{"stem":"कुत्सा","iast":"kutsā","found":true,"koshas":15,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.271","page":"15","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्यादवर्ण उपक्रोशे वादो निःपर्यपात्परः ।","गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ २७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.186","synonyms":["अवर्ण","निर्वाद","परीवाद","अपवाद","गर्हणा","धिक्क्रिया","निन्दा","क्षेप","जुगुप्सन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.6.13","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अवर्णाक्षेपनिर्वादपरीवादापवादवत् ।","उपक्रोशो जुगुप्सा च कुत्सा निन्दा च गर्हणे ॥ १३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.6.22","synonyms":["अवर्ण","आक्षेप","निर्वाद","परीवाद","अपवाद","उपक्रोश","जुगुप्सा","निन्दा"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.241","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पापकुत्सेषदर्थे कु धिङ्निर्भर्त्सननिन्दयोः ॥ २४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.469","head":"कु"},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.867","page":"0099","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अभिधेयाभिप्रायप्रयोजनद्रव्यवाचकेष्वर्थः ।","प्रस्तावे संघाते कुत्सायामायुधे जले काण्डम् ॥ ८६७ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.81","head":"काण्ड"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.3","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भद्रं सुखे च कल्याणे निन्दा कुत्सापवादयोः ।","सम्पल्लक्ष्म्यां गुणोत्कर्षे शरत्संवत्सरे ऋतौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.3","head":"निन्दा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.2.1","page":"0141","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मः शिवो मा तु लक्ष्मीः स्यान्मा निषेधेऽव्ययं स्मृतम् ।","किंशब्द इष्यते क्षेपे प्रश्ने कुत्सावितर्कयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.2.1","head":"किम्"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.2.83","page":"0448","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["स्यादवर्ण उपक्रोशो वादो निःपर्यवात्परः ।","गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.2.83","synonyms":["अवर्ण","उपक्रोश","वाद","पर्यवाद","गर्हणा","धिक्क्रिया","निन्दा","क्षेप","जुगुप्सन"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.41","page":"0069","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["विकल्प(त्थ?)नं मृषाश्लाघा निन्दा कुत्सा च धिक्कृतिः ।","जुगुप्सा गर्ह[45a]णा क्षेपोऽपवादोऽवर्ण इत्यपि ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.141","synonyms":["विकत्थन","मृषाश्लाघा","निन्दा","धिक्खृति","जुगुप्सा","गर्हणा","क्षेप","अपवाद","अवर्ण"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"5.1.79","page":"0128","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["लृ मङ्गलेऽथो ए ऐस्तः स्मृत्यामन्त्रण-हूतिषु ।","संबुद्ध्याह्वानयोरो औ कुस्तु वारणकुत्सयोः ॥ ७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.5.1.94","head":"कु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"1.4.1","page":"0007","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अथाभिधेयलिङ्गे स्तो द्वे एवैकाक्षरे मते ।","किं प्रश्नाक्षेपकुत्सानां वितर्कस्य च गोचरे ॥ १ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.1.4.1","head":"किम्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.60","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निशा रात्रौ हरिद्रायां निन्दा कुत्सापवादयोः ।","निधा निधाने पाश्यायां पाश्या पाशकदम्बकम् ॥ ६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.60","head":"निन्दा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.240","page":"0063","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीवृद्भेदे दाक्षिणात्ये मध्यदेशस्थितेऽपि च ।","उदग्देशस्थिते चाथ कुत्सा स्त्री निन्दनेऽथ ना ॥ २४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.240","meanings":["निन्दन"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.188","page":"0028","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["परिवादापवादौ च निर्वादावर्णधिक्क्रियाः ।","कुत्साक्रोशौ तथा गालिं विरुद्धवचनं विदुः ॥ १८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.188","synonyms":["परिवाद","अपवाद","निर्वाद","अवर्ण","धिक्क्रिया","आक्रोश","गालि"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.18.269","page":"0196","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नगो भूध्रे तरौ नाम कुत्साख्यामन्त्रणेष्वथ ।","निर्वेशो मूर्च्छने स्तूपभोगेऽथ निगमः पुरे ॥ २६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.18.11","head":"नामन्"},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"1.25","page":"0004","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["आम्रेडितं बहुततं पौनरुक्त्ये प्रकीर्तितम् ।","निन्दावाचि विगर्हा स्यात्कुत्सा चापि विगर्हणा ॥ २५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.1.0.25","synonyms":["आम्रेडित","बहुतत","विगर्हा","विगर्हणा"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"6.2.360","page":"0025","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रच्छा प्रश्नोऽनुयोगाख्यः प्रत्युक्तिः प्रतिवाचिकम् ।","जनःश्रुतिः किंवदन्ती कुत्सा निन्दाविगर्हणे ॥ ३६० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.6.2.6","synonyms":["प्रच्छा","प्रश्न","अनुयोग","प्रत्युक्ति","प्रतिवाचिक","जनश्रुति","किंवदन्ती","निन्दा","विगर्हणा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.392","page":"0050","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["उपक्रोशोऽपवादश्च गर्हा गर्हश्च गर्हणा ।","जुगुप्सनं जुगुप्सा च निन्दा कुत्सा च धिक्क्रिया ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.354","synonyms":["उपक्रोश","अपवाद","गर्हा","गर्ह","गर्हणा","जुगुप्सन","जुगुप्सा","निन्दा","धिक्क्रिया"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.377","page":"0027","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शोकभीत्यादिभिः शब्दविकारे काकुरीरिता ।","कुत्सा निन्दा जुगुप्सा च गर्हा गर्हणनिन्दने ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.377","synonyms":["काकु","निन्दा","जुगुप्सा","गर्हा","गर्हण","निन्दन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.18.3","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निन्दा स्थियान्तु कुत्सायामपवादे च दुष्कृतौ ।","पदं वाक्ये व्यवसाये शब्दप्रदेशयोरपि ॥","पादे च पादचिह्णो च स्थाने त्राणे च वस्तुनि ।","अङ्के च श्लोकपादे च क्लीबं स्यात्किरणे पुमान् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.18.3","head":"निन्दा"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.14","page":"0300","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क कुत्सायामीषदर्थे पापवारणयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.14","head":"क"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.50","page":"0303","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः ।","तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः ।","प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः ।","शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥","सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च ।","हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥","हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि ।","हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥","एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे ।","अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥","अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि ।","कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥","कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि ।","नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥","परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः ।","सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥","अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि ।","इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥","तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि ।","साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥","भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 न्तु (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.50","head":"?"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"8.1.61","page":"0304","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ह पादपूरणे कुत्सानियोगक्षेपनिग्रहे ।","हा विषादे शोककुत्सादुःखार्थेषु निगद्यते ।","हि सम्भ्रमासूययोः स्यात्पादपूरणशोकयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.8.1.61","head":"ह"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.912","page":"0114","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["शापोऽधिक्षेप आक्रोश उपक्रोशो विगर्हणा ।","कुत्सा निन्दा जुगुप्सा च लोटना सानुसारवाक् ॥ ९१२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.10","synonyms":["शाप","अधिक्षेप","आक्रोश","उपक्रोश","विगर्हणा","निन्दा","जुगुप्सा","लोटना"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"5.1.2252","page":"0273","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रश्ने क्षेपे विकल्पे किं कुः पापेऽल्पार्थकुत्सयोः ।","चान्वाचये समाहारे मिथोयोगे समुच्चये ॥ २२५२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.5.1.4","head":"कु"},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"3.7","page":"0023","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["-----------------------------------","पृथिव्यां कुः समाख्याता कुत्सायां कुः प्रकीर्त्तितः ।","ख-मिन्द्रियं समाख्यातं खमाकाशमुदाहृतम् ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.3.0.7","head":"कु"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.193","page":"0099","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["क्लेशायासौ जुगुप्सा तु हृणीया हृणिया घृणा ।","ऋतिः कुत्साप्युपक्रोशो गर्हा दोषश्च गर्हणा ॥ १९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.193","synonyms":["क्लेश","आयास","जुगुप्सा","हृणीया","हृणिया","घृणा","ऋति","उपक्रोश","गर्हा","दोष","गर्हणा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.21","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्ठोत्कर्षे व्यवस्थायां नाशेऽन्ते व्रतयज्ञयोः ।","भित्तिमूले प्रधौ नेमिर्निन्दा कुत्सापवादयोः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.21","head":"निन्दा"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.4.16","page":"0276","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सन् सत्येऽभ्यर्हिते श्रेष्ठे साधीयसि भवत्यपि ।","किं प्रश्नाक्षेपकुत्सानां वितर्कस्य च गोचरे ॥ १६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.4.17","head":"किम्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"8.7.3","page":"0284","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओं स्याद्ब्रह्मण्यनुज्ञायां के सुखेंऽभसि मूर्ध्नि च ।","प्रश्ने क्षेपे विकल्पे किं कु पापेऽल्पार्थकुत्सयोः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.8.7.3","head":"कु"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}