{"stem":"काय","iast":"kāya","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.290","page":"16","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कायः कोलम्बकस्तस्या उपनाहो निबन्धनम् ॥ २९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.216","synonyms":["कोलम्बक","उपनाह","निबन्धन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.285","page":"25","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इन्द्रियायतनमङ्गविग्रहौ क्षेत्रगात्रतनुभूघनास्तनूः ।","मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो वेरसंहननदेहसंचराः ॥ ५६३ ॥","घनो बन्धः पुरं पिण्डो वपुः पुद्गलवर्ष्मणी ।","कलेवरं शरीरेऽस्मिन्नजीवे कुणपं शवः ॥ ५६४ ॥","मृतकं रुण्डकबन्धौ त्वपशीर्षे क्रियायुजि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 क (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.285","synonyms":["इन्द्रियायतन","अङ्ग","विग्रह","क्षेत्र","गात्र","तनु","भूघन","तनू","मूर्तिमत्","करण","मूर्ति","वेर","संहनन","देह","संचर","घन","बन्ध","पुर","पिण्ड","वपुस्","पुद्गल","वर्ष्मन्","कलेवर","शरीर","कुणप","शव","मृतक","रुण्ड","कबन्ध"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.673","page":"34","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मूलेऽङ्गुष्ठस्य स्याद्ब्राह्मं तीर्थं कायं कनिष्ठयोः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स्य (sub) pāda 3 syl. 5 न्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.673","synonyms":["ब्राह्म"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.115","page":"55","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["औपम्यमनुकारोऽनुहारः साम्यं तुलोपमा ।","कक्षोपमानमर्चा तु प्रतेर्मा यातना निधिः ॥ १४६३ ॥","छाया छन्दः कायो रूपं बिम्बं मानकृती अपि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 का (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.115","synonyms":["औपम्य","अनुकार","अनुहार","साम्य","तुला","उपमा","कक्षा","उपमान","अर्चा","प्रतिमा","यातना","निधि","छाया","छन्दस्","रूप","बिम्ब","मान","कृति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.7","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कोलम्बकस्तु कायोऽस्या उपनाहो निबन्धनम् ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.9","synonyms":["कोलम्बक","उपनाह","निबन्धन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.122","page":null,"kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गं प्रतीकोऽवयवोऽपघनोऽथ कलेवरम् ।","गात्रं वपुः संहननं शरीरं वर्ष्म विग्रहः ॥ ७० ॥","कायो देहः क्लीबपुंसोः स्त्रियां मूर्तिस्तनुस्तनूः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.122","synonyms":["अङ्ग","प्रतीक","अवयव","अपघन","कलेवर","गात्र","वपुस्","संहनन","शरीर","वर्ष्मन्","विग्रह","देह","मूर्ति","तनु","तनू"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.7.50","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गुल्यग्रे तीर्थं दैवं स्वल्पाङ्गुल्योर्मूले कायम् ॥ ५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.7.93","synonyms":["तीर्थ","दैव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.66","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कासूसामर्थ्ययोः शक्तिर्मूर्तिः काठिन्यकाययोः ॥ ६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.130","head":"मूर्ति"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.185","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्यामो वटश्च न्यग्रोधावुत्सेधः काय उन्नतिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.185","head":"उत्सेध"},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.343","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं विषये कायेऽप्यम्बरं व्योम्नि वाससि ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.343","head":"अजिर"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.510","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तनुस्तनूः संहननं शरीरं,","कलेवरं विग्रहदेहकायाः ।","अङ्गं वपुर्वर्ष्म पुरं च पिण्डं,","क्षेत्रं च गात्रं च घनश्च मूर्तिः ॥ ५१० ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.356","synonyms":["तनु","तनू","संहनन","शरीर","कलेवर","विग्रह","देह","अङ्ग","वपुस्","वर्ष्मन्","पुर","पिण्ड","क्षेत्र","गात्र","घन","मूर्ति"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.796","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं कायेऽपि स्यादुष्णीषो मूर्धवेष्टनेऽप्युक्तः ।","मात्रा परिच्छदेऽपि क्षुद्रः क्रूरे श्रुतौ निगमः ॥ ७९६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.10","head":"करण"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.803","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अतिमात्रेऽप्यतिवेलं कायेऽप्युत्सेध इष्यते सद्भिः ।","पृष्ठास्थन्यपि वंशः कदली करिवैजयन्त्यां च ॥ ८०३ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.17","head":"उत्सेध"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.7","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भोः सुखे च वित्ते च सर्पस्य फणकाययोः ।","पालनेऽभ्यवहारे च निर्वेशे पण्ययोषिताम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None भोः सुखे च वित्ते च (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.7","head":"भोग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"14.3.19","page":"0059","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं कायकायस्थसाधनेन्द्रियकर्मसु ।","बन्धे च वालवादौ च करणः शूद्राविशोः सुतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 1 कर (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.14.3.19","head":"करण"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"18.3.3","page":"0104","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्कन्धो राज्ञि भुजामूले समाम्नायसमूहयोः ।","काये तरुप्रकाण्डे स्याद्राज्ञां भाण्डादिके करे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.18.3.3","head":"स्कन्ध"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.6","page":"0110","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तनुस्त्वगल्पकायेषु तनुः स्याद्विरले कृशे ।","मृत्स्ना तु वरिका प्रोक्ता मृत्स्ना प्रशस्तमृत्तिका ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.6","head":"तनु"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"25.2.6","page":"0151","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कायः शरीरे लक्षे च संघाते ब्रह्मदैवते ।","प्रायश्चानशने मृत्यौ प्रायो बाहुल्यतुल्ययोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.25.2.6","meanings":["शरीर","लक्ष","संघात","ब्रह्मदैवत"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"32.2.7","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विग्रहो विस्तरः प्रोक्तो विग्रहः काययुद्धयोः ।","आग्रहोऽनुग्रहो दृष्ट आसङ्गे ग्रहणेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.32.2.7","head":"विग्रह"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.130","page":"0034","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गं क्लीबे तनुः सान्तं गात्रं पञ्जरमस्त्रियाम् ।","स्कन्धश्च संचरो न स्त्री शरीरं कायमस्त्रियाम् ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.130","synonyms":["अङ्ग","तनु","तनुस्","गात्र","पञ्जर","स्कन्ध","संचर","शरीर"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.5.135","page":"0083","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कात्यायनो वररुचिः कायोऽपि च पुनर्वसुः ।","मेधापर्यायजिच्चाथ व्याडिर्विन्ध्यनिवास्यपि ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.5.135","synonyms":["कात्यायन","वररुचि","पुनर्वसु","मेधाजित्","व्याडि","विन्ध्यनिवासिन्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.61","page":"0014","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कायं कदेवताकं स्यात्प्राजापत्यं भवादिषु ।","स्वायंभुवं च दक्षस्तु मारिषेयश्च वैधसः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.62","synonyms":["प्राजापत्य","स्वायंभुव","दक्ष","मारिषेय","वैधस"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.44","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पिण्डोऽस्त्री विग्रहः कायः सरः (संचरः) स्कन्धपञ्चरः (रौ) ।","अप्तुर्घनो भूघनोऽङ्गमिन्द्रियायतनं पुरम् ॥ ४४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None पिण्डोऽस्त्री विग्रहः का (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.926","synonyms":["पिण्ड","विग्रह","सर","संचर","स्कन्धपञ्चर","अप्तुर्","घन","भूघन","अङ्ग","इन्द्रियायतन","पुर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.98","page":"0242","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गुल्यग्रे तीर्थं दैवं स्वल्पाङ्गुल्योर्मूलेकायम् ।","मध्येऽङ्गुष्ठाङ्गुल्योः पित्र्यं मूले त्वङ्गुष्ठस्य ब्राह्मम् ॥ ९८ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.1203","synonyms":["दैव","पित्र्य","ब्राह्म"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.15.19","page":"0197","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वर्लोके परमेष्ठिनीह वरुणो गोत्रे तु मूले पदे","शाखादौ भ्रमणे स्त्रियां न चरणोऽन्त्ये रासभे च ध्वनौ ।","रक्षोभिद्रसयोस्तु पुंसि लवणः कान्तौ स्त्रियामन्यव-","त्तद्युक्ते करणस्तु वैश्यवृषलीपुत्रे च काये कृतौ ॥ १९ ॥"],"metre":"sardulavikridita","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.15.21","head":"करण"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.18.92","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["द्वयो रथः स्यन्दनकायपत्सु ।","स्याद्वैतसे चाथ कुथः कुशे ना","त्रिषु प्रवेण्यामपि कम्बले च ॥ ९२ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.18.2","head":"रथ"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.57","page":"0240","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आमोदलेलीतकलेशगर्व-","संबन्धहिंसास्वपि पुंसि गन्धः ।","स्कन्धः प्र[8a]काण्डव्रजबाहुमूल-","भूपालकायप्रधनांशकेषु ॥ ५७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.8","head":"स्कन्ध"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.20.70","page":"0242","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्सं[9a]रोधो रोधने क्षेपणे च","रोधे नाशे ज्ञैर्निरोधः प्रदिष्टः ।","उत्सेधः स्यादुच्छ्रये स्त्री न काये","विश्रब्धश्चानुद्भटे चापि शान्ते ॥ ७० ॥"],"metre":"salini","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.20.21","head":"उत्सेध"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.1","page":"0246","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धनुः पियाले नरि राशिभेदे-","शरासनेऽसावपि शस्त्रमात्रे ।","धनुर्धरे तु त्रितये तनुस्तु","त्वक्काययोः स्त्री विरले कृशेऽल्पे ॥ १ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.21","head":"तनु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.6","page":"0287","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धवे मनोज्ञे त्रिषु वृद्धिवल्ल्यां","स्त्रियां स्वभावे तु तनौ च कायः ।","संघे च लक्ष्ये परवत्कदैवे","क्लीबे नृतीर्थेऽप्यथ सायमस्त्री ।","प्रियो धवे सुन्दरवाचकश्च","वृद्ध्यौषधौ मानवतीर्थके तु ।","देहे च शङ्खे निकरे च कायो","लक्ष्येऽपि सायं तु दिनान्तवाचि ॥ ६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.6","meanings":["स्वभाव","तनु","संघ","लक्ष्य","कदैव","नृतीर्थ","देह","शङ्ख","निकर"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.11","page":"0318","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मल्लीप्रसूनेऽप्यजिरं तु न स्त्री","कायेऽङ्गनेऽन्त्ये नरि दर्दुरे स्यात् ।","स्यादाशिरश्चाशरवद्धुताशे","निशाचरेऽर्के शिशिरस्त्वृतौ ना ॥ ११ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.120","head":"अजिर"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"23","page":"0006","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["घु इति । \"दाधा घ्वदाबि\"ति षण्णां धातूनां घुसञ्ज्ञा विहिता । सह किना वर्त्तत इति सकिः । \"उपसर्गे घोः कि\"रित्यादिना विहितः किप्रत्ययो गृह्यते । उपसर्गा प्रादयः । उपसर्गाः क्रियायोग इति । उपसर्गः पूर्वो यस्य स एव पुंल्लिङ्गो भवति । यथा अयमादिः[दि] । निधिः प्रणिधिः आधिः सन्निधिः इत्येवमादयः । \"अन्योपपदकर्मण्यधिकरणे चे\"ति किप्रत्ययः । अयमम्भोधिः जलधिः उदधिः तोयधिः शरधिः इत्येवमादयः । इषुशब्दोपपदे वा स्त्री । इयमिषुधिः । अयमिषुधिः तूणीरम् । येभ्यो धातुभ्यो नञ्प्रत्ययः । तान् पुंस्युक्तान् विद्धि जानीहि । याच्ञशब्दं वर्ज्जयित्वा । यज याच यत विच्छ प्रच्छ । रक्षो नङिति नङ्प्रत्ययः ।","अयं यज्ञः यत्नः विष्णुः । प्रश्नः । रक्ष्णः । एवं तर्हि याञ्चशब्दस्यापि नङन्तत्वान्नपुंस्त्वं स्यात् । इत्यत आह । याञ्चां विनेति । स्त्र्यधिकारात्स्त्री याञ्चार्थना ।","तनुकायशरीराणि स्त्रीपुन्नपुंसकेषु जानीहि ।","दधिसक्थ्यस्थीनि स्युर्नपुंसके स्त्री तु कक्षा स्यात् ॥ २३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.24","synonyms":["आदि","निधि","प्रणिधि","आधि","सन्निधि","अम्भोधि","जलधि","उदधि","तोयधि","शरधि","इषुधि","यज्ञ","यत्न","विष्णु","प्रश्न","रक्ष्ण","याञ्चा","तनु","शरीर","दधि","सक्थि","अस्थि","कक्षा"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"24","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["एतान् शब्दान् यथासङ्ख्यं स्त्रीपुन्नपुंसकेषु विद्धि । इयं तनुः । अयं कायः । इदं शरीरम् । दधिसक्थ्यस्थिशब्दा नपुंसके स्युः । यथा इदं दधि क्षीरविकारः । इदं सक्थि उर्वोर्मध्यम् । इदमस्थि कीकसम् । कक्षाशब्दः स्त्रियां भवेत् यथा इयम् कक्षा बाहुमूलम् । अन्यच्च । \"जघनाभरणे स्त्रीणां करीणां मध्यबन्धने । अवस्थासु च हर्म्यानां नित्यं कक्षा व्यवस्थिता ।\"","सुमनोऽप्सरोविरहितमद्व्यच्कमसन्तन्तु पुंसि स्यात् ।","द्व्यच्कं पुनर्नपुंसकप्रकृतादन्यत्र वै जरसः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.25","synonyms":["तनु","शरीर","दधि","सक्थि","अस्थि","कक्षा","सुमनस्","अप्सरस्","जरस्"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"38","page":"0018","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सवित्री जननी माता जनकः सविता पिता ।","देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.38","synonyms":["सवित्री","जननी","मातृ","जनक","सवितृ","पितृ","देह","अपघन","अङ्ग","वपुस्","संहनन","तनु"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.80","page":"0016","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुक्तिः स्वर्गेऽपवर्गे च मूर्तिः काठिन्यकाययोः ।","काकप्रतिमयोश्चाथ सङ्कल्पे वाचि मेनिवाक् ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.80","head":"मूर्ति"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.2.90","page":"0028","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेनस्तु चन्द्रे सूर्ये च भोगो राज्ये धने सुखे ।","रक्षणेऽभ्यवहारे च सर्पस्य फणकाययोः ॥ ९० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.2.90","head":"भोग"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.194","page":"0059","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाराणस्यामथो कायः शरव्ये निवहे तनौ ।","ना त्रिः कदेवते क्षारः पुनः क्षरणभस्मनोः ॥ १९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.194","meanings":["शरव्य","निवह","तनु","कदेवत"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.39","page":"0014","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रभसस्तूत्सुके स्माह तदेतदसमञ्जसम् ।","उत्सेधो मकुटच्छत्रध्वजेषूष्णीषकाययोः ॥ ३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.39","head":"उत्सेध"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.332","page":"0075","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलिलं तु नपि ज्ञेयं समूहे कायपापयोः ।","गाम्भीर्ये सङ्गतेऽप्यात्माधिष्ठिते शुक्रशोणिते ॥ ३३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.332","head":"कलिल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.411","page":"0082","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कर्तना कर्तयत्यर्थे स्यादथेदं नपुंसकम् ।","करणं कारणे काये साधने कर्मणीन्द्रिये ॥ ४११ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.411","head":"करण"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.137","page":"0037","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["राजहंसेऽप्यथो पुंसि विज्ञेयः श्रेष्ठभूभुजि ।","कलेबरं तु क्ली काये शवे त्वन्ये स्त्रियां पुनः ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.402","head":"कलेबर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.228","page":"0129","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विग्रहः संचरो वेरं मूर्तिः कायघनावपि ।","क्षेत्रगात्रशरीराणि वर्ष्मसंहनने समे ॥ २२८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.228","synonyms":["विग्रह","संचर","वेर","मूर्ति","घन","क्षेत्र","गात्र","शरीर","वर्ष्मन्","संहनन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.1.24","page":"0164","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अजिरं दर्दुरे काये विषये प्राङ्गणे तथा ।","अत्ययोऽतिक्रमे दोषे कृच्छ्रे दण्डविनाशयोः ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.1.23","head":"अजिर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.105","page":"0174","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारा बन्दिजनागारे कुष्ठं भेषजरोगयोः ।","कायो देहे स्वभावे च लक्ष्ये संघे कदैवते ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.23","meanings":["देह","स्वभाव","लक्ष्य","संघ","कदैवत"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.112","page":"0175","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं साधने काये आसने योगिनापि ।","इन्द्रिये नाट्यभेदे च वालवादावपीरितम् ॥ ११२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None आसने योगिनापि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.30","head":"करण"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.308","page":"0201","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["परुषं कर्कशे रूक्षे पुद्गलः कायवित्तयोः ।","प्रधानं प्रकृतौ पूज्ये महामात्रात्मनोरपि ॥ ३०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.26","head":"पुद्गल"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"2.238","page":"0055","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्गुल्यग्रगतीथ तु दैवं तु परिकीर्तितम् ।","एवं कायं च पैत्र्यं च ब्राह्मं च ब्रह्मभूयकम् ॥ २३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 7 थ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.2.0.238","synonyms":["दैव","पैत्र्य","ब्राह्म","ब्रह्मभूयक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"2.1.19","page":"0021","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शरीरं विग्रहो देहो गात्रं क्षेत्रं तनुस्तनूः ।","अङ्गः कायो वपुर्वर्ष्म मूर्तिर्वेरं कलेवरम् ॥ १९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.2.1.19","synonyms":["शरीर","विग्रह","देह","गात्र","क्षेत्र","तनु","तनू","अङ्ग","वपुस्","वर्ष्मन्","मूर्ति","वेर","कलेवर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.901","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अङ्गं गात्रं तनुः क्षेत्रं तनूः संहननं सिनम् ।","वपुश्च पुद्गलः पिण्डः कायः प्रजनुकः पुरम् ॥ ९०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.614","synonyms":["अङ्ग","गात्र","तनु","क्षेत्र","तनू","संहनन","सिन","वपुस्","पुद्गल","पिण्ड","प्रजनुक","पुर"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1400","page":"0221","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["क्रमः कल्पो विधिश्चापि कल्पसंज्ञा त्रयं भवेत् ।","अङ्गुष्ठमूलं ब्राह्मं स्यात् तीर्थं कायकनिष्ठयोः ॥ १४०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1288","synonyms":["क्रम","कल्प","विधि","ब्राह्म"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.265","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रं तलुः कुलं पिण्डं कन्धं स्कन्धं कलेवरम् ।","द्वेऽस्त्रियौ कायदेहौ च तनूर्मूर्तिस्तनुः स्त्रियः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.265","synonyms":["क्षेत्र","तलु","कुल","पिण्ड","कन्ध","स्कन्ध","कलेवर","देह","तनू","मूर्ति","तनु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.16","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भोगः सर्पे सुखे देहे धने माने च पालने ।","सर्पाणां कायफणयोर्योषिद्भरणभोजने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.16","head":"भोग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.15.28","page":"0209","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कायस्थेन्द्रियकायेषु क्लीबं ना वर्णसङ्करे ।","कल्याणं मङ्गले क्लीबं तथा चाक्षयकाञ्चते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.15.28","head":"करण"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.10","page":"0257","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कायो मूर्त्तौ स्वभावे च संघे लक्ष्ये कदैवते ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.10","meanings":["मूर्ति","स्वभाव","संघ","लक्ष्य","कदैवत"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.26.11","page":"0257","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुंसि क्लीबन्तु कायं स्यान्मनुष्यतीर्थभिद्यपि ।","क्रिया कर्मणि पूजायामारम्भे सम्प्रधारणे ॥","उपाये निष्कृतौ शौचे चेष्टायामपि च स्त्रियाम् ।","कुड्यं विलेपने भित्तौ क्लीबं कौतुहलेऽपि च ॥","कुल्यं सूर्पे कीकशे स्यादामिषे द्रोणभिद्यपि ।","कुल्या जीवन्तिकौषध्यां प्रणाल्यां सरिति स्त्रियाम् ॥","अमात्ये पुंसि च कुलीद्भवे कुलहिते त्रिषु ।","कृत्या कर्मणि देवे स्त्री विद्विष्टकार्ययोस्त्रिषु ॥","गयो ना पशुराजर्षिभेदे तीर्थे पुनः स्त्रियाम् ।","गव्या गोसंहतौ क्लीबं रागद्रव्ये धनुर्गुणे ॥","गोदुग्धादिगोहितयोस्त्रिषु गव्यं निगद्यते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ष्य (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ष्ट (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.26.11","meanings":["मनुष्यतीर्थभिद्"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1060","page":"0132","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["देहोऽस्त्री विग्रहः कायः पिण्डो मूर्तिस्तनुस्तनूः ।","वपुः संहननं वर्ष्म गात्रं क्षेत्रं कलेवरम् ॥ १०६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.30","synonyms":["देह","विग्रह","पिण्ड","मूर्ति","तनु","तनू","वपुस्","संहनन","वर्ष्मन्","गात्र","क्षेत्र","कलेवर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1178","page":"0145","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["द्यावापृथिव्यवायव्यकायपित्र्याग्निवारुणाः ।","अग्निषोम्यसुनासीर्यशुक्रीयाग्नेयसौम्यकाः ॥ ११७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.10","synonyms":["द्यावापृथिव्य","वायव्य","पित्र्य","आग्निवारुण","अग्निषोम्य","सुनासीर्य","शुक्रीय","आग्नेय","सौम्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1898","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मत्सरे सुरभौ तिक्ते चोषणे च कटुस्त्रिषु ।","कोक ईहामृगे चक्रे कायो देहे कदैवते ॥ १८९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.39","meanings":["देह","कदैवत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2071","page":"0251","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कैतवं कपटे द्यूते कारणं हेतुजन्मनोः ।","बबादौ कारणे काये साधने रतिबन्धने ॥ २०७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.212","head":"करण"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.308","page":"0198","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उदयोऽद्रावुन्नतौ च कषायः सुरभौ रसे ।","कायः स्वभावे लक्ष्ये च सङ्घे मूर्त्तौ कदैवते ॥ ३०८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.322","meanings":["स्वभाव","लक्ष्य","सङ्घ","मूर्त्ति","कदैवत"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.53","page":"0177","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["बन्धः प्रजानुकः कायो भूघनः संचरोऽपि च ।","प्राया वयांस्यस्य दशास्तारुण्यं यौवनं वयः ॥ ५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.53","synonyms":["बन्ध","प्रजानुक","भूघन","संचर","वयस्","दशा","तारुण्य","यौवन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.17","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोला चव्येऽस्त्रपिप्पल्योः कोलः खंजे प्लवे किटौ ।","कायो लक्ष्ये तनौ बृन्दे पुमांस्त्रिषु कदैवते ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.17","meanings":["लक्ष्य","तनु","बृन्द","कदैवत"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.3.9","page":"0250","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["करणं कारणे काये साधने बवकादिषु ।","स्पृष्टाद्युच्चारणाभेदध्यानपद्मासनादिषु ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.3.9","head":"करण"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}