{"stem":"कल","iast":"kala","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1409","page":"53","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तारोऽत्युच्चैर्ध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कलः ॥ १४०९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.56","synonyms":["तार","मन्द्र","गम्भीर","मधुर"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.2","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["काकली तु कले सूक्ष्मे ध्वनौ तु मधुरास्फुटे ।","कलो मन्द्रस्तु गम्भीरे तारोऽत्युच्चैस्त्रयस्त्रिषु ॥ २ ॥","नृणामुरसि मध्यस्थो द्वाविंशतिविधो ध्वनिः ।","स मन्द्रः कण्ठमध्यस्थस्तारः शिरसि गीयते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.2","synonyms":["काकली","मन्द्र","तार"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.140","page":"0017","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उच्चैस्तरो ध्वनिस्तारो मन्द्रो गम्भीर उच्यते ।","कलश्च मधुरोऽव्यक्तो विक्रुष्टो निष्ठुरो मतः ॥ १४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.140","synonyms":["तार","मन्द्र","गम्भीर","मधुर","अव्यक्त","विक्रुष्ट","निष्ठुर"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"4.69","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रतिश्रुतिः प्रतिध्वाने तुमुलो व्याकुलो भृशम् ।","गम्भीरशब्दो मन्द्रः स्यात् स्फुटे रम्ये कलः स्मृतः ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.4.0.11","synonyms":["प्रतिश्रुति","तुमुल","व्याकुल","मन्द्र"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"4.70","page":"0072","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अत्युच्चारणवर्णे स्यात्पण्डितोऽपि समाहितः ।","एणीकृतः प्रतिध्वान दन्तु …","कलस्तु गलमूलस्थो गद्गदः समरास्फुटः ।","लोलको बालानुकृतौ लल्वरो जिह्वया हतः ।","अशिष्टार्थे सङ्कुलः स्यादन्विते वीतधाविकौ ॥ ७० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 ला (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.4.0.12","synonyms":["गद्गद","लोलक","लल्वर","सङ्कुल","वीत","धाविक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.3.6","page":"0199","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कला स्यात्कलनाकालशिल्पादावंशमात्रके ।","धनवृद्धौ विधोरंशे कलस्तु मधुरध्वनौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.3.6","meanings":["मधुरध्वनि"]},{"kosha":"GBTV","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"35","page":"0004","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तिलके राजसूनुश्च कलस्तत्पुष्पसौरभम् ।","कर्णीरः स्वर्णपुष्पः स्यात्पुन्नागे देवतापतिः ॥ ३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/GBTV#GBTV.0.0.35","synonyms":["तिलक","राजसूनु","कर्णीर","स्वर्णपुष्प","पुन्नाग","देवतापति"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"3.24","page":"0024","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कृतमाले सुवर्णः स्यादशोके कर्णपूरकः ।","श्रीमान् सुगन्धस्तिलके कलस्तत्पुष्पसौरभम् ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.3.0.24","synonyms":["कृतमाल","सुवर्ण","अशोक","कर्णपूरक","श्रीमत्","सुगन्ध","तिलक"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.189","page":"0269","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नखवृक्षो नखालुः स्यान्नराह्वः शोकनाशनः ।","अथ सर्जरसः सर्जः कलः कलयजोद्भवः ॥ १८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.189","synonyms":["नखवृक्ष","नखालु","नराह्व","शोकनाशन","सर्जरस","सर्ज","कलयजोद्भव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.11","page":"0075","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["गान्धारोऽजाविशब्दाभो मध्यमः क्रौञ्चशब्दवत् ।","पञ्चमः पिकशब्दाभो धैवतोऽश्वध्व[48b]निप्रभः ।","निषादो निषदोऽपि स्याद्गजशब्दितसंनिभः ।","कलः स मधुराव्यक्तेस्त्रिषु सूक्ष्मस्तु काकलिः ॥ ११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.10","synonyms":["गान्धार","मध्यम","पञ्चम","धैवत","निषाद","निषद","काकलि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.22","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रालिरञ्जलिः कला जगलः","स्यात्पुद्गलो बहुल-तन्दुल-तालाः ।","देवलो जटुलः पोटगलश्च","तादृशाः कमल-कामल-वल्लाः ॥ २२ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"svagata · pāda 1 syl. 6 लः (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.24","synonyms":["रालि","अञ्जलि","जगल","पुद्गल","बहुल","तन्दुल","ताल","देवल","जटुल","पोटगल","कमल","कामल","वल्ल"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.83","page":"0343","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["भुक्तौ प्रभूणामथ कन्यकायां","झाला तथोर्मौ च झुलुक्विकायाम् ( ? ) ।","अव्यक्तशब्दे मधुरे क[68a]लः स्या-","ज्जीर्णे मनोज्ञे च विशेष्यलिङ्गः ॥ ८३ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.39","meanings":["अव्यक्तमधुरशब्द","जीर्ण","मनोज्ञ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.84","page":"0343","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शुक्रेऽन्तिमे स्त्रीरजसि स्त्रियां स्या-","दंशे तथा मूलधनप्रवृद्धौ ।","शिल्पादिके स्याच्छशिषोडशांशे","व्याजे च तर्यां कलनाकलार्थः ॥ ८४ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.40","meanings":["शुक्र"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.137","page":"0054","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["धनं तदृणवृद्धिस्थं केवलं वेति संशयः ।","पुंसि त्वङ्गुष्ठसंस्पर्शे वीणातन्त्रीषु शाखिनः ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.137","meanings":["धन","अङ्गुष्ठसंस्पर्श","वीणातन्त्री"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.138","page":"0055","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["तिलकाख्यस्य पुष्पस्य गन्धे तद्वति तु त्रिषु ।","अव्यक्तमधुरे शब्दे मूकेऽप्यथ करो नरे ॥ १३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.138","meanings":["तिलकपुष्पगन्ध","तद्वत्","अव्यक्तमधुरशब्द","मूक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.301","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षीजनं वंशजे शब्दे टुट्टुरो भेरिसंभवे ।","तारोऽत्युच्चैर्ध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कलः ॥ ३०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.301","synonyms":["क्षीजन","टुट्टुर","तार","मन्द्र","गम्भीर","मधुर"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.103","page":"0038","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शुक्लशोणितसंयोगे कललं कल इत्यपि ।","सूतिमासो वैजननो वार्धं वृद्धकुरुम्बके ॥ १०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 वै (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.103","synonyms":["कलल","सूतिमास","वैजनन","वार्ध"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.690","page":"0116","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अल्पे तु क्षुल्लकः सूक्ष्मं श्लक्ष्णं दभ्रं कृशं कलम् ।","अत्यल्पे स्वल्पमल्पीयः कणीयोऽणीय इत्यपि ॥ ६९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.690","synonyms":["क्षुल्लक","सूक्ष्म","श्लक्ष्न","दभ्र","कृश","स्वल्प","अल्पीयस्","कणीयस्","अणीयस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2559","page":"0414","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["मन्द्रो गम्भीरशब्दः स्यान् मद्रोऽपि मन्यते बुधैः ।","कलः स्यान् मधुरशब्दः मन्दे मिष्टे च काकली ॥ २५५९ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 पि (sub) pāda 3 syl. 6 र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.99","synonyms":["मन्द्र","मद्र","काकली"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.410","page":"0029","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सूक्ष्मे कले काकली स्यात् कलः सुमधुरध्वनौ ।","मन्द्रो गम्भीरेऽत्युच्चे तु तारस्त्रिषु कलादयः ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 रेऽ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.410","synonyms":["काकली","मन्द्र","तार"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.19.15","page":"0232","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्समृद्धावभ्युदये हर्षे कलेऽपि च स्त्रियाम् ।","श्रद्धा स्यादरे शुद्धौ आकाङ्क्षायामपि स्त्रियाम् ।","श्राद्धं हव्यकव्यविधौ क्लीबं श्रद्धान्विते त्रिषु ।","शुद्धं पवित्रे निर्दोषे केवले निर्मले त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 1 श्र (merge) pāda 3 syl. 4 व्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.19.15","head":"वृद्धि"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.4","page":"0277","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कला चन्द्रषोडशांशे शिल्पादौ चांशमात्रके ।","कलो ना मूलवित्तर्द्धौ कालमानविशेषके ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 न्द्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.4","meanings":["मूलवित्तर्धि","कालमानविशेषक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.5","page":"0277","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलं शुक्रेऽन्यलिङ्गं स्यादजीर्णे मधुरध्वनौ ।","कलिः कलहशूराजिकलिकायुगभित्सु च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.5","meanings":["शुक्र","अजीर्ण","मधुरध्वनि"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.7.229","page":"0031","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["उच्चैःस्वरो ध्वनिस्तारः कलस्तु मधुरास्फुटः ।","मन्द्रस्त्वत्यन्तगम्भीरस्त्रयोऽमी तद्वति त्रिषु ॥ २२९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.7.7","synonyms":["तार","मन्द्र"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"2.4.13","page":"0032","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["गंभीरे मन्द्र उच्चे तु तारो रम्यास्फुटे कलः ।","समाहितस्तु निर्दोषवर्णे दोषयुताः परे ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.2.4.13","synonyms":["मन्द्र","तार","समाहित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.121","page":"0145","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परिवादो वादनार्थ उपनाहस्तु बन्धनम् ।","तन्त्रीष्वंगुष्ठसंस्पर्शः कलस्तासां तु ताडनम् ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.121","synonyms":["परिवाद","उपनाह"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.4.14","page":"0202","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अनेडमूकस्तु जडो जलो मूकः कलोऽप्यवाक् ।","पंगुः श्रोणे खंजकोलौ खोडेऽथ कुकरे कुणिः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.4.14","synonyms":["अनेडमूक","जड","जल","मूक","अवाच्","पङ्गु","श्रोण","खञ्ज","कोल","खोड","कुकर","कुणि"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}