{"stem":"कमठ","iast":"kamaṭha","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.9.1353","page":"51","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कच्छपः कमठः कूर्मः क्रोडपादश्चतुर्गतिः ।","पञ्चाङ्गगुप्तदौलेयौ जीवथः कच्छपी दुली ॥ १३५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.9.191","synonyms":["कच्छप","कूर्म","क्रोडपाद","चतुर्गति","पञ्चाङ्गगुप्त","दौलेय","जीवथ","कच्छपी","दुली"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.10.30","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यात्कुलीरः कर्कटकः कूर्मे कमठकच्छपौ ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.10.30","synonyms":["कुलीर","कर्कटक","कूर्म","कच्छप"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.656","page":"0075","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अन्तर्जलचरं सत्त्वं क्रूरं यादोऽभिधीयते ।","अवहारः स्मृतो ग्राहः कुम्भीरो नक्र उच्यते ।","कच्छपः कमठः कूर्मस्तद्भार्या च डुली स्मृता ॥ ६५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.34","synonyms":["यादस्","अवहार","ग्राह","कुम्भीर","नक्र","कच्छप","कूर्म","डुली"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"11.2.6","page":"0041","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कमठः कच्छपे प्रोक्तः शल्लकीभाण्डभेदयोः ।","जरठः कठिने ख्यातो जरठी पाण्डुका च गौः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.11.2.6","meanings":["कच्छप","शल्लकी","भाण्डभेद"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.110","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गजपादः कच्छपश्च कूर्मः कमठ इत्यपि ।","मकरः शिंशुमारख महामुख इतीर्यते ॥ ११० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 7 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.110","synonyms":["गजपाद","कच्छप","कूर्म","मकर","शिंशुमार","महामुख"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.119","page":"0357","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कच्छपः कमठः कूर्मः क्रोडाङ्घ्रिः पञ्चगुप्तकः ।","मण्डूको दर्दुरो भेको वर्षाभूर्दर्दुरः प्लवः ॥ ११९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.119","synonyms":["कच्छप","कूर्म","क्रोडाङ्घ्रि","पञ्चगुप्तक","मण्डूक","दर्दुर","भेक","वर्षाभू","प्लव"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.3.10","page":"0452","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मयोनिरथैतस्यावताराः स्युर्महात्मनः ।","पर्यायो मत्स्यकमठकोलकेसरिणामपि ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.3.10","synonyms":["आत्मयोनि","मत्स्य","कोल","केसरिन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.95","page":"0109","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कमको(ठो?)ऽस्त्री कच्छपः स्याद्धालाङ्गो नरि जीवयः (?) ।","दुलिर्दुली कच्छपी च कर्कटी माघमा भवेत् ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.95","synonyms":["कच्छप","हालाङ्ग","जीवय","दुलि","दुली","कच्छपी","कर्कटी","माघमा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.10","page":"0112","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["वटस्तु गोलभक्ष्यादौ पिटिकावाचकः पिटः ।","विटं च नि[232a] कटं कोट्टं कुष्ठं कमठमीरितम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.10","synonyms":["वट","पिट","विट","निकट","कोट्ट","कुष्ठ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.10.27","page":"0182","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चिपिटस्त्वथ पिच्चटार्थकः","परवद्भक्ष्यविशेषके नरि ।","दमुटः कमठेऽप्यहर्मणा-","वथ मत्तेऽप्यतितीव्र उत्कटः ॥ २७ ॥"],"metre":"viyogini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.10.28","head":"दमुट"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.57","page":"0202","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आभोगके स्याद्विषयेऽथ कार्षा-","पणो विकर्षापणवत्स्त्रियां न ।","स्यात्कार्षिके षोडशके पणानां","पारीरणः स्यात्कमठे च दण्डे ॥ ५७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.57","head":"पारीरण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.16","page":"0288","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तथार[36a]भट्यां मदने तु वर्यः","पतिंवरायां तु भवेत्स्त्रियां सः ।","त्रय्यां वरेण्ये कमठे तु दम्भे","गुह्योऽप्युपस्थे रहसि द्वयोनः ॥ १६ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 1 त (sub) pāda 2 syl. 1 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.16","head":"गुह्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.392","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रभसो गुडशर्कारेत्यमुमर्थमभाषत ।","कमठः कच्छपे द्विः स्याद् वामने भेद्यलिङ्गकम् ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.392","meanings":["कच्छप","वामन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.247","page":"0083","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आलास्यनक्रकुम्भीरा जलजो नकुलो वसी ।","चतुर्गतिः क्रोडपदः कमठे कू[46]र्मकच्छपौ ॥ २४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.247","synonyms":["आलास्य","नक्र","कुम्भीर","जलज","नकुल","वसिन्","चतुर्गति","क्रोडपद","कूर्म","कच्छप"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.130","page":"0178","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुसुमं नेत्ररो[19]गे स्त्रीरजःपुष्पफलेष्वथ ।","कङ्कणं मण्डने हस्तभूषणे कमठोऽप्यथ ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.48","synonyms":[]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.131","page":"0178","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कच्छपे भाण्डभेदेऽथ कदली न्यङ्कुमोचयोः ।","कान्तारं विपिने विघ्ने दुर्गमार्गेक्षुभेदयोः ॥ १३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.49","meanings":["कच्छप","भाण्डभेद"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.136","page":"0228","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["जकुटः कुर्कुटश्चैव कवटः कमठोऽप्यथ ।","तरण्डमुण्डकोदण्डप्रकाण्डानि नडो दृढः ॥ १३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.19","synonyms":["जकुट","कुर्कुट","कवट","तरण्ड","मुण्ड","कोदण्ड","प्रकाण्ड","नड","दृढ"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.105","page":"0015","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्सौधे विशदः प्रोक्तस्तत्पुत्रो नलकूबरः ।","तत्खड्गे कमठः कण्ठी तद्धनौ दलितः स्मृतः ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.105","synonyms":["विशद","नलकूबर","कण्ठिन्","दलित"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.60","page":"0130","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जलधनौ तु कालिन्दी स्पर्शनो जलमानुषे ।","कुलीरे स्यात्कर्कटकः कूर्मे कमठकच्छपौ ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 ध (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.60","synonyms":["कालिन्दी","स्पर्शन","कर्कटक","कच्छप"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"3.290","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निर्निमेषोऽण्डजः प्रोष्ठः शफरः शकुलः कजः ।","कच्छपः कमठो लोष्टो मण्डूको वारिवालकः ॥ २९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.3.0.13","synonyms":["निर्निमेष","अण्डज","प्रोष्ठ","शफर","शकुल","कज","कच्छप","लोष्ट","मण्डूक","वारिवालक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.124","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कच्छपः कमठः कूर्मो दौलेयः कमठी दुलिः ।","यादांसि जलजीवाः स्युस्ते नक्रमकरादयः ॥ १२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.21","synonyms":["कच्छप","कूर्म","दौलेय","कमठी","दुलि","यादस्","जलजीव"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.9.2456","page":"0396","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["उहारः कच्छपः कूर्मः कमठो जीवथस्तथा ।","क्रोडपादश्च दौलेयश्चतुर्गतिस्तथैव च ॥ २४५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.9.299","synonyms":["उहार","कच्छप","कूर्म","जीवथ","क्रोडपाद","दौलेय","चतुर्गति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.88","page":"0042","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यात् पञ्चगुप्तः क्रोडाङ्घ्रिः (क्रोडाङ्गः) कूर्मः कमठकच्छपौ ।","अथ ग्राहो नक्रराजस्त्ववहारोऽवहारकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.88","synonyms":["पञ्चगुप्त","क्रोडाङ्घ्रि","क्रोडाङ्ग","कूर्म","कच्छप","ग्राह","नक्रराज","अवहार","अवहारक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.12.10","page":"0204","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अम्बष्ठा यूथिका केशी पाठाम्ललीनिकासु च ।","कमठः कच्छपे वंशे क्लीबं भाण्डविशेषके ॥","कनिष्टाङ्गुलिभेदेऽतियुवात्यल्पानुजेषु ना ।","जरठः कठिने पाण्डौ जीर्णे तु वाच्यलिङ्गकः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 म्ल (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.12.10","meanings":["कच्छप","वंश","भाण्डविशेषक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.84","page":"0212","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परीरणश्च (?) दण्डे स्यात्कमठे पढशाकटे ।","परायणं तत्परे स्यादभीष्टाश्रययोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.84","head":"परीरण"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.5.211","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महापैङ्गरुरुव्यालिकहोलकमठांशवः ।","दाल्भ्यः सत्यतपाः पैलो जाबालिश्च सनातनः ॥ २११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.5.11","synonyms":["महापैङ्ग","रुरु","व्यालिक","होल","अंशु","दाल्भ्य","सत्यतपस्","पैल","जाबालि","सनातन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.337","page":"0045","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षुद्रशङ्खाः शङ्खनखाः शम्बूकास्त्वम्बुशुक्तयः ।","मुक्तास्फोटस्तु शुक्तिः स्त्री कूर्मः कमठकच्छपौ ॥ ३३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.43","synonyms":["क्षुद्रशङ्ख","शङ्खनख","शम्बूक","अम्बुशुक्ति","मुक्तास्फोट","शुक्ति","कूर्म","कच्छप"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2070","page":"0251","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृतौ विवरणे श्लोके यातनायां च कारिका ।","कालिका घनजालेऽपि कमठो मुनिकूर्मयोः ॥ २०७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.211","meanings":["मुनि","कूर्म"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.328","page":"0206","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["श्रेष्ठेऽप्यग्रोऽवतारस्तु तीर्थेऽवतरणेऽपि च ।","गलहस्तेऽप्यर्धचन्द्रोऽकूपारः कमठेऽम्बुधौ ॥ ३२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.342","head":"अकूपार"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.20","page":"0258","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भिक्षापात्रे तु कमठं कमठौ खर्वकच्छपौ ।","अस्त्री कशिपु शय्यायां वस्त्रेऽन्ने तद्द्वयेऽपि च ॥ २० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.20","meanings":["भिक्षापात्र","खर्व","कच्छप"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}