्णिरेषणी ।","तूर्णिर्वेणिः करेणूर्णा ववर्णा दक्षिणा घृणा ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.2.22","synonyms":["शाणी","इन्द्राणी","द्रुणी","गोणी","कृपाणी","चूर्णि","एषणी","तूर्णि","वेणि","करेणू","ववर्णा","दक्षिणा","घृणा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"13","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":true,"verse":["यात्रामात्रादिकान् शब्दान् स्त्रियां स्त्रीलिङ्गे विद्याज्जानीयादित्यर्थः । इयं यात्रा तीर्थादिगमनम् । इयं मात्राऽक्षरावयवस्तोकं च । इयं भस्त्रा लोहधमनी । इयं दंष्ट्रा दशनविशेषः । इयं वरत्रा त्रिगुणीकृता रज्जुः । वरत्रादीनामापि त्रान्तत्वान्नपुंसकत्वे प्राप्ते । ब्रूमः । त्रप्रत्ययाभावात्तद्व्यवस्थाभावादिति । भावान्तं त्र च । भाववाचकाद्धातोस्त्रप्रत्ययः स्यात् । ईच्च ऊच्च ईदूतौ तावन्ते यस्य तदिदं शब्दरूपमीदूदन्त अन्तःशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । द्वन्द्वान्ते श्रूयमाणं पदं प्रत्येकमभिसम्बध्यते इत्युक्तत्वात् । एकोऽच् यस्य तत् एकाच् एकस्वरमित्यर्थः । ईदूदन्तं यच्चैकाच् स्त्रियां तच्छब्दरूपं भवति । इयं स्त्री योषित् । इयं श्रीर्देवताविशेषः प्रभुशक्तिश्च । इयं भ्रूरक्ष्णोरुपरिरेखा । एकाजिति किम् । सेनानीः । ग्रामणीः । शरदादयोऽपि स्त्रियाम् । इयं शरत् ऋतुविशेषः । इयं दरत् ग्रीवास्थानम् । इयं दृषत् शिला । इयं प्रावृट् जलधरसमयः । चकारः समुच्चयार्थः । एवकारोऽवधारणे ।","स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तो गृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकता ।","सर्वस्याक्षिनाम्नो जलनाम्नश्चैव मुक्त्वापः ॥ १३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.13","synonyms":["यात्रा","मात्रा","भस्त्रा","दंष्ट्रा","वरत्रा","स्त्री","श्री","भ्रू","शरद्","दरद्","दृषद्","प्रावृष्","स्थूणा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","जल","अप्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"14","page":"0002","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्थूणोर्ण इति । स्थूणा चोर्णा च स्थूणोर्णे स्त्रीयोगे स्तः स्त्रीलिङ्गे भवत इत्यर्थः । इयं स्थूणा काष्ठमयी द्विकर्णिका । इयमूर्णा मेषलोमा । तयोरेव स्थूणोर्णयोर्यथासङ्ख्यगृहशशपूर्वकयोर्नपुंसकत्वम् । इदं गृहस्थूणम् । इदं शशोर्णम् । शशपूर्वकयोरिति किम् । इह मा भूत् इयं स्थालास्थूणा । इयं मेषोर्णा । सर्वशब्दो निर्विशेषवाची । सर्वमक्षिनाम जलनाम च नपुंसके भवति । अक्षिनाम तावत् । इदमक्षि लोचनं नेत्रं नयनं चक्षुर्दृगम्बकमीक्षणादि ।","जलपर्याय इदं जलं तोयं सलिलमम्बु नीरं वार्वारि काननमुदकं वनमित्येवमादि । जलशब्दत्वादप्शब्दस्यापि नपुंसकत्वं प्राप्नोतीत्याह मुक्त्वापः अप्शब्दं वर्जयित्वेत्यर्थः । अस्य हि स्त्र्यधिकारात्स्त्रीत्वम् । इमा आपः बहुवचनान्तः सदैव ।","जलकुसुमनाम सर्वं नपुंसकं स्यात्पद्मस्तु विभाषया ।","अभ्रादृतेऽम्बुदाख्या हि केशनखदन्तसञ्ज्ञाश्च ॥ १४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.14","synonyms":["स्थूणा","गृहस्थूण","शशोर्ण","अक्षि","लोचन","नेत्र","नयन","चक्षुस्","दृश्","अम्बक","ईक्षण","जल","तोय","सलिल","अम्बु","नीर","वार्","वारि","कानन","उदक","वन","अप्","पद्म","अभ्र","अम्बुद","केश","नख","दन्त"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.110","page":"0052","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊहा न क्ली विचारे स्यात् सामग्रन्थान्तरे तु ना ।","ऊर्णा सा स्त्री कदल्यादेस्तन्तौ मेषादिलोमनि ॥ ११० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.110","meanings":["कदल्यादितन्तु","मेषादिलोमन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.111","page":"0052","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रशस्तरोमावर्ते च भ्रूमध्यस्थेऽथ हिंसिते ।","ऊर्णस्त्रि हिंसने तु क्ली स्यादूकस्तु किलिञ्जके ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.111","meanings":["प्रशस्तरोमावर्त"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1506","page":"0171","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अत्यन्ताभ्यस्तताहेतोः प्रकृतित्वं गते परे ।","ऊर्णायां तु कदल्यादेः स्नावः स्नायुनि चाथ नप् ॥ १५०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1506","head":"स्नाव"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.3.63","page":"0169","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा भ्रुवोऽन्तरे लोमावर्ते मेषस्य लोमनि ।","उमा कीर्तिश्रियोर्गौर्यां कान्तिदुर्गाशचीष्यथ ॥ ६३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.3.2","meanings":["लोमावर्त","लोमन्"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.2.49","page":"0216","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["रीढा राढा तथा दाढा त्रिवृता तृणता सिता ।","वर्वणोर्णा घृणा स्थूणा दक्षिणा लिखिता चिता ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.2.19","synonyms":["रीढा","राढा","दाढा","त्रिवृता","तृणता","सिता","वर्वणा","घृणा","स्थूणा","दक्षिणा","लिखिता","चिता"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.4","page":"0207","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा स्यादन्तरावर्ते भ्रुसोर्मेषादिलोमनि ।","कर्णः स्यात्तु पृथापुत्रे श्रवणे काञ्चनी(?) त्रिषु(?) ॥","क्षण पर्वण्युत्सवे च कालमानेऽपि न द्वयोः ।","कणा तु जीवके चाल्पपिप्पलीमक्षिकासु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.4","meanings":["अन्तरावर्त","मेषादिलोमन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1087","page":"0134","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["ऊर्णा भ्रूमध्यगावर्ते तन्मध्ये कूर्चमस्त्रियाम् ।","उत्तमाङ्गशिरःशीर्षकानि मस्तकमस्त्रियाम् ॥ १०८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.57","synonyms":["कूर्च","उत्तमाङ्ग","शिरस्","शीर्षक","मस्तक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1877","page":"0229","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा तन्तौ भ्रुवोरन्तरावर्तेऽव्यादिलोमसु ।","ऋतं तथ्ये शिलोञ्छे च ऋतुर्गीष्मादिपुष्पयोः ॥ १८७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.18","meanings":["तन्तु","भ्रुवोरन्तरावर्त","अव्यादिलोमन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.4.74","page":"0071","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["पुच्छोऽस्त्री लूम लांगूलं बालहस्तश्च वालधिः ।","खुरः शफः शको विष्ठा घासस्तु यवसः शरिः ।","रोमन्थनन्तु रोमन्थो रोमोर्णोर्णास्तुकोऽपि च ॥ ७४.५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.4.74","synonyms":["पुच्छ","लूम","लांगूल","बालहस्त","वालधि","खुर","शफ","शक","विष्ठा","घास","यवस","शरि","रोमन्थन","रोमन्थ","रोमन्","स्तुक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.33","page":"0138","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मालाकारो माल्यजीवी मालिकः प्रातिहारिकः ।","ऊर्णा स्नावः कदल्यादेः करण्डी तु पुटी त्रयी ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.33","synonyms":["मालाकार","माल्यजीविन्","मालिक","प्रातिहारिक","स्नाव","करण्डी","पुटी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.6","page":"0220","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा भ्रूमध्यगावर्ते तन्तौ मेषादिलोमसु ।","हिंसाविक्षेपयोः कीर्णिः कीर्तिः पंके यशस्यपि ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.6","meanings":["भ्रूमध्यगावर्त","तन्तु","मेषादिलोमन्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}