{"stem":"कुसुम","iast":"kusuma","found":true,"koshas":19,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"1.43","page":"5","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्याद्गोमुखो महायक्षस्त्रिमुखो यक्षनायकः ॥ ४१ ॥","तुम्बरुः कुसुमश्चापि मातङ्गो विजयोऽजितः ।","ब्रह्मा यक्षेट् कुमारः षण्मुखपातालकिंनराः ॥ ४२ ॥","गरुडो गन्धर्वो यक्षेट् कुबेरो वरुणोऽपि च ।","भृकुटिर्गोमेधः पार्श्वो मातङ्गोऽर्हदुपासकाः ॥ ४३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 न्ध (sub) pāda 3 syl. 5 मे (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.1.0.12","synonyms":["गोमुख","महायक्ष","त्रिमुख","यक्षनायक","तुम्बरु","मातङ्ग","विजय","अजित","ब्रह्मन्","यक्षेश्","कुमार","षण्मुख","पाताल","किंनर","गरुड","गन्धर्व","कुबेर","वरुण","भृकुटि","गोमेध","पार्श्व","अर्हदुपासक"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.5.21","page":"44","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["विस्तारविटपौ तुल्यौ प्रसूनं कुसुमं सुमम् ॥ ११२४ ॥","पुष्पं सूनं सुमनसः प्रसवश्च मणीवकम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.5.21","synonyms":["विस्तार","विटप","प्रसून","सुम","पुष्प","सून","सुमनस्","प्रसव","मणीवक"]},{"kosha":"ACSJ","kosha_title":"अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaśiloñcha","ref":"3.40","page":"2","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुष्पे कुसुममप्युक्तं पशुधर्मोऽपि मोहने ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACSJ#ACSJ.3.0.40","synonyms":["पुष्प","पशुधर्म","मोहन"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.4.31","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["स्त्रियः सुमनसः पुष्पं प्रसूनं कुसुमं सुमम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 पु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.4.31","synonyms":["सुमनस्","पुष्प","प्रसून","सुम"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.186","page":"0023","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुष्पं प्रसवः कुसुमं प्रसूनकं सुमनसः समाख्याताः ।","कोरकजालककलिकाकुड्मलमुकुलानि तुल्यानि ॥ १८६ ॥"],"metre":"arya","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.31","synonyms":["पुष्प","प्रसव","प्रसूनक","सुमनस्","कोरक","जालक","कलिका","कुड्मल","मुकुल"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"97","page":"0062","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गुच्छो गुत्सो गुलुच्छश्च छादनं छदनं छदः ।","मकरन्दो मरन्दश्च कुसुमं कुसमुच्यते ॥ ९७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.97","synonyms":["गुच्छ","गुत्स","गुलुच्छ","छादन","छदन","छद","मकरन्द","मरन्द","कुसम"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.1.23","page":"0064","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसूतं कुसुमे जाते निमित्तं हेतुचिह्नयोः ।","कलिते स्वीकृतज्ञाते [ग्रथिते क्रान्त?]गुम्फिते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.1.23","head":"प्रसूत"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"19.2.38","page":"0115","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विभिन्नं च समालब्धे विभक्ते च प्रकीर्तितम् ।","प्रसूनं विदुरुत्पन्नं प्रसूनं कुसुमं फलम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.19.2.38","head":"प्रसून"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"24.1.5","page":"0141","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रथमौ तु प्रधानादी अधमो हीनगर्ह्ययोः ।","कुसुमे स्त्रीरजःपुष्पे तलिमे तल्पकुट्टिमौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.24.1.5","meanings":["स्त्रीरजस्","पुष्प"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.15","page":"0167","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ओड्रा जनपदाः केचिदोड्रं च कुसुमान्तरम् ।","कद्रुर्माता तु नागानां कद्रुः कनकपिङ्गले ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.15","head":"ओड्र"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"26.2.47","page":"0172","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मन्दुरा वाजि[82]शालायां शयनार्थे च वस्तुनि ।","वर्वरा कुसुमे शाके वर्वराः प्राकृता जनाः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.26.2.47","head":"वर्वरा"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.11.32","page":"0252","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["मकुले पुंसि वा क्लीबे बहुत्वे सुमनः स्त्रियाम् ।","स्यात् क्लीबे सुमनं पुष्पं प्रसूनं कुसुमोऽस्त्रियाम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.11.32","synonyms":["सुमनस्","सुमन","पुष्प","प्रसून"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.38","page":"0138","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["पुष्पं प्रसूनं सूनं च सुमं कुसुममस्त्रियाम् ।","मणीचकं चाथ पुंसि परागः पुष्पजं रजः । [21b] ॥ ३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.38","synonyms":["पुष्प","प्रसून","सून","सुम","मणीचक","पराग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.5.56","page":"0114","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["संक्रमोद्यमसंक्रामकुसुमक्षौमगुल्मवत् ।","घर्म उष्णे कुङ्कुमोऽथ संपरायो रणार्थकः ॥ ५६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.5.24","synonyms":["संक्रम","उद्यम","संक्राम","क्षौम","गुल्म","घर्म","कुङ्कुम","संपराय"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.87","page":"0284","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आदौ प्रधाने परमः परस्मिन्","विशेष्यवत्स्यात्प्रणवे तु षण्ढे ।","आदौ प्रधाने प्रथमोऽन्यवत्स्यात्","पुष्पे फलेऽस्त्री कुसुमं दृगार्तौ ॥ ८७ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.35","meanings":["पुष्प","फल","दृगार्ति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.88","page":"0284","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कान्तार्तवे चाथ कृतेऽन्यलिङ्गः","स्यात्कृत्रिमोऽन्त्ये लवणान्तरे च ।","स्यात्सिल्हके चाथ समे च चारौ","विशेष्यवत्स्यात्सुषमं स्त्रियां तु ॥ ८८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.36","meanings":["कान्तार्तव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.77","page":"0342","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["… तथा शाकविशेषके च","स्यात्पोतके भेलककन्दकेऽन्त्ये ।","पीलुः पुमान्स्रंसित[67b]रौ गजे च","तालास्थिखण्डे कुसुमे च काण्डे ॥ ७७ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.33","head":"पीलु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.91","page":"0344","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उद्वर्तनस्यापि च वाससि स्या-","द्वल्ली तु दीप्ये कुसुमे लतायाम् ।","पल्ली कुटीग्रामकयोः पुमांस्तु","स्थलस्य दिष्टापि कुशूलके च ॥ ९१ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.47","head":"वल्ली"},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"80","page":"0040","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुष्पं सुमनसः फुल्लं लतान्तं प्रसवोद्गमौ ।","प्रसूनं कुसुमं ज्ञेयम् तदाद्यस्त्रशरः स्मरः ॥ ८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.80","synonyms":["पुष्प","सुमनस्","फुल्ल","लतान्त","प्रसव","उद्गम","प्रसून"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.788","page":"0110","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुण्ड्रा पुष्पं तु कुसुमे क्लीबमन्ये तु पुंस्यपि ।","आर्तवे योषितां ना तु विकासे स्त्री तु पुष्प्यसौ ॥ ७८८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.788","head":"पुष्प"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.986","page":"0127","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देवतान्तरमप्येतत् कालरात्रीति सज्जनः ।","माल्यं क्ली कुसुमे पुष्पमालायां चाथ भेद्यवत् ॥ ९८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.986","head":"माल्य"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.499","page":"0090","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुसुम्भी पुंसि तु प्राह वरधान्यान्तरे परः ।","कमण्डलौ च कुसुमस्त्वस्त्री स्त्रीपुष्पपुष्पयोः ॥ ४९९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.499","meanings":["स्त्रीपुष्प","पुष्प"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.500","page":"0090","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["नेत्ररोगविशेषे च फले च रभसोऽपठीत् ।","कुणपस्तु क्रिमौ द्वे स्यात् कुत्सिते भेद्यलिङ्गकः ॥ ५०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.500","meanings":["नेत्ररोगविशेष","फल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.538","page":"0093","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इत्येव योगशास्त्राणि समीक्ष्य कृतिनोदितम् ।","कुमुलं कुसुमे क्लीबं हिरण्ये च द्वयोः पुनः ॥ ५३८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.538","head":"कुमुल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1098","page":"0143","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रत्यूषितरि तु त्रिः स्यात् प्रसूतं त्वभिधेयवत् ।","स्यात् कृतप्रसवे जाते प्ररिते कुसुमे तु नप् ॥ १०९८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1098","head":"प्रसूत"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1992","page":"0221","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुमना तु स्त्रियां ज्ञेया मालत्यां कुसुमे पुनः ।","स्त्रीभूम्नि स्यात् सुमनसस्त्रि तु स्याच्छुभचेतसि ॥ १९९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1992","head":"सुमनस्"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.36","page":"0056","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["माढिर्दलस्था शुङ्गा विस्तारे विटपः पुमान् ।","पुष्पं मणीवकं सूनं प्रसवः कुसुमं समम् ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 ल (merge)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.36","synonyms":["माढि","शुङ्गा","विटप","पुष्प","मणीवक","सून","प्रसव"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.130","page":"0178","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुसुमं नेत्ररो[19]गे स्त्रीरजःपुष्पफलेष्वथ ।","कङ्कणं मण्डने हस्तभूषणे कमठोऽप्यथ ॥ १३० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.48","meanings":["नेत्ररोग","स्त्रीरजस्","पुष्प","फल"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.19.286","page":"0198","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भेकचण्डालयोः प्लक्षे वारिवायसशब्दयोः ।","पुष्पं याने कुबेरस्य कुसुमे स्त्रीरजस्यपि ॥ २८६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.19.4","head":"पुष्प"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.27.361","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्तोमो मखे चये स्तोकः चातकस्वल्पयोरपि ।","स्थाणुः कीले हरे सूनमङ्कुरे कुसुमे मतम् ॥ ३६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.27.1","head":"सून"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.5.150","page":"0229","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["कुट्टिमः कुसुमः क्षेमक्षौमौ संगम इत्यपि ।","कषायाः प्रमयो वाजपेयतूर्यौ च गोमयम् ॥ १५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.5.33","synonyms":["कुट्टिम","क्षेम","क्षौम","संगम","कषाय","प्रमय","वाजपेय","तूर्य","गोमय"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.4.153","page":"0011","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मुकुलः कुलमानाग्रो गुच्छस्तबकगुच्छलौ ।","प्रसूनं कुसुमं पुष्पं वृन्तं प्रसवबन्धनम् ॥ १५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.4.6","synonyms":["मुकुल","कुलमानाग्र","गुच्छ","स्तबक","गुच्छल","प्रसून","पुष्प","वृन्त","प्रसवबन्धन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.135","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वल्ली प्रतानिनी वीरुद्व्रततिर्वल्लरी लता ।","पुष्पं प्रसूनं कुसुमं सूनं सुमनसः सुमम् ॥ १३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.32","synonyms":["वल्ली","प्रतानिनी","वीरुध्","व्रतति","वल्लरी","लता","पुष्प","प्रसून","सून","सुमनस्","सुम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"2.29","page":"0005","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गोमुखश्च महायक्षस्रिमुखो यक्षराट् ततः ।","तुम्बुरुः कुसुमो यक्षो मातङ्गोऽविजयो जितः ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.2.0.22","synonyms":["गोमुख","महायक्ष","त्रिमुख","यक्षराज्","तुम्बुरु","मातङ्ग","विजय","अजित"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.855","page":"0127","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आर्त्तवं कुसुमं पुष्पं स्त्रीधर्मश्च रजस्तथा ॥ ८५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.535","synonyms":["आर्त्तव","पुष्प","स्त्रीधर्म","रजस्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"5.5.1976","page":"0326","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कुसुमं प्रसवः पुष्पं सूनं सुमनसः सुमम् ॥ १९७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.5.5.46","synonyms":["प्रसव","पुष्प","सून","सुमनस्","सुम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.4.33","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पुष्पं प्रसूनं सूनञ्च प्रसवः कुसुमं सुमम् ।","स्त्रियः सुमनसश्चापि सुमनश्च नपुंसकम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.4.33","synonyms":["पुष्प","प्रसून","सून","प्रसव","सुम","सुमनस्"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.157","page":"0093","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अव्यात्रेयी ऋतुमती पुष्पहासा रजस्वला ।","ऋतुः स्यात् कुसुमं पुष्पमार्तवञ्च रजोरजम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.157","synonyms":["अवी","आत्रेयी","ऋतुमती","पुष्पहासा","रजस्वला","ऋतु","पुष्प","आर्तव","रजस्","रज"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.20.57","page":"0238","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["तोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः ।","दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥","दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् ।","दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥","दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च ।","दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥","देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः ।","अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥","ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे ।","धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥","धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके ।","धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥","धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् ।","धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥","धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः ।","नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥","नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे ।","नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥","नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे ।","अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥","निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे ।","निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥","पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् ।","स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥","प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु ।","एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥","पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे ।","प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥","प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् ।","पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥","पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः ।","स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥","पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु ।","पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. None स्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु (extra_in_pada)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 प्र (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 3 न (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 व (sub)"},{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ल्क (sub) pāda 4 syl. 3 च (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.20.57","head":"दमन"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.21.10","page":"0248","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुष्पां विकाशे कुसुमे कान्तारजसि न द्वयोः ।","रूपं सौन्दर्ये स्वभावे मानके निनदे पशौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.21.10","head":"पुष्प"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.25.33","page":"0255","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कलमः पुंसि लेखन्यां शालौ पाटच्चरेऽपि च ।","कुसुमन्तु फले पुष्पे स्त्रीरजोनेत्ररोगयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.25.33","meanings":["फल","पुष्प","स्त्रीरजस्","नेत्ररोग"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.31","page":"0287","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्रसवोऽस्त्री फलेऽपत्ये कुसुमे गर्भमोचने ।","पार्थिवो भूपतौ पुंसि पार्थिवी तुत्थसीतयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.31","head":"प्रसव"},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.133","page":"0229","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रसूतकं प्रसूतं च प्रफुल्लं फुल्लवत् सुमम् ।","कुसुमं कलिकायां तु कलिः स्यात्कोर-कौरकौ ॥ १३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.4.0.133","synonyms":["प्रसूतक","प्रसूत","प्रफुल्ल","फुल्ल","सुम","कलिका","कलि","कोरक","कौरक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.3.450","page":"0059","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मुकुलोऽस्त्री कुड्मलोऽस्त्री वल्लरी मञ्जरी स्त्रियौ ।","गुलुच्छगुच्छस्तबकाः पुष्पं तु कुसुमं सुमम् ॥ ४५० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.3.16","synonyms":["मुकुल","कुड्मल","वल्लरी","मञ्जरी","गुलुच्छ","गुच्छ","स्तबक","पुष्प","सुम"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2135","page":"0258","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["धने हेम्नि ब्रह्मसूत्रे मन्त्रे च प्रयते त्रिषु ।","आशुव्रीहौ पाटलो ना पाटली कुसुमे न ना ॥ २१३५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.276","head":"पाटल"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.2247","page":"0272","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["विट् प्रजावैश्ययोः पुंसि स्त्री मले जनने द्वयोः ।","श्रीः कान्तिसंपदोर्लक्ष्म्यां लवङ्गकुसुमेऽपि च ॥ २२४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.388","head":"श्री"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.277","page":"0186","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पादुकायां स्त्रियां वृक्षे पादपीठे च पादपः ।","पिण्डपुष्पौ जवाशोकौ पुष्यं कुसुम आर्त्तवे ॥ २७७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.287","head":"पुष्य"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.3.294","page":"0193","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कुसुमं स्त्रीरजः पुष्पं क्षेमं कल्याणरक्षयोः ।","क्षेमा चण्डाऽथ कलमा लेखनीचौरशालयः ॥ २९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.3.307","meanings":["स्त्रीरजस्","पुष्प"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.3.18","page":"0046","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["पत्रमध्यसिरा माढिः पुष्पोऽस्त्री कुसुमं सुमम् ।","मणीचकं प्रसूनं च सूनं सुमनसः स्त्रियः ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.3.18","synonyms":["माढि","पुष्प","सुम","मणीचक","प्रसून","सून","सुमनस्"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}