{"stem":"कष्ट","iast":"kaṣṭa","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1371","page":"52","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मनसः कर्म संकल्पः स्यादथो शर्म निर्वृतिः ।","सातं सौख्यं सुखं दुःखं त्वसुखं वेदना व्यथा ॥ १३७० ॥","पीडा बाधार्तिराभीलं कृच्छ्रं कष्टं प्रसूतिजम् ।","आमनस्यं प्रगाढं स्यादाधिः स्यान्मानसी व्यथा ॥ १३७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.8","synonyms":["संकल्प","शर्मन्","निर्वृति","सात","सौख्य","सुख","दुःख","असुख","वेदना","व्यथा","पीडा","बाधा","आर्ति","आभील","कृच्छ्र","प्रसूतिज","आमनस्य","प्रगाढ","आधि"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.9.3","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पीडा बाधा व्यथा दुःखमामनस्यं प्रसूतिजम् ।","स्यात्कष्टं कृच्छ्रमाभीलं त्रिष्वेषां भेद्यगामि यत् ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.9.3","synonyms":["पीडा","बाधा","व्यथा","दुःख","आमनस्य","कृच्छ्र","आभील"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.78","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कष्टे तु कृच्छ्रगहने दक्षामन्दागदेषु तु ॥ ३९ ॥","पटुर्द्वौ वाच्यलिङ्गौ च नीलकण्ठः शिवेऽपि च ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 न्त (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.78","meanings":["कृच्छ्र","गहन"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"10.1.3","page":"0035","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["म्लिष्टं म्लानेऽस्पष्टवचे रिष्टं स्यादशुभं शुभम् ।","दिष्टं दैवे च काले च कष्टं गहनकृच्छ्रयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.10.1.3","meanings":["गहन","कृच्छ्र"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"34.16.1","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["[प्र] प्रकर्षे गताद्यर्थे स्वः स्वर्गपरलोकयोः ।","दुः कष्टे तु निषेधे [च] पुनरप्रथममेदयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 पुन (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.34.16.1","head":"दुर्"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.81","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यातना कारणा दुःखमामनस्यं प्रसूतिजम् ।","स्यात्कष्टं कृच्छमाभीलं क्लेशं दुःसहमित्यपि ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.81","synonyms":["यातना","कारणा","दुःख","आमनस्य","प्रसूतिज","कृच्छ","आभील","क्लेश","दुःसह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.48","page":"0006","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्लीबे दुःखमकं कलाकल अमानस्याऽऽमनस्ये तथा-","ऽऽभीलं स्याद्गहनं प्रगाधमुदितं कष्टं च कृच्छ्रं समम् ।","तृप्रः सूतिजकक्षसत्रमसुखं पुंस्याधिरर्त्तिः स्त्रियाम्","आबाधाऽपि च वेदना निगदिता पीडा च बाधा व्यथा ॥ ४८ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.49","synonyms":["दुःख","अक","कलाकल","अमानस्य","आमानस्य","आभील","गहन","प्रगाध","कृच्छ्र","तृप्र","सूतिज","कक्ष","सत्र","असुख","आधि","अर्ति","आबाधा","वेदना","पीडा","बाधा","व्यथा"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.96","page":"0105","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["परञ्जं कटु स्यादकार्येऽट्ट-कष्टे","विधौ दिष्टमह्नो मुखे व्युष्टमुक्तम् ।","गिरि म्लिष्टमिष्टं क्रतोः कर्मणि स्या-","ल्ललाटं करोटं कृपीटं च रिष्टम् ॥ ९६ ॥"],"metre":"bhujangaprayata","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.18","synonyms":["परञ्ज","कटु","अट्ट","दिष्ट","व्युष्ट","म्लिष्ट","इष्ट","ललाट","करोट","कृपीट","रिष्ट"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.94","page":"0130","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अहो बतामन्त्रणविस्मयेषु","कष्टे दयायामपि चाभिमुख्ये ।","ततो यतः स्तो नियमे विभागेऽ-","थातिः प्रशंसापचितिप्रकर्षे ।","अतिक्रमासंप्रतिवाचकः स्या-","दारात्तु दूरान्तिकवाचकश्च ॥ ९४ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.108","head":"अहो"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.12","page":"0132","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रश्नानुनीत्योरपि संभ्रमे तु","क्रोधे विषादे स्मरणेऽप्यये स्यात् ।","मध्यान्तिकेऽर्थे समया प्र तु स्या-","द्गते प्रकर्षेऽप्यथ दुश्च कष्टे ॥ १२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.125","head":"दुस्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.10.10","page":"0180","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कष्टं तु दुरवगाहे","कृच्छ्रे स्याद्दुःखशब्दे च ।","इष्टं संस्कृतियोगे","यागे यागक्रियायां च ॥ १० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.10.12","meanings":["दुरवगाह","कृच्छ्र","दुःखशब्द"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.51","page":"0310","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कृच्छ्रं तथा सान्तपनादिकेऽस्त्री","चन्द्रस्तु कम्पिल्लहिमत्विषोर्ना ।","जले तु षण्ढे घनसारहेम्नो-","र्न स्त्रीन्द्र आदित्यशचीशयोः स्यात् ॥ ५१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.60","head":"कृच्छ्र"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"186","page":"0088","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मृषालीकं मुधा मोघं विफलं वितथं वृथा ।","विधुरं व्यसनं कष्टं कृच्छ्रं गहनमुद्धरेत् ॥ १८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.186","synonyms":["मृषा","अलीक","मुधा","मोघ","विफल","वितथ","वृथा","विधुर","व्यसन","कृच्छ्र","गहन"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.159","page":"0056","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["चापाग्रेषु त्रिषु पुनर्भृशे कष्टं तु भेद्यवत् ।","कृच्छ्रे च गहने चैतत् स्यादसत्त्वे नपुंसकम् ॥ १५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.159","meanings":["कृच्छ्र","गहन","असत्त्व"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.274","page":"0066","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्राप्ते च कृष्टिक्रियया कर्षणे तु नपुंसकम् ।","कृच्छ्रं कष्टे त्वधर्मे क्ली तद्वति त्रिषु न स्त्रियाम् ॥ २७४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.274","head":"कृच्छ्र"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.391","page":"0076","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कष्ट इत्यपरे द्वे तु सृगाले क्ली तु कुङ्कुमे ।","घोलस्तु ना कपाले स्यात् क्ली दण्डाहतके तु सः ॥ ३९१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.391","head":"घोर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.4.55","page":"0045","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विज्ञेयं विधुरं सद्भिः कष्टविश्लिष्टयोरपि ।","विकले प्रत्यवेते च विलीनं त्वपि विद्रुते ॥ ५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.4.55","head":"विधुर"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.216","page":"0065","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अदित्यादित्यसम्बन्धिन्यथ क्ली रजसि स्मृतम् ।","आभीलं क्ली भवेत् कष्टे त्रि तु तद्वति भीकरे ॥ २१६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.216","head":"आभील"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.260","page":"0084","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सौख्यं सातं तथा दुःखं पीडा स्यादर्तिवेदने ।","कष्टं कृच्छ्रं व्यथा बाधा स्यादाभीलं तथाशुभम् ॥ २६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.260","synonyms":["सौख्य","सात","दुःख","पीडा","अर्ति","वेदना","कृच्छ्र","व्यथा","बाधा","आभील","अशुभ"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.106","page":"0175","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कूर्चो भ्रुवोऽन्तरे दम्भे श्मश्रुण्यपि तथोच्यते ।","कृच्छ्रे च गहने कष्टं कृष्टिः कर्षणधीमतोः ॥ १०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.24","meanings":["कृच्छ्र","गहन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.15.222","page":"0190","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राहौ गुणान्तरे चाथ तोकं संतानपुत्रयोः ।","तापः कष्टे च संतापे तेजो मोक्षप्रभावयोः ॥ २२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.15.9","head":"ताप"},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.2.97","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दुःखं कष्टं व्यथा पीडा वेदना यातनासुखम् ।","कृच्छ्रं बाधार्तिराभीलं विधुरं व्यसनं विपत् ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.2.30","synonyms":["दुःख","व्यथा","पीडा","वेदना","यातना","असुख","कृच्छ्र","बाधा","आर्ति","आभील","विधुर","व्यसन","विपद्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2493","page":"0404","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अर्त्तिः कृच्छ्रं तथा कष्टं वैमनस्यं प्रयुज्यते ।","आभीलं चापि नामास्ति स्थादाऽऽधिर्मानसी व्यथा ॥ २४९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.15","synonyms":["अर्त्ति","कृच्छ्र","वैमनस्य","आभील","आधि"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.30","page":"0038","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पीडा कष्टं व्यथा दुःखं अर्तिरार्तिश्च पीडनम् ।","आबाधा बाधनं बाधा कृच्छ्रं दुःखं प्रसूतिजम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.30","synonyms":["पीडा","व्यथा","दुःख","अर्ति","आर्ति","पीडन","आबाधा","बाधन","बाधा","कृच्छ्र"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.11.5","page":"0200","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कटुकार्ये सुगन्धौ च मत्सरे च खरे त्रिषु ।","कष्टं कृच्छ्रे च गहने क्रुष्टं रुदितशब्दयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.11.5","meanings":["कृच्छ्र","गहन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.3.120","page":"0016","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आभीलकष्टकृच्छ्राणि भेद्यवर्तिनि चेत् त्रिषु ।","आशरकौणपकर्बुरराक्षसरात्रिंचरासृक्पाः ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.3.55","synonyms":["आभील","कृच्छ्र","आशर","कौणप","कर्बुर","राक्षस","रात्रिंचर","असृक्पा"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"73","page":"0535","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रसूतिजममानस्यं कृच्छ्रं कष्टं कलाकलम् ॥ ७३ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.81","synonyms":["अमानस्य","कृच्छ्र","कलाकल"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.39","page":"0012","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यातना कारण दुःखं त्वामनस्यं प्रसूतिजम् ।","स्यात् कष्टं कृच्छ्रमाभीलं त्रिष्वेषां तद्वदर्थकाः ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ण (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.39","synonyms":["यातना","कारणा","दुःख","आमनस्य","प्रसूतिज","कृच्छ्र","आभील"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.3","page":"0228","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुख्यान्यकेवलेष्वेकः कष्टौ गहनदुःखितौ ।","कल्या नीरुग्दक्षसज्जा योग्ययुक्तहिताः क्षमाः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.3","meanings":["गहन","दुःखित"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.2","page":"0254","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आविद्धौ क्षिप्तकुटिलावादृतौ सादरार्चितौ ।","विपन्नप्राप्तावापन्नावाभीलौ कष्टभीषणौ ॥ २ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 प्ता (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.2","head":"आभील"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}