{"stem":"कारु","iast":"kāru","found":true,"koshas":18,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.899","page":"36","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कारुस्तु कारी प्रकृतिः शिल्पी श्रेणिस्तु तद्गणे ॥ ८९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.756","synonyms":["कारिन्","प्रकृति","शिल्पिन्","श्रेणि"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.10.7","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कारुः शिल्पी संहतैस्तैर्द्वयोः श्रेणिः सजातिभिः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.10.7","synonyms":["शिल्पिन्","श्रेणि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.593","page":"0067","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिल्पिनः कारवः प्रोक्ताः प्रकृतिश्च मनीषिभिः ।","निर्णेजकः स्याद्रजकः कल्पपालस्तु शौण्डिकः ॥ ५९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.439","synonyms":["शिल्पिन्","प्रकृति","निर्णेजक","रजक","कल्पपाल","शौण्डिक"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.864","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सत्त्वादीनां साम्यावस्थां प्रकृतिं वदन्ति तत्त्वज्ञाः ।","पौरामात्यादीनि च कारणकारुस्वरूपाणि ॥ ८६४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.78","head":"प्रकृति"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.1.6","page":"0162","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["दारु काष्ठे देवदारौ कारुः शिल्पिनि कारके ।","क्षरं जलं क्षरो मेघो द्वारं तु द्वारि चागतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.1.6","meanings":["शिल्पिन्","कारक"]},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.75","page":"0014","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कारुर्जैवातृकः शुष्मा दवो वनहुताशनः ।","यमः कालो दण्डधरः श्राद्धदेवोत्तरोद्यमः ॥ ७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.75","synonyms":["जैवातृक","शुष्मन्","दव","वनहुताशन","यम","काल","दण्डधर","श्राद्धदेव","उत्तरोद्यम"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.8.10","page":"0203","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["अथ पारशवो भिल्लो निषादः पर्वताश्रयः ।","त्रिष्वितः पुष्करान्ताः स्युः शिल्पी कारुश्च कारुकः ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.8.10","synonyms":["पारशव","भिल्ल","निषाद","पर्वताश्रय","शिल्पिन्","कारुक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.4.6","page":"0295","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["[माहिष्याद्रथकारः] स्यात्करण्यां यस्य संभवः ।","कारिः कारुश्च कृत्नुश्च शिल्पी च प्रकृतिः स्त्रियाम् ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.4.6","synonyms":["रथकार","कारि","कृत्नु","शिल्पिन्","प्रकृति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.21.80","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्याद्ब्रह्मचारिण्यपि चित्रकारे","वर्णी तथा लेखकवाचकश्च ।","शिल्पी तु कारौ नरि कासु( ? )तु स्त्री","कामी तु पारावतकोकयोर्ना ॥ ८० ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.21.102","head":"शिल्पिन्"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.66","page":"0312","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारुस्तथा शिल्पिनि कारके च","स्याद्विश्वकर्मण्ययमादिलिङ्गः ।","पुरुः पुमान्स्वर्नृपभित्परागे","प्राज्ये पुरोगे च विशेष्यवत्स्यात् ॥ ६६ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.75","meanings":["शिल्पिन्","कारक","विश्वकर्मन्"]},{"kosha":"NMMB","kosha_title":"नाममालिका","kosha_latn":"Nāmamālikā","ref":"3.232","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिक्यं विल्लम्बि काचश्च पाथेयं शम्बलोऽस्त्रियाम् ।","कारवः शिल्पिनः सर्वे कुलिकास्ते कुलोत्तमाः ॥ २३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMB#NMMB.3.0.232","synonyms":["शिक्य","विल्लम्बि","काच","पाथेय","शम्बल","शिल्पिन्","कुलिक"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.201","page":"0060","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारिः क्रियायां स्त्री त्रिस्तु शिल्पिनि स्त्री तु कर्तरि ।","कारुरिन्द्रे तु ना विश्वकर्मण्यप्य्थ स द्वयोः ॥ २०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None कारुरिन्द्रे तु ना वि (missing_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.201","meanings":["इन्द्र","विश्वकर्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.202","page":"0060","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["व्रात्यादपूर्वपुंयोगवैश्याजे मानवान्तरे ।","कासूः स्त्री व्याधिबुद्ध्योः स्याच्छक्तिसंज्ञायुधान्तरे ॥ २०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.202","meanings":["वैश्या","मानवान्तर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.419","page":"0154","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वृषलोऽन्त्यवर्णशूद्रौ च कारुः प्रकृतिकारिणौ ।","[85] शिल्पी शिल्पं कला ज्ञानं विपूर्वं लिखनादि तत् ॥ ४१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. None वृषलोऽन्त्यवर्णशूद्रौ च (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.419","meanings":["प्रकृति","कारिन्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.64","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कारुः शिल्पी शिल्पकर्त्ता कुम्भकारः कुलालकः ।","तन्तुवायस्तन्त्रवायः पटकर्त्ता कुविन्दकः ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.63","synonyms":["शिल्पिन्","शिल्पकर्तृ","कुम्भकार","कुलालक","तन्तुवाय","तन्त्रवाय","पटकर्तृ","कुविन्दक"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.61","page":"0040","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["चाक्रिकस्तैलिकस्तैली शिल्पिकारूककारवः ।","कल्यपालः सुराजीवी शौण्डिको मण्डहारकः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.12","synonyms":["चाक्रिक","तैलिक","तैलिन्","शिल्पिन्","कारुक","कारव","कल्यपाल","सुराजीविन्","शौण्डिक","मण्डहारक"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.1513","page":"0240","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिल्पी च प्रकृतिः कारी कारुश्चेत्यपि कथ्यते ॥ १५१३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.1446","synonyms":["शिल्पिन्","प्रकृति","कारिन्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.8.6","page":"0153","kind":"syn","gender":"पुंस्त्री","doubtful":false,"verse":["कारुः शिल्पी द्वयोः श्रेणिर्मिलितैस्तैः सजातिभिः ।","कुलश्रेष्ठी च कुलिकः कुलकोऽपि च कुत्रचित् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.8.6","synonyms":["शिल्पिन्","श्रेणि","कुलश्रेष्ठिन्","कुलिक","कुलक"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.81","page":"0241","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शकुनिः स्यात्करणभिद् विहङ्गदैत्यभित्सु च ।","शिल्पी कारौ वाच्यलिङ्गः शिल्पिन्योषधिभिद्यपि ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ङ्ग (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.81","head":"शिल्पिन्"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.27.7","page":"0264","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ऐन्द्रिर्जयन्ते काके ना स्त्री शचीशिवयोरपि ।","ओड्रः पुंभूम्नि देशे स्यात्तरुभेदे पुमानयम् ॥","करो रश्मौ च करके शुण्डप्रत्यायपाणिषु ।","कद्रुस्त्रिषु पिशङ्गे स्यान्नागमातरि तु स्त्रियाम् ॥","कारो हिमगिरौ यत्ने वलौ पत्यौ वधे पुमान् ।","कारा स्त्रियां बन्धगृहे बन्धे दूत्यां प्रसेवके ॥","कारिः क्रियायां स्त्रीलिङ्गो वाच्यलिङ्गस्तु शिल्पिनी ।","क्रूरं स्यात्कठिने घोरे नृशंसेऽपि च वाच्यवत् ॥","कारुस्त्वष्टरि पुंसि स्यात्त्रिषु कर्तरि शिल्पिनि ।","कीरः शुके देशभेदे क्लीबं स्यान्नीरदुग्धयोः ॥","कुरुर्ना भक्तनृपयोः पुंबहुत्वे च निवृति ।","क्षुद्रः क्रूरेऽधमेऽल्पे च कृपणेऽपि च वाच्यवत् ॥","क्षुद्रा व्यङ्गानटीधृष्टाबृहतीसरधासु च ।","चाङ्गेरी मक्षिकामात्रे हिंस्रा वादरतासु च ॥","क्षुरः स्याच्छेदनद्रव्ये कोकिलाक्षे च गोक्षुरे ।","खुरः शफे कोलदले तथा छेदनवस्तुनि ॥","क्रोष्ट्री कृष्णविदार्युक्ताशृगालीलाङ्गलीषु च ।","खरो धर्मे गर्दभे ना तीक्ष्यो त्रिष्वौषधे स्त्रियाम् ॥","खरुर्दर्पे हरे दन्ते हये ना धवले त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.27.7","meanings":["त्वष्टृ","कर्तृ"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.335","page":"0216","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["महिष्योऽपि शिल्पिनि तु स्युः कारु-कारि-कारयः ।","ध्वजो ध्वजी कल्पपाले मध्ये कपिश-कापिशे ॥ ३३५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 पि (sub) pāda 2 syl. 3 रु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.335","synonyms":["महिष्य","शिल्पिन्","कारि","कार","कल्पपाल","ध्वज","ध्वजिन्","मद्य","कपिश","कापिश"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.5.1530","page":"0185","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निर्णेजकस्तु रजको मण्डहारकशौण्डिकौ ।","कारवः शिल्पिनः सर्वे कला शिल्पं नपुंसकम् ॥ १५३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.5.22","synonyms":["निर्णेजक","रजक","मण्डहारक","शौण्डिक","शिल्पिन्","कला","शिल्प"]},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.336","page":"0209","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भस्मकाचरसाः क्षाराः कारुः कारकशिल्पिनोः ।","कर्बुरो राक्षसे पापे कर्बुरं शबले जले ॥ ३३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.350","meanings":["कारक","शिल्पिन्"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"1.2.4","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कारुर्जंभरिपुर्जिष्णुर्मरुत्वान् हरिवाहनः ।","स्वाराडृभुक्षाः सुत्रामा विडौजाः सितकुञ्जरः ॥ ४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.1.2.4","synonyms":["जंभरिपु","जिष्णु","मरुत्वत्","हरिवाहन","स्वाराज्","ऋभुक्षिन्","सुत्रामन्","विडौजस्","सितकुञ्जर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.5.58","page":"0076","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपूर्वा भारुषं कारुं ब्रह्मक्षत्रविशाममी ।","व्रात्यानां क्रमशः पुत्राः शूद्रा व्रात्याच्छ्वकण्टकम् ॥ ५८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.5.58","synonyms":["भारुष","श्वकण्टक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.7","page":"0136","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["शिक्यं तल्लंबि काचश्च पाथेयं शंबलोऽस्त्रियाम् ।","कारवः शिल्पिनः सर्वे कुलिकास्ते कुलोत्तमाः ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.7","synonyms":["शिक्य","काच","पाथेय","शंबल","शिल्पिन्","कुलिक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.1.15","page":"0215","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारुस्तु विश्वकर्मापि धान्यांशे शीकरे कणः ।","कालो दिष्टे यमे काचो मृद्भेदे शिक्यदृग्रुजोः ॥ १५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.1.15","meanings":["विश्वकर्मन्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}