{"stem":"ऋतु","iast":"ṛtu","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.155","page":"10","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ज्येष्ठस्तु शुक्रोऽथाषाढः शुचिः स्याच्छ्रावणो नभाः ।","श्रावणिकोऽथ नभस्यः प्रौष्ठभाद्रपरः पदः ॥ १५४ ॥","भाद्रश्चाप्याश्विने त्वाश्वयुजेषावथ कार्तिकः ।","कार्तिकिको बाहुलोर्जौ द्वौ द्वौ मार्गादिकावृतुः ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 कि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.70","synonyms":["ज्येष्ठ","शुक्र","आषाढ","शुचि","श्रावण","नभस्","श्रावणिक","नभस्य","प्रौष्ठपद","भाद्रपद","भाद्र","आश्विन","आश्वयुज","इष","कार्तिक","कार्तिकिक","बाहुल","ऊर्ज"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.251","page":"24","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["राका तु सरजाः कन्या स्त्रीधर्मः पुष्पमार्तवम् ।","रजस्तत्कालस्तु ऋतुः सुरतं मोहनं रतम् ॥ ५३६ ॥","संवेशनं संप्रयोगः संभोगश्च रहो रतिः ।","ग्राम्यधर्मो निधुवनं कामकेलिः पशुक्रिया ॥ ५३७ ॥","व्यवायो मैथुनं स्त्रीपुंसोर्द्वंद्वं मिथुनं च तत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.251","synonyms":["राका","सरजस्","स्त्रीधर्म","पुष्प","आर्तव","रजस्","सुरत","मोहन","रत","संवेशन","संप्रयोग","संभोग","रहस्","रति","ग्राम्यधर्म","निधुवन","कामकेलि","पशुक्रिया","व्यवाय","मैथुन","द्वंद्व","मिथुन"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.16","page":"2","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हिमागमस्तु हेमन्ते वसन्ते पिकवान्धवः ।","पुष्पसाधारणश्चापि ग्रीष्मे तूष्मायणो मतः ॥ २४ ॥","आखोरपद्मौ वर्षे तु ऋतुवृत्तिर्युगांशकः ।","कालग्रन्थिर्मासमलः संवत्सर्वर्तुशारदौ ॥ २५ ॥","वत्स इद्वत्सर इडावत्सरः परवाणिवत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.16","synonyms":["हिमागम","पिकवान्धव","पुष्पसाधारण","ऊष्मायण","आखोर","पद्म","वृत्ति","युगांशक","कालग्रन्थि","मासमल","शारद","वत्स","इद्वत्सर","इडावत्सर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.21","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्वौ द्वौ मार्गादिमासौ स्यादृतुस्तैरयनं त्रिभिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.21","synonyms":["अयन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.33","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["षडमी ऋतवः पुंसि मार्गादीनां युगैः क्रमात् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.33","synonyms":[]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.61","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मूर्धाभिषिक्तो भूपेऽपि ऋतुः स्त्रीकुसुमेऽपि च ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.121","meanings":["स्त्रीकुसुम"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.180","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धर्मे रहस्युपनिषत्स्यादृतौ वत्सरे शरत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.180","head":"शरद्"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.113","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["त्रिंशदहोरात्रः स्यान्मासस्ताभ्यामृतुर्वसन्ताद्याः ।","ग्रीष्मः प्रावृट् शरदा हेमन्तः शिशिर इति ते षट् ॥ ११३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.113","synonyms":["मास","वसन्त","ग्रीष्म","प्रावृष्","शरद्","हेमन्त","शिशिर"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.794","page":"0092","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चिन्तायामपि चर्चा जगती राजप्रधानलोकेऽपि ।","ऋतुरङ्गनारजस्यपि विकटं श्रेष्ठेऽपि निर्दिष्टम् ॥ ७९४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.8","meanings":["अङ्गनारजस्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.815","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्नेहेऽप्यपह्नवः प्रोक्तो द्वेषेऽप्यनुशयः स्मृतः ।","सुरतेऽपि व्यवायः स्यान्नैगमश्च ऋतावपि ॥ ८१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.29","head":"नैगम"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.3","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रं सुखे च कल्याणे निन्दा कुत्सापवादयोः ।","सम्पल्लक्ष्म्यां गुणोत्कर्षे शरत्संवत्सरे ऋतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.3","head":"शरद्"},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"3.24","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["षष्ठसंज्ञा षड्रत्वं गरसा प्रोक्ता मनीषिभिः ।","मुनिपर्वतशैलादि सप्ताचालनगा स्मृताः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ष (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.3.0.7","synonyms":["रस","मुनि","पर्वत","शैल","अचल","नग"]},{"kosha":"GNHD","kosha_title":"गणितनाममाला","kosha_latn":"Gaṇitanāmamālā","ref":"22.89","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पक्षद्वयेन मास स्यात् ऋतुर्मासद्वयेन च ।","ऋतुत्रयेणायनः स्यादयनद्वयेन वत्सरः ॥ ८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None दयनद्वयेन वत्सरः (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GNHD#GNHD.22.0.1","synonyms":["मास","अयन","वत्सर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.496","page":"0187","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भूतेन्द्रियर्तुतर्कर्षिवाजीभवसवो ग्रहाः ।","नन्दादिशश्च पङ्क्तिश्च संख्या संज्ञा ह्यनुक्रमात् ॥ ४९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.496","synonyms":["भूत","इन्द्रिय","तर्क","ऋषि","वाजिन्","इभ","वसु","ग्रह","नन्द","दिश्","पङ्क्ति"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.66","page":"0412","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मासत्रये कार्त्तिकादौ क्षयो नान्येषु माःसु च ।","द्वाभ्यां सौरादिमासाभ्यामृतुः समयवाचकः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.66","synonyms":[]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.17","page":"0440","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तावतीभिरहोरात्रं घटीभिर्मानुषं पुनः ।","तावद्भिस्तैरृतुस्तैस्तु षड्भिः संवत्सरस्ततः ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.17","synonyms":["अहोरात्र","संवत्सर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.47","page":"0466","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंलिङ्गमृतुहस्तौष्ठकोष्ठाधूनां नखस्य च ।","कपोलकेशदिवसरसानां स्तनगुच्छयोः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.47","synonyms":["हस्त","ओष्ठ","कोष्ठ","नख","कपोल","केश","दिवस","रस","स्तन","गुच्छ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.85","page":"0049","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आग्रहायणिकश्चाथ तैषः पौषः सहस्यवत् ।","ऋतुस्तु प्रुष्वो मासाभ्यामृतव्यमृतुदैवतम् ।","वसन्तश्चैत्रराधाभ्यामित्याद्या ऋतवोऽपरे ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ष्वो (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.86","synonyms":["आग्रहायणिक","तैष","पौष","सहस्य","प्रुष्व","ऋतव्य","वसन्त"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.51","page":"0206","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऋतुमत्यप्युदक्यावीः स्त्रीधर्मिण्यार्तवः पुनः ।","[77a]स्त्रीधर्मश्च रजः पुष्पमृतुस्तत्समयो भवेत् ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.846","synonyms":["ऋतुमती","उदक्या","अवी","स्त्रीधर्मिणी","आर्तव","स्त्रीधर्म","रजस्","पुष्प"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.19","page":"0207","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुनिप्रभेदे क्रतुरध्वरे च","ऋतुर्वसन्तादिकवीरयोश्च ।","कान्तौ च योषित्कुसुमेषु पुंसि","गातुस्तु गन्धर्वपिकालिषु स्यात् ॥ १९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.18","meanings":["वसन्तादिक","वीर","कान्ति","योषित्कुसुम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.39","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याच्छ्वभ्रेगतिगोचरेऽपि च गवां माने तथा गोष्पदं","वर्षर्त्वोः शरदीरिता गिरिभृगुत्रासेषु नीवृद्भिदि ।","स्त्री म्लेच्छेऽपि दरन्मताथ च दृषत्पाषाणमात्रे स्त्रियां","निष्पेषोपलकेऽथ पुंसि न भसद्वक्त्रे तथामाशये ॥ ३९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.26","head":"शरद्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.11","page":"0318","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मल्लीप्रसूनेऽप्यजिरं तु न स्त्री","कायेऽङ्गनेऽन्त्ये नरि दर्दुरे स्यात् ।","स्यादाशिरश्चाशरवद्धुताशे","निशाचरेऽर्के शिशिरस्त्वृतौ ना ॥ ११ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.120","head":"शिशिर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.29.4","page":"0359","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्त्रियां विषायां न तु पुंसि शुण्ठ्यां","लोके तु षण्ढे निखिलेऽन्यवच्च ।","प्रुष्वस्त्वृतौ भास्वति चाथ योषि-","दम्भःकणेऽथाशनिगोऽपि शंवः ॥ ४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.29.20","head":"प्रुष्व"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"30","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एते घण्टादयः शब्दा स्त्रियां भवन्ति । प्रथमा[प्र]कृतिः स्त्रीलिङ्गमित्यर्थः । इयं घण्टा वाद्यविशेषः । इयं जटा केशविन्यासः । इयं सटा केशरः । इयं वसा मेदः । इयं शिफा कन्दः । अयं स्वर्गः नाकः । अयं त्रिदिवः स्वर्गादिनामत्वात्पुंस्त्वं त्रिविष्टपस्य प्राप्नोतीत्यत आह । त्रिविष्टपं स्यादुभयहीनम् । न स्त्री न पुमानित्यर्थः । इदं त्रिविष्टपं स्वर्गः ।","संवत्सरगिरिमासार्णवर्त्तुदेवासुराभिधानानाम् ।","नित्यं पुंयोगः स्याच्छरासिपङ्कारिनाम्नां च ॥ ३० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.33","synonyms":["स्वर्ग","नाक","त्रिदिव","त्रिविष्तप","संवत्सर","गिरि","मास","अर्णव","देव","असुर","शर","असि","पङ्क","अरि"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"31","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अभिधानशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । संवत्सराभिधायिनां शब्दानां संवत्सरपर्यायाणां च । गिर्यादिपर्यायाणां च । पुंयोगः स्यादित्यर्थः । तद्यथा अयं संवत्सरः हायनोऽब्द इत्यादि । अयं गिरिः पर्वतः धरः शैल इत्यादि । मासाभिधायिनाम् । अयं मासः द्विपक्षः । मासविशेषोऽपि अयं चैत्रः वैशाखः ज्येष्ठः आषाढ इत्यादि । अर्णववाचिनाम् । अयमर्णवः समुद्रः सागरः पारावारः सरित्पतिरित्यादि । अयमृतुः वसन्तः ग्रीष्मः ।","देववाचिनाम् । देवः सुरः । असुरवाचिनाम् । असुरः दैत्यः । शराभिधायिनाम् । शरः काण्डः । अयमसिः खड्गः मण्डलाग्रः । अयं पङ्कः कर्दमः जम्बालः । अयमरिः शत्रुः वैरी रिपुः विपक्ष इत्यादि ।","भाष्कच्छुकशारज्ज्विष्टकाश्च नित्यं स्त्रि[स्त्री]यामीषिका च ।","विद्युद्दिग्भूम्यभिधानं वल्ली सरितां च विज्ञेयम् ॥ ३१ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.34","synonyms":["संवत्सर","हायन","अब्द","गिरि","पर्वत","धर","शैल","मास","चैत्र","वैशाख","ज्येष्ठ","आषाध","अर्णव","समुद्र","सागर","पारावार","सरित्पति","वसन्त","ग्रीष्म","देव","सुर","असुर","दैत्य","शर","काण्ड","असि","खड्ग","मण्डलाग्र","पङ्क","कर्दम","जम्बाल","अरि","शत्रु","वैरिन्","रिपु","विपक्ष","भास्","कच्छु","कशा","रज्जु","इष्टका","ईषिका","विद्युत्","दिश्","भूमि","वल्ली","सरित्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.17","page":"0022","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋषिर्वेदे वसिष्ठादौ चक्षुरादीन्द्रियेषु च ।","ज्ञानवृद्धे क्षपणकेऽप्यृतुस्तु शिशिरादिषु ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.17","meanings":["शिशिरादि"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.18","page":"0022","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गर्भग्रहणयोग्ये च काले स्त्रीणां रजस्यपि ।","ओघः परम्परायां स्याज्जलस्रोतसि सञ्चये ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.18","meanings":["गर्भग्रहणयोग्यकाल","स्त्रीरजस्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1178","page":"0143","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्ली त्वृतौ वत्सरे मासे विष्णावग्नौ धनान्नयोः ।","भुक्तौ कर्मणि चाथाह विधाने चापि सज्जनः ॥ ११७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1178","head":"व्रत"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.100","page":"0019","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नरेन्द्रस्तु नृपे मन्त्रवादिन्याह तु यादवः ।","विषवैद्येऽथ नभस ऋतौ व्योम्नि सरित्पतौ ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.100","head":"नभस्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1628","page":"0189","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जलोदराख्ये क्ली त्वप्सु प्रसवेऽत्रोक्तशाखिनः ।","वसन्तस्त्वृतुभेदे ना सुरभ्याख्ये त्रिषु त्वयम् ॥ १६२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1628","head":"वसन्त"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.143","page":"0023","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्जकार्तिकिकौ मासौ द्वावृतुः परिकीर्तितः ।","रौद्रः प्रशलहेमन्तौ शैषस्तु शिशिरोऽपि च ॥ १४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.143","synonyms":["ऊर्ज","कार्तिकिक","रौद्र","प्रशल","हेमन्त","शैष","शिशिर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.4.78","page":"0171","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कक्षो भल्लूकवाच्यार्थे स्यादृषिर्मुनिवेदयोः ।","ऋतुर्वसन्ते स्त्रीपुष्पयृषभो वृषभे मतः ॥ ७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.4.3","meanings":["वसन्त","स्त्रीपुष्प"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.7","page":"0211","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हैमाशनी कुठारोऽपि दिनसर्तुविषाकवः ।","निर्यासकण्ठकोष्ठाब्दा एते नरि सनामकाः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.2","synonyms":["हैम","अशनि","कुठार","दिन","विष","निर्यास","कण्ठ","कोष्ठ","अब्द"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.2.81","page":"0010","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तमिस्रमन्धतमसं भूछाया तामसं रजः ।","क्षणः पलं घटी यामदिनमासर्तवोऽयनम् ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.2.23","synonyms":["तमिस्र","अन्धतमस","भूछाया","तामस","रजस्","क्षण","पल","घटी","याम","दिन","मास","अयन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.116","page":"0017","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सप्तर्षीणां तु नामानि मरीचिरत्रिरङ्गिराः ।","पुलस्त्यश्च महातेजाः ऋतुः वशिष्ठ नामवान् ॥ ११६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 चि (sub) pāda 4 syl. 3 व (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.53","synonyms":["मरीचि","अत्रि","अङ्गिरस्","पुलस्त्य","वशिष्ठ"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.536","page":"0127","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रजः प्रवृत्तिकालास्तु ऋतुः शास्त्रे निगद्यते ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.536","synonyms":[]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.288","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हेमन्तः शिशिरश्चैव वसन्तो ग्रीष्म एव च ।","वर्षा शरच्च संप्रोक्त ऋतुः षट्संख्यकः पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.288","synonyms":["हेमन्त","शिशिर","वसन्त","ग्रीष्म","वर्षा","शरद्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.157","page":"0093","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अव्यात्रेयी ऋतुमती पुष्पहासा रजस्वला ।","ऋतुः स्यात् कुसुमं पुष्पमार्तवञ्च रजोरजम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.157","synonyms":["अवी","आत्रेयी","ऋतुमती","पुष्पहासा","रजस्वला","कुसुम","पुष्प","आर्तव","रजस्","रज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.6","page":"0214","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तुरार्तवदीप्त्योश्च वर्षादिषट्सु पुंस्ययम् ।","एतः कुर्वरवर्णे स्यादागते हरिणे क्वचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.6","meanings":["आर्तव","दीप्ति","वर्षादिषट्क"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.20","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मेनादो दीनमार्जारमयूरच्छागलेषु च ।","विशदो धवले व्यक्रे शरत्स्त्री ऋतुवर्षयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.20","head":"शरद्"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.133","page":"0199","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निष्कल्यपि च स्त्रीधर्मे आर्तवं ऋतुसंयुतम् ।","रजः सान्तं रजोऽदन्तो ना गुणेऽप्यथ मैथुने ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.133","synonyms":["निष्कली","आर्तव","रजस्","रज"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.8.246","page":"0033","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चान्द्रः सौरः सावनश्च नाक्षत्रश्च चतुष्टये ।","मासौ चैत्रादिकौ द्वौ द्वावृतुरेते तु षट् समाः ॥ २४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.8.17","synonyms":["चान्द्र","सौर","सावन","नाक्षत्र","समा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1877","page":"0229","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऊर्णा तन्तौ भ्रुवोरन्तरावर्तेऽव्यादिलोमसु ।","ऋतं तथ्ये शिलोञ्छे च ऋतुर्गीष्मादिपुष्पयोः ॥ १८७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.18","meanings":["ग्रीष्मादि","पुष्प"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.269","page":"0184","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऋतौ स्नाने च सवनं मारणेऽपि समापनम् ।","स्यन्दनं स्रवणे ना तु रथे तिनिशपादपे ॥ २६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.278","head":"सवन"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.86","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कार्त्तिके स्यात् कार्त्तिकिको बाहुलः शैलकौमुदौ ।","क्लीबेऽप्येषु सकारान्ता ऋतुर्बीजं सतेरकम् ॥ ८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 का (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.86","synonyms":["कार्त्तिक","कार्त्तिकिक","बाहुल","शैल","कौमुद","बीज","सतेरक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.16","page":"0174","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऋतुः पुंस्यार्तवं रक्तं पुष्पं चाथानृतुर्वधूः ।","निष्कलापन्नसत्त्वा तु स्त्र्यन्तर्वत्नी च गर्भिणी ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.16","synonyms":["आर्तव","रक्त","पुष्प","अनृतु","निष्कला","आपन्नसत्त्वा","अन्तर्वत्नी","गर्भिणी"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.38","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शक्तिः कासूर्बलं लक्ष्मीः शरदावृतुवत्सरौ ।","शंका वितर्कभययोः श्रद्धास्तिक्याभिलाषयोः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.38","head":"शरद्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.31","page":"0226","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वर्चोऽर्चीरूपविड्भाः सु वनं भास्यप्सु कानने ।","व्रतं विष्ण्वृतुवर्षेज्यातपोमासाग्निभुक्तिषु ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.31","head":"व्रत"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}