{"stem":"कारुण्य","iast":"kāruṇya","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.369","page":"18","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।","महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥","कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।","किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥","सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।","कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.35","synonyms":["महेच्छ","उद्भट","उदार","उदात्त","उदीर्ण","महाशय","महामनस्","महात्मन्","कृपण","मितंपच","कीनाश","तद्धन","क्षुद्र","कदर्य","दृढमुष्टि","किंपचान","दयालु","कृपालु","करुणापर","सूरत","दया","शूक","करुणा","घृणा","कृपा","अनुकम्पा","अनुक्रोश","हिंस्र","शरारु","घातुक"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.7.18","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उत्साहवर्धनो वीरः कारुण्यं करुणा घृणा ।","कृपा दयानुकम्पा स्यादनुक्रोशोऽप्यथो हसः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.7.25","synonyms":["वीर","करुणा","घृणा","कृपा","दया","अनुकम्पा","अनुक्रोश","हस"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.823","page":"0094","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारुण्येऽप्यनुषङ्गः स्यात्प्रोक्तो गुह्येऽप्यवस्करः ।","वेदिकाऽङ्गुलिमुद्रायां लाक्षायां च कृमिस्तथा ॥ ८२३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.37","head":"अनुषङ्ग"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.106","page":"0075","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["घृणाऽनुकम्पानुक्रोशश्च कारुण्यं च प्रगीयते ।","मन्दाक्षं ह्रीस्त्रपा लज्जा व्रीडा सापत्रपान्यतः ॥ १०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None श्च कारुण्यं च प्रगीयते (extra_in_pada)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.20","synonyms":["घृणा","अनुकम्पा","अनुक्रोश","मन्दाक्ष","ह्री","त्रपा","लज्जा","व्रीडा","अपत्रपा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.105","page":"0428","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अनुकम्पा तु करुणा दया चापि कृपा घृणा ।","स्त्रियां स्युः पुंस्यनुक्रोशः कारुण्यं न स्त्रियामथ ॥ १०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.105","synonyms":["अनुकम्पा","करुणा","दया","कृपा","घृणा","अनुक्रोश"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.127","page":"0088","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कृपानुकम्पा करुणा घृणा च दयया सह ।","शूकोऽस्त्री ना न्वनुक्रोशः कारुण्यं च दरस्त्रिषु ॥ १२७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.138","synonyms":["कृपा","अनुकम्पा","करुणा","घृणा","दया","शूक","अनुक्रोश","दर"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.28","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनुषङ्गस्तु कारुण्ये प्रकृतस्यानुवर्तने ।","अनुकर्षस्त्वधस्थे स्याद् रथकाष्ठेऽनुकर्षणे ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.85","head":"अनुषङ्ग"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.165","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["करुणायां तु कारुण्यमनुक्रोशो दयापि च ।","स्याद्बीभत्से तु विकृतं हास्ये हासो हसोऽपि च ॥ १६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.165","synonyms":["अनुक्रोश","दया","विकृत","हास","हस"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.61","page":"0070","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अथ दया घृणा शूकः कारुण्यं करुणा कृपा ।","अनुक्रोशोऽनुकम्पा स्याद्"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 द (sub) pāda 4 syl. 3 श (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.61","synonyms":["दया","घृणा","शूक","करुणा","कृपा","अनुक्रोश","अनुकम्पा"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.464","page":"0033","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अद्भुतञ्चित्रमाश्चर्यं त्रितयं त्रिषु विस्मयः ।","करुणोऽपि च कारुण्यं करुणा च दया दयः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.464","synonyms":["अद्भुत","चित्र","आश्चर्य","विस्मय","करुण","करुणा","दया","दय"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.21","page":"0190","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["दयालौ तु कृपालुः स्यात् कृपारुरनुकम्पने ।","कारुण्यं करुणा हिंस्रे हिंसीरोऽपि, निबर्हणे ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.21","synonyms":["कृपालु","कृपारु","करुणा","हिंसीर"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.966","page":"0121","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["एवमादीनि शृङ्गारवीक्षितानि मृगीदृशाम् ।","रणोत्साहोद्धतो वीरः कारुण्यं तु कृपा घृणा ॥ ९६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.31","synonyms":["वीर","कृपा","घृणा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.192","page":"0099","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["उग्रता तूग्रिका रौद्री करुणा तु दया कृपा ।","घृणानुकंपानुक्रोशः कारुण्यं चाथ कौक्कुटे ॥ १९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.192","synonyms":["उग्रता","उग्रिका","रौद्री","करुणा","दया","कृपा","घृणा","अनुकंपा","अनुक्रोश","कौक्कुट"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.1.9","page":"0265","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अनुषंगस्तु कारुण्ये प्रकृतस्यानुवर्तने ।","अभिमानस्तु विज्ञाने प्रणये दर्पहिंसयोः ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.1.9","head":"अनुषङ्ग"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}