{"stem":"कर्तन","iast":"kartana","found":true,"koshas":10,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.372","page":"19","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्युः कर्तने कल्पनवर्धने च च्छेदश्च घातोद्यत आततायी ॥ ३७२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.37","synonyms":["कल्पन","वर्धन","छेद","आततायिन्"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"4.729","page":"0084","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कल्पनं कर्तनं प्रोक्तं वर्धनं छेदनं तथा ।","व्यत्ययः स्याद्विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ७२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.4.0.44","synonyms":["कल्पन","वर्धन","छेदन","व्यत्यय","विपर्यास","वैपरीत्य","विपर्यय"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.50","page":"0117","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वासनं धूपने ज्ञाने वासनं वारिधानिका ।","कल्पनं कर्तने क्लृप्तो कल्पना गजसज्जना ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.50","head":"कल्पन"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.53","page":"0117","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्तनं छेदनं प्रोक्तं स्त्रीणां च सूत्रकर्शने ।","दर्शनं लोचने स्वप्ने बुद्धिशास्त्रोपलब्धिषु ।","रञ्जनं रागजननं रञ्जनं रक्तचन्दनम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.53","meanings":["छेदन","सूत्रकर्शन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.4.11","page":"0031","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विदारणं भेदनं च विदरः स्फुटनं भिदा ।","लवोऽभिलावो लवनं लूनिः स्त्री स्यादुपस्कृतिः ।","प्रतिकीर्णमुपस्कीर्णं हिंसायां विषये मते ।","उपस्कारं लुनन्तीति विक्षिप्य लवने[178b] भवेत् ।","छेदनं वर्धनं तुल्ये कर्तनं कल्पनं छिदा ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.4.11","synonyms":["विदारण","भेदन","विदर","स्फुटन","भिदा","लव","अभिलाव","लवन","लूनि","उपस्कृति","प्रतिकीर्ण","उपस्कीर्ण","उपस्कार","छेदन","वर्धन","कल्पन","छिदा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.31","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्केतनोऽस्त्री कृतिचिह्नके तु","निमन्त्रणार्थो वमने तु षण्ढे ।","स्याच्छर्दनोऽलम्बुषनिम्बयोर्ना-","थ च्छेदनं कर्तनभेदयोः स्यात् ॥ ३१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.52","head":"छेदन"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.50","page":"0254","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्कल्पनं कर्तनक्लृप्तिवाचि","स्त्री सज्जनायामथ कर्तनं तु ।","छेदे वधूनामपि तूलसेवे-","ऽथो लङ्घनं भूषणवाचकं च ॥ ५० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"indravajra · pāda 1 syl. 7 न (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.72","meanings":["छेद","तूलसेवा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.409","page":"0082","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उष्ट्रस्य च शिशौ पाणेर्मणिबन्धकनिष्ठयोः ।","मध्ये स्यात् कर्तनं तु क्ली छेदने सूत्रसर्जने ॥ ४०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.409","meanings":["छेदन","सूत्रसर्जन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.410","page":"0082","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अश्वस्य धूलिलुठने कर्तनी तु स्त्रियामियम् ।","नापितस्योपकरणे क(र्तृ?त्रि)काख्येऽथ नप्स्त्रियोः ॥ ४१० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None नापितस्योपकर (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.410","meanings":["अश्वधूलिलुठन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.576","page":"0076","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुणवादिनि तु त्रि स्यात् पुमांस्तु स्याद्विकर्तनः ।","रवौ ना कर्तने तु क्ली तत्प्रयुक्तौ तु नो पुमान् ॥ ५७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.842","head":"विकर्तन"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.12.192","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गृहासक्तेऽण्डजे छेको दक्षे च हरिणान्तरे ।","छेदनं कर्तने भेदे छर्दनो निम्बलुम्बयोः ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.12.4","head":"छेदन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.41","page":"0236","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रन्दनं रोदने ध्वानयुद्धसंरावयोरपि ।","कल्पनं कर्तने क्लिप्तौ कल्पना हस्तिसज्जने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.41","head":"कल्पन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.42","page":"0236","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्तनं न द्वयोश्छेदे स्त्रीणां सूत्रादिनिर्मितौ ।","काञ्चनश्चम्पके नागकेशरे काञ्चनालके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.42","meanings":["छेद","सूत्रादिनिर्मिति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.55","page":"0237","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["ग्रावा स्यात्पुंसि पाषाणे दृढे पृथ्वीधरेऽपि च ।","गृञ्जनो ना रसोने स्त्री निषाक्तपशुमांसके ॥","गोस्तनो ना हारभेदे द्राक्षायां स्त्री च गोस्तनी ।","गोमी पुंसि जम्बुके स्याद्गोमत्युपासके त्रिषु ॥","चलनं भ्रमणे कम्पे क्लीबं कम्पयुते त्रिषु ।","चलनी वस्त्रविधिन्यां वारीभेदे च कुत्रचित् ॥","चक्री काककुलालाजग्रामजालिकसूचके ।","सर्पे तैलिकभेदे स्याद्वासुदेवे च पुंस्ययम् ॥","चर्मी भृङ्गरिटौ भूर्जे मोचाफलकहस्तयोः ।","चर्म क्लीबन्तु फलके कृत्तौ त्वचि तु कुत्रचित् ॥","चेतनो वाच्यवत् प्राणयुक्ते च संविदि स्त्रियाम् ।","छर्दनं वमने क्लीबं पुंसि निम्बेऽप्यलम्बुषे ॥","छदनं चलने पक्षे पिधानेऽपि नपुंसकम् ।","छेदनन्तु द्विधा कार्ये कर्त्रनेऽपि च न द्वयोः ॥","जवनस्तु रये वेगिहये वेगवति त्रिषु ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 4 सि (sub) pāda 4 syl. 3 त्यु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 वि (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.55","head":"छेदन"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.5.1523","page":"0184","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["व्रश्चनः पत्रपरशुर्वासिः स्त्री दारुतक्षणी ।","कर्तनः स्वधितिः पुंसि कृपाणी कर्तरी समे ॥ १५२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.5.15","synonyms":["व्रश्चन","पत्रपरशु","वासि","दारुतक्षणी","स्वधिति","कृपाणी","कर्तरी"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.2.17","page":"0089","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रत्यक्षी व्यक्तदृष्टार्थश्चाऽथ कर्तनतर्कुटे ।","चिरकाले दीर्धरात्रममिक्षा मस्तु वाजिनम् ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.2.17","synonyms":["प्रत्यक्षिन्","व्यक्तदृष्टार्थ","तर्कुट","दीर्घरात्रम्","अमिक्षा","मस्तु","वाजिन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.111","page":"0113","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कालिका दन्तरेखा स्याद्दन्तच्छिद्रमुलूखली ।","कर्तनं धूलिलुठितं वर्तनं तृपवर्तनम् ॥ १११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.111","synonyms":["कालिका","उलूखली","वर्तन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.10","page":"0136","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पिंजनं स्याद्विहननं धराणां प्रविसारणम् ।","कल्पनं कर्तनं तुल्ये त्रिवृतं तु त्रिवृत्त्रिषु ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.10","synonyms":["पिंजन","विहनन","कल्पन","त्रिवृत","त्रिवृत्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}