{"stem":"कर्षक","iast":"karṣaka","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.741","page":"36","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कुटुम्बी कर्षकः क्षेत्री हली कृषिककार्षिकौ ।","कृषीवलोऽपि जित्या तु हलिः सीरस्तु लाङ्गलम् ॥ ८९० ॥","गोदारणं हलमीषासीते तद्दण्डपद्धती ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ल (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.741","synonyms":["कुटुम्बिन्","क्षेत्रिन्","हलिन्","कृषिक","कार्षिक","कृषीवल","जित्या","हलि","सीर","लाङ्गल","गोदारण","हल","ईषा","सीता"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.8","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्राजीवः कर्षकश्च कृषिकश्च कृषीवलः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.8","synonyms":["क्षेत्राजीव","कृषिक","कृषीवल"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.412","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृतान्ते पुंसि कीनाशः क्षुद्रकर्षकयोस्त्रिषु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.412","head":"कीनाश"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.574","page":"0065","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्राजीवः कृषिकः कृषीवलः कर्षकः कुटुम्बी च ।","सीत्यं सस्यं प्रोक्तं वप्रं क्षेत्रं च केदारम् ॥ ५७४ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.420","synonyms":["क्षेत्राजीव","कृषिक","कृषीवल","कुटुम्बिन्","सीत्य","सस्य","वप्र","क्षेत्र","केदार"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"1.1.7","page":"0003","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जम्बुकौ क्रोष्टुवरुणौ कृषकौ फालकर्षकौ ।","वञ्चको जम्बुके धूर्ते वर्तकोऽश्वखुरे खगे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.1.1.7","head":"कृषक"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.1.9","page":"0106","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वामिनौ गुरुभर्तारौ कृतिनौ योग्यपण्डितौ ।","वज्री च सुगते शक्रे हलिनौ बलकर्षकौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.1.9","head":"हलिन्"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"29.2.12","page":"0213","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुखाशो राजतिमिषे आशा यस्य सुशोभना ।","कीनाशोऽपांशुर्विख्यातः कदर्ये कर्षके यमे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 शु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.29.2.12","head":"कीनाश"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.8","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मिथ्यापर्यायसाक्षी स्यादसूत्री सूत्रवर्जितः ।","कर्षकः कार्षकः क्षेत्री कृषाणश्चापि कुर्षुकः ॥ ८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.8","synonyms":["असूत्रिन्","कार्षक","क्षेत्रिन्","कृषाण","कुर्षुक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.13","page":"0272","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्राजीवः कार्षकः स्यात्कृषकश्च कृषीवलः ।","कर्षकः क्षेत्रि-हलिनौ कुटुम्बी च विशेष्यवत् ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1516","synonyms":["क्षेत्राजीव","कार्षक","कृषक","कृषीवल","क्षेत्रिन्","हलिन्","कुटुम्बिन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.78","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुरापगायामथ रोहितद्रौ","बोधिद्रुमे स्याच्च वटेऽपि रोही ।","हली प्रलम्बद्विषि कर्षके च","भृङ्गे पुनर्वृश्चिक ईरितोऽली ॥ ७८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.101","head":"हलिन्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.18","page":"0367","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संकाश उक्तः सदृशेऽन्तिकेऽथ","नीकाश उक्तः समनिर्णयार्थः ।","हुताश उक्तो दहने त्रयेऽथ","कीनाश उक्तो यमकर्षकार्थः ॥ १८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.18","head":"कीनाश"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.389","page":"0080","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्रियायां स्यात् कल्पयतेरथ स्यात् कर्षकः पुमान् ।","अङ्गारके क्रष्टरि तु भेद्यवच्च कृषीवले ॥ ३८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.389","meanings":["अङ्गारक","क्रष्टृ","कृषीवल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.416","page":"0153","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आभीरो वल्लवो गोपो गोपालोऽपि निवेदितः ।","कृषीवलो हली क्षेत्री कार्षकः कर्षकोऽपि च ॥ ४१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.416","synonyms":["आभीर","वल्लव","गोप","गोपाल","कृषीवल","हलिन्","क्षेत्रिन्","कार्षक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.129","page":"0178","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कपर्दोऽपि वराटे स्याज्जटाजूटे पिनाकिनः ।","कीनाशस्तु दरिद्रेऽपि कर्षके राक्षसे यमे ॥ १२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.47","head":"कीनाश"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.414","page":"0078","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्राजीवे कर्षकः स्यात्कृषिकश्च कृषीवलः ।","व्रैहेयं व्रीहिनं यव्यं यवक्यं यावनं तथा ॥ ४१४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.414","synonyms":["कृषिक","कृषीवल","व्रैहेय","व्रीहिन","यव्य","यवक्य","यावन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.56","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्री जीवश्च कृषिकृत्कर्षकश्च कृषीवलः ।","क्षेत्रं वप्रश्च केदारो हलः सीरश्च लाङ्गलम् ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.7","synonyms":["क्षेत्रिन्","जीव","कृषिकृत्","कृषीवल","क्षेत्र","वप्र","केदार","हल","सीर","लाङ्गल"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1496","page":"0238","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कर्षकः कार्षकः क्षेत्री कृषिकः कृषको हली ।","कृषीबलः कुटुम्बी च क्षेत्राजीवोऽपि कथ्यते ॥ १४९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1427","synonyms":["कार्षक","क्षेत्रिन्","कृषिक","कृषक","हलिन्","कृषीबल","कुटुम्बिन्","क्षेत्राजीव"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.10","page":"0138","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऋणमुक्तिविगणनं ग्रहणं गणनोत्सवम् ।","कृषीबलः कृषिकश्च कार्षकः कर्षकोऽपि च ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 क्ति (sub) pāda 3 syl. 6 षि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.10","synonyms":["विगणन","ग्रहण","गणनोत्सव","कृषीबल","कृषिक","कार्षक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.1.59","page":"0180","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात् कपाटाकुले दुग्धविकृतावपि (चेष्यते) ।","कृषकः फालके पुंसि कर्षके त्वभिधेयवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.1.59","head":"कृषक"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.98","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सेचनं तरणीसेकभाजने सेकरक्षयोः ।","सेनानी कार्त्तिकेये स्यात्पुमान् सेनापतावपि ।","हली कर्षके रामे च सेवनं सीवनार्चयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.98","head":"हलिन्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.15","page":"0289","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कीनाशः शमने क्षुद्रे कर्षकोपांशुधातिनोः ।","कुलिशोऽस्त्री वज्रे स्यान्मीनभेदे भवेत्पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 स्त्री (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.15","head":"कीनाश"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.330","page":"0215","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कार्षकः कर्षकस्तद्वत् कृषकः कृषिकोऽपि, च ।","क्षेत्राजीवो भवेत् क्षेत्री सीरे हालो हलं हलः ॥ ३३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.330","synonyms":["कार्षक","कृषक","कृषिक","क्षेत्राजीव","क्षेत्रिन्","सीर","हाल","हल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1402","page":"0170","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अभियुक्तोऽभिशस्तः स्यादाप्तः प्रत्ययितस्त्रिषु ।","स्युः क्षेत्राजीवकृषकौ कर्षकश्च कृषीवले ॥ १४०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.9","synonyms":["अभियुक्त","अभिशस्त","आप्त","प्रत्ययित","क्षेत्राजीव","कृषक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1496","page":"0181","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ते तु गौरस्त्रयस्ते तु षड्यवस्तच्चतुष्टयम् ।","गुञ्जा ताः पञ्च माषस्ते षोडशोऽक्षः स कर्षकः ॥ १४९६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.103","synonyms":["गौर","यव","गुञ्जा","माष","अक्ष"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1756","page":"0212","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षपाकरः सुधासूतिर्निशाकेतुः पुनर्युवा ।","समुद्रनवनीतं च भौमे प्रव्यालकर्षकौ ॥ १७५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.14","synonyms":["क्षपाकर","सुधासूति","निशाकेतु","पुनर्युवन्","समुद्रनवनीत","प्रव्याल"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1885","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोलोऽस्त्री चव्यपिप्पल्योः पुमान् खञ्जे प्लवे किटौ ।","क्लीबे तक्कोलबदरव्योषशुण्ठीषु कर्षके ॥ १८८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.26","head":"कोल"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.11","page":"0095","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुलीने चाथ कनकं धुस्तूरे नागकेशरे ।","चम्पके किंशुके हेम्नि कृषकौ फालकर्षकौ ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.11","head":"कृषक"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.1.32","page":"0019","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कर्षको रुधिरो भौमः प्रव्यालोऽप्यथ र्हषुलः ।","बुधः श्यामांग एकांगः सौम्यश्चान्द्रमसायनिः ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.1.32","synonyms":["रुधिर","भौम","प्रव्याल","हृषुल","बुध","श्यामाङ्ग","एकाङ्ग","सौम्य","चान्द्रमसायनि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.7.117","page":"0113","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तैलस्य नालिका सूत्रसंग्रहोऽश्वस्य कर्षकः ।","केशकारक्षौरकारौ नलिवाहस्तु घासिकः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.7.117","synonyms":["नालिका","सूत्रसंग्रह","केशकार","क्षौरकार","नलिवाह","घासिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.8","page":"0123","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कर्षकोऽथ द्वैगुणिको वृद्ध्याजीवः कुसीदिकः ।","वार्धुषी स्याद्वार्धुषिके प्रयोक्तर्युत्तमर्णकः ॥ ८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 द्वै (sub) pāda 3 syl. 5 द्वा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.8","synonyms":["द्वैगुणिक","वृद्ध्याजीव","कुसीदिक","वार्धुषिन्","उत्तमर्णक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.23","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कीनाशो रक्षसि यमे कदर्ये कर्षकेऽर्थवत् ।","कुहनो मूषिके सेर्ष्ये कुहना दंभशीलता ॥ २३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.23","head":"कीनाश"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.31","page":"0259","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलिलं गहने बृन्दे सैन्येऽपि कटकोऽस्त्रियाम् ।","किञ्जल्कः केसरे खे क्ली कृषकौ फालकर्षकौ ॥ ३१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.31","head":"कृषक"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}