{"stem":"कठोर","iast":"kaṭhora","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1387","page":"53","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥","दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।","मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.30","synonyms":["निष्ठुर","कक्खट","क्रूर","परुष","कर्कश","खर","दृढ","कठिन","जरठ","कोमल","मृदुल","मृदु","सोमाल","सुकुमार","अकर्कश"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.76","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["खक्खटं कठिनं क्रूरं कठोरं निष्ठुरं दृढम् ।","जरठं मूर्तिमन्मूर्तं प्रवृद्धं प्रौढमेधितम् ॥ ७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.129","synonyms":["खक्खट","कठिन","क्रूर","निष्ठुर","दृढ","जरठ","मूर्तिमत्","मूर्त","प्रवृद्ध","प्रौढ","एधित"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.416","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्कर्कशः साहसिकः कठोरामसृणावपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.416","head":"कर्कश"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.342","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरः कठिनः क्रूरः कक्खटः कर्कशो दृढः ।","उच्यते बहुलः स्थूलः पीनः पीवा च पीवरः ॥ ३४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.187","synonyms":["कठिन","क्रूर","कक्खट","कर्कश","दृढ","बहुल","स्थूल","पीन","पीवन्","पीवर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.165","page":"0073","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["स्पार्शनः स्पर्शनः स्पर्शस्त्वङ्मयः स चतुर्विधः ।","उष्णः शीतः कठोरश्च मृदुस्तद्वत्त्वमी त्रिषु ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.166","synonyms":["स्पार्शन","स्पर्शन","स्पर्श","उष्ण","शीत","मृदु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.166","page":"0073","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["क्रूरः खरः कठोरः कर्क्कशमस्त्री कठो जरठः ।","कक्खट-खक्खट-परुषा निष्ठुर-कठिनौ च कर्करोऽप्यत्र ॥ १६६ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.167","synonyms":["क्रूर","खर","कर्क्कश","कठ","जरठ","कक्खट","खक्खट","परुष","निष्ठुर","कठिन","कर्कर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.60","page":"0187","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["षिड्गेऽपि वक्त्रावयवप्रभेदे","पाण्डौ कठोरे जरठः त्रिषु स्यात् ।","वैकुण्ठ इन्द्रे कुरुजाङ्गले तु","श्रीकण्ठ उक्तोऽथ वरिष्ठ उक्तः ॥ ६० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.10","head":"जरठ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.14.99","page":"0193","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्ररूढं कठोरे तथोद्बद्धमूले","समूढं पुनः पुञ्जिते तत्क्षणोत्थे ।","विलूने तथोपप्लवे नापि पीने-","ऽप्युदूढं सुगुप्ते प्रमीढं पुनः स्यात् ।","घने मू[278a]त्रितेऽथ प्रगाढं सुकृच्छ्रे","दृढेऽध्यूढ ईशे ससापत्न्यनार्याम् ॥ ९९ ॥"],"metre":"bhujangaprayata","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.14.7","head":"प्ररूढ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.16.34","page":"0209","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यक्तो बुधे ना प्रकटे पराभो-","ऽथोक्तं द्वयोरेककवर्णवृत्ते ।","विशेष्यवत्स्यात्कथितेऽथ शुक्त","मम्ले कठोरे त्रिषु पूतवाचि ॥ ३४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.16.32","head":"शुक्त"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.69","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमांस्तथा स्याद्विवधोऽथ देशे","शैले कठोरे निषधो नृपे च ।","संबाध उक्तो भगसंकटार्थे","स्याद्दुर्विधो दुर्गतधूर्तयोश्च ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.20","head":"निषध"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.29","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्तब्धे कठोरे[14a]कठिनं पराभं","स्थाल्यां तु षण्ढे खटिकार्थके तु ।","कठिन्यपि स्यात्कठिनापि तद्व-","द्रूपं प्रयुक्तं गुडशर्करायाम् ॥ २९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.50","head":"कठिन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.93","page":"0316","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रय्यां कठोरे पिठरस्तु दण्डे","मन्थोखयोः स्यात्त्रिषु मुस्तके च ।","कुक्षौ तु न स्त्री जठरोऽन्यवत्तु","बद्धे कठोरे च बुधैः प्रदिष्टः ॥ ९३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.102","head":"वठर"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.65","page":"0327","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नन्दितरौ धनदे च कुबेरो","ऽथो नकुले द्युपतौ द्युपगोपे ।","कोटिरमाहुरथो कठिने स्यात्","पूर्णगतश्च परत्र कठोरः ॥ ६५ ॥"],"metre":"dodhaka","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.175","meanings":["कठिन","पूर्ण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.25","page":"0368","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उपांशुरुक्तो जपभेदकेऽथा-","व्ययं विविक्तेऽथ यवासके स्यात् ।","स्यात्कण्टकार्यां परवत्कठोरे","स्पर्शे विपाशा तु नदीविभेदे ॥ २५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.25","head":"उपांशु"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"155","page":"0075","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरं कठिनं स्तब्धं कर्कशं परुषं दृढम् ।","अश्लीलं काहलं फल्गु कोमलं मृदु पेशलम् ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.155","synonyms":["कठिन","स्तब्ध","कर्कश","परुष","दृढ","अश्लील","काहल","फल्गु","कोमल","मृदु","पेशल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.391","page":"0080","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कठिनं तु कठोरे त्रिः कठिना तु स्त्रियामियम् ।","शुक्लधातुसमाख्ये स्यादित्याहुर्दृषदन्तरे ॥ ३९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.391","head":"कठिन"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1026","page":"0137","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्ठुरं तु कठोरे त्रिः परुषाक्षरवाच्यपि ।","स्त्रियां तु निष्ठुरा मुद्राविशेपे हस्तनिर्मिते ॥ १०२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1026","head":"निष्ठुर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.280","page":"0087","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरकठिनौ तुल्यौ दृढे ननु खरः समः ।","कोमलं मृदुलं तुल्यं सोमालसुकुमारके ॥ २८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.280","synonyms":["कठिन","दृढ","खर","कोमल","मृदुल","सोमाल","सुकुमार"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.126","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कालिङ्गस्तु गजे सर्पे क्रकचः करपत्रके ।","ग्रन्थिलद्रौ कठोरेऽथ कणीचिः शकटे स्मृतः ॥ १२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.44","head":"क्रकच"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.13.207","page":"0188","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["फेरौ पाशिन्यथाख्यातो जीमूतो गिरिमेघयोः ।","जठरं तु कठोरे स्याच्चित्ते कुक्षौ दुमान्तरे ॥ २०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.13.14","head":"जठर"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.700","page":"0118","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["प्रवृद्धं मूर्तिमन्मूर्तं कठोरं निष्ठुरं तथा ।","नवे त्वभिनवो नव्यो नवीनो नूत्ननूतनो ॥ ७०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.700","synonyms":["प्रवृद्ध","मूर्तिमत्","मूर्त","निष्ठुर","अभिनव","नव्य","नवीन","नूत्न","नूतन"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"1.14","page":"0035","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मणिकर्णोऽस्य तनये नलकूबर इत्यपि ।","ईशानः पार्वतीकान्तः कठोरस्त्रिपुरान्तकः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.1.0.14","synonyms":["मणिकर्ण","नलकूबर","ईशान","पार्वतीकान्त","त्रिपुरान्तक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.94","page":"0043","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["बृहद्विशालं विस्तीर्णं महच्च विपुलं पृथु ।","कठोरः कठिनो रूक्षो निष्ठुरः कर्कशः खरः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.25","synonyms":["बृहत्","विशाल","विस्तीर्ण","महत्","विपुल","पृथु","कठिन","रूक्ष","निष्ठुर","कर्कश","खर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2520","page":"0408","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरः कठिनो मूर्तं मूर्तिमत् परुषस्तथा ।","जठरो जरठश्चैव जरढश्च खरः पुनः ॥ २५२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.53","synonyms":["कठिन","मूर्त","मूर्तिमत्","परुष","जठर","जरठ","जरढ","खर"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.32","page":"0165","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अतिरिक्तः समधिके दृढसन्धौ तु संहतः ।","कठोरं कठिनं दृटं कक्खटं जरठं दृढम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 दृ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.32","synonyms":["अतिरिक्त","संहत","कठिन","दृढ","कक्खट","जरठ"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1627","page":"0196","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कर्कशे तु घनक्रूरकठोरदृढनिष्ठुराः ।","जरठः कठिनो नूत्नो नूतनोऽभिनवो नवः ॥ १६२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.57","synonyms":["कर्कश","घन","क्रूर","दृढ","निष्ठुर","जरठ","कठिन","नूत्न","नूतन","अभिनव","नव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.5","page":"0196","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरनिष्ठुरक्रूरदृढदारुणकक्खटाः ।","खरश्च सुकुमारे तु कोमलो मृदुलो मृदुः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.5","synonyms":["निष्ठुर","क्रूर","दृढ","दारुण","कक्खट","खर","कोमल","मृदुल","मृदु"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}