{"stem":"ऊष्मन्","iast":"ūṣman","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.3.5","page":"43","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संतापः संज्वरो बाष्प ऊष्मा जिह्वाः स्युरर्चिषः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.3.5","synonyms":["संताप","संज्वर","बाष्प","जिह्वा","अर्चिस्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.130","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाष्पमूष्माश्रु कशिपु त्वन्नमाच्छादनं द्वयम् ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.247","head":"बाष्प"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.270","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["उष्मोऽपि घर्मचेष्टालङ्कारे भ्रान्तौ च विभ्रमः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.270","head":"घर्म"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.67","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊष्मा वाष्पः स्फुलिङ्गश्च कणा जिह्वास्तथार्चिषः ।","अलातमुल्मुकं ज्ञेयमुल्का ज्वालास्य निर्गता ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.67","synonyms":["वाष्प","स्फुलिङ्ग","कण","जिह्वा","अर्चिस्","अलात","उल्मुक","उल्का"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.69","page":"0413","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ग्रीष्म ऊष्मागमस्त्र्यूष्मा स्यादुष्णोपगमः पुनः ।","घनार्थादत्ययः पुंसि स्त्रियां स्याच्छरदा शरत् ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.69","synonyms":["ग्रीष्म","ऊष्मागम","उष्णोपगम","शरदा","शरद्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.67","page":"0468","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्थेमोष्मपक्ष्मणामात्मपाप्मनोर्मातरिश्वनः ।","कठणथपभोपान्ता यद्यदन्ता अमी पुनः ॥ ६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.67","synonyms":["स्थेमन्","पक्ष्मन्","आत्मन्","पाप्मन्","मातरिश्वन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.134","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["संतापः[15a] संज्वरो दाहो पुंस्यूष्मा बाष्पमस्त्रियाम् ।","धूमोऽम्भःसूर्वायुवाहोऽग्निवाहोऽग्निध्वजः स्तरीः ॥ १३४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.129","synonyms":["संताप","संज्वर","दाह","बाष्प","धूम","अम्भःसू","वायुवाह","अग्निवाह","अग्निध्वज","स्तरी"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.89","page":"0050","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ग्रीष्मो निदाघो दीर्घाहा ऊष्मा स्यादूष्म ऊष्मकः ।","उष्णोपगम उष्णश्च घर्मा पुंसि तपश्च सः ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.91","synonyms":["ग्रीष्म","निदाघ","दीर्घाहन्","ऊष्म","ऊष्मक","उष्णोपगम","उष्ण","घर्म","तपस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.62","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["यणन्तःस्थः शलूष्मा स्यान्मातृका वर्णसंहतिः ।","न(ञ)मः स्युरानुनासिक्या अथ ःकःपौ विसर्गयुक् ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[{"rule":"sign","found":"सिक्या अथ ःकःपौ व"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.59","synonyms":["यण्","अन्तःस्थ","शल्","मातृका","ञम्","आनुनासिक्य"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.18","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["फेनो जनोऽप्यभिजनो ध्वनिरर्दनिश्च","स्थेमोष्म-पाप्म-परिघातन-वह्नयोऽश्मा ।","आत्माग्निरह्नचरमास्त्वपरादहीनाः","प्लीहा च यक्ष्मसहितोऽपि च देवनोऽक्षैः ॥ १८ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.20","synonyms":["फेन","जन","अभिजन","ध्वनि","अर्दनि","स्थेमन्","पाप्मन्","परिघातन","वह्नि","अश्मन्","आत्मन्","अग्नि","प्लीहन्","यक्ष्मन्","देवन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.22.7","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["बाष्पोऽस्त्रियामूष्मणि नेत्रतोये","चुपो लये मन्दगतौ पराभः ।","स्त्रियां न बाले यवसेऽस्ति शष्पं","पुंसि त्विदं स्यात्प्रतिभावहानौ ॥ ७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.22.7","head":"बाष्प"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"26","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["निघादयःशब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं निघः पर्वतः । अयं सङ्घः समूहः । अयमुद्घः प्रशस्तः । अयमुपघ्न आश्रयः पर्वतश्च । अयमोघो नदीवेगः पुरुषारम्भश्च । विघ्नः कर्मनिघातः । घर्मो निदाघः । अर्घः पूजा मूल्यविशेषः । वर्णो हरितपीतादिः ब्राह्मणादिः अकारादीनि चाक्षराणि ।","पणगुणगणकणशोणाः किणफणघुणशाणबाणचूर्णाश्च ।","नित्यं हि पुंसि पन्था बाष्पोष्माध्वानश्च विज्ञेयाः ॥ २६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.28","synonyms":["निघ","सङ्घ","उद्घ","उपघ्न","ओघ","विघ्न","घर्म","अर्घ","वर्ण","पण","गुण","गण","कण","शोण","किण","फण","घुण","शाण","बाण","चूर्ण","पथिन्","बाष्प","अध्वन्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"27","page":"0008","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पणादयः शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयं पणो विंशतिगण्डकः । अयं गुणः सङ्ख्याख्यः शुक्लादिः[दि] पाटलादिश्च । अयं गणः सङ्घातः । अयं कणः परमाणुः । शोणो नदः । किणो निकषः । फणो भुजङ्गः । घुणः कीटविशेषः । शाणः पाषाणविकारः । बाणः शरः असुरः घृष्टिका च । अयं चूर्णः शकलः खण्ड इत्यर्थः । अयं पन्था मार्गः । अयं बाष्पोऽश्रु । अयमूष्मा घर्मः । अयमध्वा मार्गः । नित्यग्रहणं विभाषानिवृत्त्यर्थम् ।","नपुंसके श्वभ्रतृणरणार्णानि ।","वीणातूणाघोणाघृणास्तु नियतं स्त्रियां विद्यात् ॥ २७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.29","synonyms":["पण","गुण","गण","कण","शोण","किण","फण","घुण","शाण","बाण","चूर्ण","पथिन्","बाष्प","अध्वन्","श्वभ्र","तृण","रण","ऋण","वीणा","तूणा","घोणा","घृणा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.16","page":"0022","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उत्सो व्योम्न्यम्बुधौ कूपे जलाधारान्तरेऽपि च ।","ऊष्मा त्वौष्ण्यगुणे ग्रीष्मे बाष्पे शषसहेषु च ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.16","meanings":["औष्ण्यगुण","ग्रीष्म","बाष्प","शषसह"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.11","page":"0053","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तुषवह्नौ कुकूलः स्यात्तुल्यौ संतापसंज्वरौ ।","बाष्पे ऊष्माप्यथो वाह्निजिह्वा कीला शिखार्चिषः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.11","synonyms":["तुषवह्नि","कुकूल","संताप","संज्वर","बाष्प","वह्निजिह्वा","जिह्वा","कीला","शिखा","अर्चिस्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.4.215","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["सदाफलं मिष्टरसममृ[म्रू]तं मिहिकाम्रकम् ।","आर्द्रकं नागरं तीक्ष्णं शुण्ठ्युष्मा? विश्वभेषजम् ॥ २१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None ममृ[म्रू]तं मिहिकाम्रकम् (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.4.68","synonyms":["सदाफल","मिष्टरस","अमृत","मिहिकाम्रक","आर्द्रक","नागर","तीक्ष्ण","शुण्ठी","विश्वभेषज"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"4.313","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":true,"verse":["सन्तापः सञ्ज्वरस्तापो मण्डलं चक्रवालकम् ।","विस्फुलिङ्गो वह्निकणो घर्मोष्मोष्मातपाहिमाः ॥ ३१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.4.0.7","synonyms":["सन्ताप","सञ्ज्वर","ताप","मण्डल","चक्रवालक","विस्फुलिङ्ग","वह्निकण","घर्म","ऊष्म","आतप","अहिम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.3.1930","page":"0317","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊष्मा बाष्पश्च नाम वै बाष्पस्य कथ्यते बुधैः ॥ १९३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.3.18","synonyms":["बाष्प"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.4.8","page":"0195","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उल्लाघः प्रयते कृष्णे नीरोगदक्षयोस्त्रिषु ।","निदाघः स्वेदसलिले ग्रीष्मकाले तयोष्मनि ॥","पलिघः कलशे काचघटगोपुरसद्मसु ।","परिघोऽर्मलघाताऽस्त्रयोगभेदेषु कीर्तितः ॥","प्रतिघः प्रतिघातेऽपि क्रोधमूर्छनयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.4.8","head":"निदाघ"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.48","page":"0181","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शैष-शिशिरौ तालव्योपेतौ ग्रीष्मर्तुरूष्मकः ।","ऊष्मायण ऊष्मा नान्त उष्ण उष्णागमोष्णकौ ॥ ४८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.48","synonyms":["शैशिर","शिशिर","ऊष्मक","ऊष्मायण","उष्ण","उष्णागम","उष्णक"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.115","page":"0227","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अर्चिरर्ची सन्तेदन्तावूष्मा नान्तः सहोष्मया ।","बाष्पे, तडिति शम्पा स्यात् सम्पा शम्बा च विद्युता ॥ ११५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.115","synonyms":["अर्चिस्","अर्ची","ऊष्मा","शम्पा","सम्पा","शम्बा","विद्युत्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1244","page":"0152","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्युरूष्माणः शषसहा रेफो रः स्युरचः स्वराः ।","मुखे शोभा श्रुतेः पाठे शाली चित्रायनीति च ॥ १२४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.76","synonyms":["रेफ","अच्","स्वर","शाली","चित्रायनी"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.3.1382","page":"0167","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सत्त्वं च प्राण ऊष्मा च शक्तिश्चाथ समार्थकाः ।","सर्वाभिसारः सर्वौघः सर्वसंनाह इत्यमी ॥ १३८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.3.117","synonyms":["सत्त्व","प्राण","शक्ति","सर्वाभिसार","सर्वौघ","सर्वसंनाह"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2116","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वारणापाङ्गदेशे स्यान्निर्याणं निर्गमे मृतौ ।","निदाघ ऊष्मणि ग्रीष्मे स्वेदे तापे च घर्मवत् ॥ २११६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.257","head":"निदाघ"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.44.147","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["-----------------------------------","श्रीकण्ठ उष्मा हृदयं मुण्डी त्रिपुरसुन्दरी ।","सबिन्दुर्योनिजो ज्वाला श्रीशैलो विश्वतोमुखी ॥ १४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.44.4","head":"र"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.48.157","page":"0021","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["लम्बोदरो यमोऽजेशः कामधुक् काम(ल)धूमकः ।","सुश्रीरुष्मा वृषो लज्जा मरुद्भक्ष्यः प्रियः शिवः ॥ १५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.48.2","head":"ष"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.296","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुल्मः स्तम्बे घट्टभेदे घर्मः स्वेदातपोष्मसु ।","जिह्मः स्थात्कुटिले मन्दे तलिमं तल्पकुट्टिमें ॥ २९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.309","head":"घर्म"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"4.3","page":"0269","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवटव्रातसङ्केतपोतगर्तगरुच्छदाः ।","श्लेमोष्मपापयक्ष्माश्मात्मानो वातायनः स्तनः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.4.0.3","synonyms":["अवट","व्रात","सङ्केत","पोत","गर्त","गरुत्","छद","श्लेष्मन्","पापयक्ष्मन्","अश्मन्","आत्मन्","वातायन","स्तन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.88","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुष्पकालोऽपीध्ममस्त्री ग्रीष्मस्त्वाखोर ऊष्मकः ।","शुचिरुष्णागमः पात्म उष्ण ऊष्माप्यथ क्षरी ॥ ८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.88","synonyms":["पुष्पकाल","इध्म","ग्रीष्म","आखोर","ऊष्मक","शुचि","उष्णागम","पात्म","उष्ण","क्षरी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.36","page":"0086","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कादयो व्यञ्जनाः क्ली वा स्पर्शास्ते मावसानकाः ।","स्त्रियोंऽतः स्था यरलवा ऊष्माणः शषसाः सहाः ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.36","synonyms":["व्यञ्जन","स्पर्श","अन्तस्था"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.9","page":"0214","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ग्रीष्मोष्णबाष्पा ऊष्माण ऊर्जावुत्साहकार्तिकौ ।","ऋषिस्तु वेदे भृग्वादौ ज्ञानवृद्धे दिगंबरे ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.9","meanings":["ग्रीष्म","उष्ण","बाष्प"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.57","page":"0269","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निदाघ ऊष्मणि ग्रीष्मे स्वेदे घर्मस्तु तेषु च ।","आतपे च दिने चाथ वरुणे यादसांपतिः ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.57","head":"निदाघ"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}