{"stem":"कनिष्ठ","iast":"kaniṣṭha","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.553","page":"24","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजे यविष्ठः स्यात्कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","स यवीयान्कनीयांश्च पितृव्यश्यालमातुलाः ॥ ५५२ ॥","पितुः पत्न्याश्च मातुश्च भ्रातरो देवृदेवरौ ।","देवा चावरजे पत्युर्जामिस्तु भगिनी स्वसा ॥ ५५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.271","synonyms":["यविष्ठ","अवरज","अनुज","यवीयस्","कनीयस्","पितृव्य","श्याल","मातुल","देवृ","देवर","देवन्","जामि","भगिनी","स्वसृ"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"6.128","page":"5","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["आकरो निकरे युग्मे जकुटोऽथ कनीयसि ॥ १२७ ॥","कनिष्ठं विग्रहः शब्दप्रपञ्चे निखिले पुनः ।","स्यान्निःशेषमनूनं च खण्डलं चापि खण्डवत् ॥ १२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.6.0.8","synonyms":["आकर","जकुट","विग्रह","निःशेष","अनून","खण्डल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.43","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजे स्युः कनिष्ठयवीयोऽवरजानुजाः ॥ ४३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.70","synonyms":["यवीयस्","अवरज","अनुज"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.41","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिषु ज्येष्ठोऽतिशस्तेऽपि कनिष्ठोऽतियुवाल्पयोः ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.81","meanings":["अतियुवन्","अल्प"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.506","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अग्रजः पूर्वजो ज्येष्ठः कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","भ्रातृव्यो भ्रातृपुत्रः स्याद् भ्रात्रीयो भ्रातृजस्तथा ॥ ५०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.352","synonyms":["अग्रज","पूर्वज","ज्येष्ठ","अवरज","अनुज","भ्रातृव्य","भ्रातृपुत्र","भ्रात्रीय","भ्रातृज"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"11.2.7","page":"0042","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रकोष्ठः कूर्पराधः स्यात्प्रकोष्ठं च गृहान्तरम् ।","कनिष्ठोऽल्पेऽनुजे यूनि कनिष्ठा काचिदङ्गुली ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.11.2.7","meanings":["अल्प","अनुज","युवन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.87","page":"0029","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ज्यायानप्यग्रजोऽग्र्यः स्यादग्रीयोऽथ जघन्यजः ।","कनिष्ठश्च यविष्ठश्च कनीयाननुजो लघुः ॥ ८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.87","synonyms":["ज्यायस्","अग्रज","अग्र्य","अग्रीय","जघन्यज","यविष्ठ","कनीयस्","अनुज","लघु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.33","page":"0420","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कनिष्ठश्च चतुर्भिः स्यादेवं ते त्रिविधा ध्रुवाः ।","उद्गाहे खण्डकद्वन्द्वं युक्तिद्वयविनिर्मितम् ॥ ३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.33","synonyms":[]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.5","page":"0210","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कनीयांश्च कनिष्ठश्चावरजः सूनुरित्यपि ।","यमौ च यमलौ न स्त्री युगलौ जनकस्य तु ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.888","synonyms":["कनीयस्","अवरज","सूनु","यम","यमल","युगल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.7.42","page":"0177","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जघन्यजः शूद्रकनिष्ठयोः स्या-","द्वृषध्वजः शंभुगणेशयोः स्यात् ।","पुण्यक्रिये तु त्रिषु धर्मराजो","जिने कृतान्ते युधि शल्यशत्रौ ॥ ४२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.7.25","head":"जघन्यज"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.11.61","page":"0187","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वरे वरीयस्यपि तित्तिरौ च","क्लीबे तु ताम्रे मरिचे तथैव ।","साधिष्ठ आर्येऽतिदृढे कनिष्ठ-","स्त्वल्पेऽनुजे यूनि तथाङ्गुलौ स्त्री ॥ ६१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.11.11","meanings":["अल्प","अनुज","युवन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.929","page":"0122","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शनैश्चरे त्रि तु स्वल्पे तथाज्ञापटुरोगिषु ।","निर्भाग्ये च कनिष्ठे च दधिभेदे तु नप्यदः ॥ ९२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.929","head":"मन्द"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.394","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पाषाणभेदे स्त्री त्रिस्तु कनिष्ठोऽल्पतमेऽनुजे ।","तथा युवतमे स्त्री तु कनिष्ठाल्पतमाङ्गुलौ ॥ ३९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.394","meanings":["अल्पतम","अनुज","युवतम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.395","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्ली तु भूलवणे कूप्यसंज्ञेऽथ करजः पुमान् ।","नखे करञ्जवृक्षे च क्ली तु व्याघ्रनखाह्वये ॥ ३९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.395","meanings":["भूलवण","कूप्य"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1000","page":"0135","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नर्मदा नर्मणस्तु त्रिर्दायके नकुलो द्वयोः ।","बभ्रौ कनिष्ठे तु पुमान् युधिष्ठिरमहीपतेः ॥ १००० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1000","head":"नकुल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"7.46","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तत्र द्वयोरथ पुमान् केशवप्रिय इत्ययम् ।","वेङ्कटाख्यगिरौ त्रिस्तु केशवो यस्य वल्लभः ॥ ४६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.7.0.107","head":"केशवानुज"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.216","page":"0128","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कनिष्ठोऽवरजश्चैव यविष्ठोऽप्यनुजः स्मृतः ।","जघन्यजः कनीयांश्च यवीयानपि कथ्यते ॥ २१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.216","synonyms":["अवरज","यविष्ठ","अनुज","जघन्यज","कनीयस्","यवीयस्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.55","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कनिष्ठोऽग्रजनु? ज्येष्ठो देवरः पतिसोदरः ।","धवः प्रियः पतिर्भर्त्ता वल्लभो दयितोऽसुपः? ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.54","synonyms":["अग्रजनुस्","ज्येष्ठ","देवर","पतिसोदर","धव","प्रिय","पति","भर्त्तृ","वल्लभ","दयित","असुप"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.883","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अवरजोऽनुजः स्याद्वै कनीयान् कन्यसस्तथा ।","कनिष्ठश्च यविष्ठश्च स्याद्यवीयान् जघन्यजः ॥ ८८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.583","synonyms":["अवरज","अनुज","कनीयस्","कन्यस","यविष्ठ","यवीयस्","जघन्यज"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.140","page":"0418","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कनिष्ठञ्च कनीयश्च लिङ्गभेदो विशेष्यवत् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.140","synonyms":["कनीयस्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.204","page":"0097","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":true,"verse":["जघन्यजः कणिष्ठः स्यात् कनीयान् अतुजोऽपि च ।","स्याद्यवीयान् अवरजो जघन्योऽपि च कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.204","synonyms":["जघन्यज","कनीयस्","अनुज","यवीयस्","अवरज","जघन्य"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.8.34","page":"0199","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जघन्यजः कनिष्ठे स्याच् शूद्रजातौ च कीर्तितः ।","द्विजराजः शशधरे ब्राह्मणे विनतासुते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.8.34","head":"जघन्यज"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.10","page":"0204","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अम्बष्ठा यूथिका केशी पाठाम्ललीनिकासु च ।","कमठः कच्छपे वंशे क्लीबं भाण्डविशेषके ॥","कनिष्टाङ्गुलिभेदेऽतियुवात्यल्पानुजेषु ना ।","जरठः कठिने पाण्डौ जीर्णे तु वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म्ल (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.10","meanings":["अङ्गुलिभेद","अतियुवन्","अत्यल्प","अनुज"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1144","page":"0141","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जघन्यजकनीयांसौ कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","यवीयांश्च यविष्ठश्च वयस्थस्तरुणो युवा ॥ ११४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.114","synonyms":["जघन्यज","कनीयस्","अवरज","अनुज","यवीयस्","यविष्ठ","वयस्थ","तरुण","युवन्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1456","page":"0176","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["त्रिकूटं त्रिकुटं खण्डं कटं च लवणेऽब्धिजे ।","अक्षीबं वशिरस्तस्मिन् कनिष्ठं क्षेत्रमूषजम् ॥ १४५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.63","synonyms":["त्रिकूट","त्रिकुट","खण्ड","कट","अक्षीब","वशिर","क्षेत्रमूषज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.122","page":"0133","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वस्नं चाथो भूलवणं कनिष्ठं पाक्यमुद्भिदम् ।","क्षुद्रकं पांसुलवणं कुप्यं पानीयसंभवम् ॥ १२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.122","synonyms":["वस्न","भूलवण","पाक्य","उद्भिद","क्षुद्रक","पांसुलवण","कुप्य","पानीयसंभव"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.31","page":"0175","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सहजः स्वसरो भ्राता कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","पूर्वजस्त्वग्रजो ज्येष्ठः पितृव्याः सहजाः पितुः ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.31","synonyms":["सहज","स्वसर","भ्रातृ","अवरज","अनुज","पूर्वज","अग्रज","ज्येष्ठ","पितृव्य"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.4","page":"0201","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["वर्षीयान् दशमी ज्यायान् कनिष्ठोऽवरजोऽनुजः ।","जघन्यजो यवीयांश्च पूर्वजे त्वग्रियोऽग्रजः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.4","synonyms":["वर्षीयस्","दशमिन्","ज्यायस्","अवरज","अनुज","जघन्यज","यवीयस्","पूर्वज","अग्रिय","अग्रज"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.9","page":"0254","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वौ कनिष्ठकनीयांसौ यून्यत्यल्पेऽनुजेऽपि च ।","क्षुल्लका नीचनिः स्वाल्पाः कलितो ज्ञातबद्धयोः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.9","meanings":["युवन्","अत्यल्प","अनुज"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}