{"stem":"कपोल","iast":"kapola","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.582","page":"25","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गल्लात्परः कपोलश्च परो गण्डः कपोलतः ॥ ५८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.309","synonyms":["गण्ड"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.90","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अधस्ताच्चिबुकं गण्डौ कपोलौ तत्परा हनुः ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.159","synonyms":["चिबुक","गण्ड","हनु"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.522","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दोः प्रवेष्टो भुजो बाहुर्भुजा च स्मर्यते बुधैः ।","गण्डो गल्लः कपोलश्च हनुस्तुल्यार्थवाचकाः ॥ ५२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.368","synonyms":["दोस्","प्रवेष्ट","भुज","बाहु","भुजा","गण्ड","गल्ल","हनु"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"12.2.4","page":"0045","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गण्डो व्याधौ कपोले स्यादश्वभूषणबुद्धदे ।","गण्डश्चाप्यतिगण्डश्च ग्रहयोगे प्रकीर्तितौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.12.2.4","head":"गण्ड"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.47","page":"0466","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पुंलिङ्गमृतुहस्तौष्ठकोष्ठाधूनां नखस्य च ।","कपोलकेशदिवसरसानां स्तनगुच्छयोः ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.47","synonyms":["ऋतु","हस्त","ओष्ठ","कोष्ठ","नख","केश","दिवस","रस","स्तन","गुच्छ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.15","page":"0220","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सृक्वणः स्यात्परो गल्लः कपोलो गल्लतः परः ।","कपोलतः परौ गण्डौ हनुह[88a]न्वौ द्वयोस्ततः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.988","synonyms":["गल्ल","गण्ड","हनु","हनू"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.25","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आवेल उल्लोल-गलौ निचोलः","कण्डोल-कुद्दाल-गडोल-गल्लाः ।","स्यात्पत्रपालोऽपि च हेमलोऽपि","कपोल-वेतालपुलानलोऽपि ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.25","synonyms":["आवेल","उल्लोल","गल","निचोल","कण्डोल","कुद्दाल","गडोल","गल्ल","पत्रपाल","हेमल","वेताल","पुल","अनल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.12.75","page":"0189","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गण्डः पुमान्खड्गिनि योगखेट-","भेदेषु चिह्ने पिटके प्रवीरे ।","स्याद्वाजिनां भूषणबुद्बुदे च","कपोलवीथ्यङ्गकवाचकश्च ॥ ७५ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.12.9","head":"गण्ड"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.72","page":"0341","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रूप्येऽन्तिमे मल्लमुशन्ति पात्रे","मत्स्ये कपोले बलसंयुते च ।","स योषिति स्यात्तृणशूल्यवाची","भल्लो[ऽथ] षण्ढे शरभेदवाची ॥ ७२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.29","head":"मल्ल"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.14","page":"0346","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शम्बलः सम्बलश्चास्त्री कूलपाथेयमत्सरे ।","नवाङ्कुरे चोपरागे कपोले त्रिषु कन्दलः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.70","head":"कन्दल"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"16","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कण्ठसञ्ज्ञाः स्तनसञ्ज्ञाः बाहुसञ्ज्ञाश्च पुंसि भवन्ति । अयं कण्ठः । गल इत्यादिः । स्तनसञ्ज्ञाश्च । अयं स्तनः कुचः पयोधर इत्यादिः । बाहुसञ्ज्ञाश्च भुजस्तरणः धरणः चालन इत्यादिः । कण्ठसञ्ज्ञत्वाद्ग्रीवाशब्दस्यापि पुंसि प्रयोगः प्राप्नोतीत्याह । स्त्रियां भवेद्ग्रीवा । ग्रीवाशब्दस्य स्त्रीलिङ्गता भवति । इयं ग्रीवा शिरोधरा कन्धरा इत्येवमादयः । पृष्ठादयः शब्दा नपुंसके स्युः । तद्यथा । इदं पृष्ठं पार्श्वयोर्यष्टिः । इदं ललाटं भ्रुवोरुपरिस्थानम् । इदमंसः[श] स्तनयोरुपरिस्थानम् । इदमुदरं जठरः । इदं जत्रु स्कन्धसम्बन्धि । इत्येवमादयः ।","ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः पुंस्योष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च ।","घञ्चैरच्च ऋदोरप्च स्याद्बहुलमन्धकारश्च ॥ १६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.17","synonyms":["कण्ठ","गल","स्तन","कुच","पयोधर","बाहु","भुज","तरण","धरण","चालन","ग्रीवा","शिरोधरा","कन्धरा","पृष्ठ","ललाट","अंस","उदर","जत्रु","ऊर्मि","ध्वनि","अञ्जलि","ओष्ठ","गुल्फ","अन्धकार"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","गण्ड","गुल्फ","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.327","page":"0070","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गण्डः कपोले ना गर्वे स्याद्विस्फोटकवर्मणोः ।","बालाया भूषणेऽश्वस्य ग्रीवाया भूषणेऽपि च ॥ ३२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.327","head":"गण्ड"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1279","page":"0159","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भटालं तु कपोले क्ली भेद्यलिङ्गं तु सेवके ।","भल्लाटस्तु द्वयोरृक्षमृगेऽथो वास्तुवासिनाम् ॥ १२७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1279","head":"भटाल"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.247","page":"0131","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असिकाधस्तथा प्रोक्तं कपोलः सृक्कणः समौ ।","गण्ङो गल्लो हनुश्चाथ श्मश्रु कूर्चमपीक्षितम् ॥ २४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.247","synonyms":["सृक्कण","गण्ड","गल्ल","हनु","श्मश्रु","कूर्च"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.9.152","page":"0181","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कपोले गण्डके गण्डश्चिह्ने योगे खनावथ ।","गोपस्तु वल्लवे भूपे ग्रामयुक्ते मुनीश्वरे ॥ १५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.9.4","head":"गण्ड"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.6","page":"0211","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हस्तदन्तनखौष्ठान्धुगुच्छगुल्फपतद्ग्रहाः ।","स्तननाककपोलारिरसवोलरथाः समाः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.1","synonyms":["हस्त","दन्त","नख","ओष्ठ","अन्धु","गुच्छ","गुल्फ","पतद्ग्रह","स्तन","नाक","अरि","रस","वोल","रथ"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.85","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गण्डस्थलं गण्डफलं कपोलो गल्लपालिका ।","गल्लो वक्त्रपुटं वक्त्राजिरं वदनसम्पुटम् ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.84","synonyms":["गण्डस्थल","गण्डफल","गल्लपालिका","गल्ल","वक्त्रपुट","वक्त्राजिर","वदनसम्पुट"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.32","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पक्ष्म स्यान्नेत्ररोमाणि भ्रूरूर्द्ध्वं रोमपद्धतिः ।","गल्लो गण्डः कपोलश्च चिबुकं त्वधरादधः ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.32","synonyms":["पक्ष्मन्","नेत्ररोमन्","भ्रू","गल्ल","गण्ड","चिबुक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.935","page":"0142","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गल्लात् परः कपोलोऽस्ति गण्डः परः कपोलतः ॥ ९३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.662","synonyms":["गण्ड"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.663","page":"0142","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गल्लो गण्डो कपोलश्च समानार्थक एव च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.663","synonyms":["गल्ल","गण्ड"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.310","page":"0103","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथ गण्डौ कपोलौ च तदधः स्त्री हनुर्हनूः ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.310","synonyms":["गण्ड","हनु","हनू"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.31","page":"0279","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मल्लः पात्रे बलवति कपोलमत्स्यभेदयोः ।","मल्ला नार्यां पत्रवल्ल्यां मल्ल्किायामपि क्वचित् ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"sign","found":"यां मल्ल्किायामपि "},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.31","head":"मल्ल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1082","page":"0134","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सृक्वणी त्वोष्ठयोः प्रान्तौ चिबुकं त्वधरादधः ।","गण्डः कपोलस्तद्भागे गल्लः स्त्री तत्परा हनुः ॥ १०८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.52","synonyms":["सृक्वन्","चिबुक","गण्ड","गल्ल","हनु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1913","page":"0233","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यूहे स्तम्बे गदे गुल्मो गदः कृष्णानुजे रुजि ।","गण्डः कपोले पाषाणे गुहः स्कन्दे गुहा दरी ॥ १९१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.54","head":"गण्ड"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.112","page":"0129","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["खण्डोऽस्त्री शकले नेक्षुविकारमणिदोषयोः ।","गण्डः कपोले पिटके श्रेष्ठे गण्डकयोगयोः ॥ ११२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.117","head":"गण्ड"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.90","page":"0180","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रसज्ञा रसना जिह्वा राजिः सूनाऽप्यधः स्थिता ।","गण्डो गल्लः कपोलश्च तत्परा तु हनुर्न षण् ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.90","synonyms":["रसज्ञा","रसना","जिह्वा","राजि","सूना","गण्ड","गल्ल","हनु"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}