{"stem":"कूल","iast":"kūla","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"4.2.1078","page":"42","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मर्यादा कूलभूः कूलं प्रपातः कच्छरोधसी ॥ १०७७ ॥","तटं तीरं प्रतीरं च पुलिनं तज्जलोज्झितम् ।","सैकतं चान्तरीपं तु द्वीपमन्तर्जले तटम् ॥ १०७८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.4.2.11","synonyms":["मर्यादा","कूलभू","प्रपात","कच्छ","रोधस्","तट","तीर","प्रतीर","पुलिन","सैकत","अन्तरीप","द्वीप"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.10.7","page":null,"kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूलं रोधश्च तीरं च प्रतीरं च तटं त्रिषु ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.10.7","synonyms":["रोधस्","तीर","प्रतीर","तट"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"3.667","page":"0076","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तीरं कूलं तटं कच्छः प्रपातो रोध उच्यते ।","अर्वाक्कूलमपारं स्यात्परं पारमिति स्मृतम् ॥ ६६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.3.0.45","synonyms":["तीर","तट","कच्छ","प्रपात","रोधस्","अपार","पार"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.2.6","page":"0191","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["नीलः कपीश्वरे शैले कृष्णे नीलं तु पादपे ।","कूलं स्थाने प्रदीप्ते च भागे सैन्यस्य पश्चिमे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.2.6","meanings":["स्थान","प्रदीप्त","सैन्यपश्चिमभाग"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.26","page":"0101","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूलदेशस्तु मर्यादा प्रपातो रोध आदिमे ।","कूलं तीरं प्रतीरं च कच्छं रोधस्तु यत्त्रिषु ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.25","synonyms":["कूलदेश","मर्यादा","प्रपात","रोधस्","तीर","प्रतीर","कच्छ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.7.48","page":"0104","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["अखातश्च तडागोऽस्त्री तटाकः कूलमन्तिमे ।","पद्माकरश्चाथ पुंसि कासारः स्यात्तुलाङ्गकः ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.7.48","synonyms":["अखात","तडाग","तटाक","पद्माकर","कासार","तुलाङ्गक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.68","page":"0340","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुमान्महीभृन्निधिरत्नभेद-","कपिप्रभेदेष्वथ चिह्नभेदे ।","स्त्रियां च[नीली]मधुपर्णिकायां","कूलं तडागस्तुपयोः प्रतीपे ॥ ६८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.25","meanings":["तडाग","स्तूप","प्रतीप"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.69","page":"0341","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["सैन्यस्य पृष्ठेऽप्यथ तूलमस्त्री","पिचावथ ब्रह्मतरौ च खेऽन्त्ये ।","मूलं च न स्त्री भभिदि प्रतिष्ठा-","स्वादौ शिफायां निकटे निकुञ्जे ॥ ६९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.26","meanings":["सैन्यपृष्ठ"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.14","page":"0346","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["शम्बलः सम्बलश्चास्त्री कूलपाथेयमत्सरे ।","नवाङ्कुरे चोपरागे कपोले त्रिषु कन्दलः ॥ १४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.70","head":"शम्बल"},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"33","page":"0010","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["छायादयः शब्दाः स्त्रियां स्युर्भवेयुरित्यर्थः । यथा छाया वृक्षादेः प्रतिबिम्बः । सुरा मदिरा । निशा रात्रिः । वालुका सिकता । चमूः सेना । कन्था प्रसिद्धा । इरा जलभूमिः । एते शब्दाः स्त्रीलिङ्गे भवन्ति । यथा इयमापत् व्यसनम् । संपद्धनम् । विपत् दुःखम् । प्रतिपत्तिथिविशेषः । समित्काष्ठम् । विप्रुट् बिन्दुः ।","कुशकूबरकुञ्जाङ्कुरकुठारकुन्दकुतुपा हि पुंस्युक्ताः ।","कुलकूलकुङ्कुमानि तु नपुंसान्येव जानीयात् ॥ ३३ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.36","synonyms":["कुश","कूबर","कुञ्ज","अङ्कुर","कुठार","कुन्द","कुतुप","कुल","कुङ्कुम"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.120","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सुमेरुशिरसः प्राग्दिग्गतगङ्गान्तरेऽपि च ।","जानक्यामथ सीमा स्यादवधौ भूमिकूलयोः ॥ १२० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.120","head":"सीमा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.121","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्षेत्रव्यवस्थयोश्चेति डाबन्तार्थाः समीरिताः ।","मन्नन्तापि च सीमास्ति तस्याश्चार्था इमे मताः ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.121","head":"सीमन्"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.3.18","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पिण्याके चाथ तुहिने क्षुप्रं कण्टकिगुल्मके ।","कूलं तीरे चमूकट्यां तटाके सूप एव च ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.3.18","meanings":["तीर","चमूकटि","तटाक","सूप"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.547","page":"0089","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उष्णे च क्ली त्वसत्त्वेऽथ तीरं कूले नपुंसकम् ।","तीरी तु शरभेदे स्त्री योऽल्पो वेगसमन्वितः ॥ ५४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.547","head":"तीर"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.355","page":"0048","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तालूरवोलकौ तुल्यौ कूलभूः कच्छरोधसी ।","कूले प्रपातमर्यादे प्रतीरं तीरमेव च ॥ ३५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.355","synonyms":["तालूर","वोलक","कच्छ","रोधस्","प्रतीर","तीर"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"5.7.107","page":"0175","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोष्ठं कुशूलके कुक्षौ कूलं सैन्ये तटेऽपि च ।","केतुर्दीप्तौ पताकायां कलङ्के च ग्रहान्तरे ॥ १०७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.5.7.25","meanings":["सैन्य","तट"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.34","page":"0126","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूले रोधश्च रुद्र(द्ध?)श्च तटं तीरं च घट्टकम् ।","पात्रं शुद्धं विरुद्धं चाप्यनित्यं नन्दिवर्धनम् ॥ ३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.34","synonyms":["रोधस्","रुद्ध","तट","तीर","घट्टक","पात्र","शुद्द","विरुद्ध","अनित्य","नन्दिवर्धन"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"3.289","page":"0020","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूलं तीरं तरो वप्रो जलसीमोपकण्ठभूः ।","वैखानसः पृथुकचा मत्स्यो मीनो झषस्तिमिः ॥ २८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.3.0.12","synonyms":["तीर","तर","वप्र","जलसीमन्","उपकण्ठभू","वैखानस","पृथुकचा","मत्स्य","मीन","झष","तिमि"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"1.3.119","page":"0013","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["ओघः स्रोतः प्रवाहश्च वेला स्याद्वृद्धिरम्भसः ।","कूलं तीरं तटं रोधः पुलिनं सैकतं च तत् ॥ ११९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.1.3.16","synonyms":["ओघ","स्रोतस्","प्रवाह","वेला","तीर","तट","रोधस्","पुलिन","सैकत"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.47","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूलं तीरं प्रतीरञ्च रोधं रोधस्तटं त्रिषु ।","अथ पारमवारञ्च परमर्वाक् तटद्वयम् ।","तटयोरन्तरं यत्तु तत् पात्रमभिधीयते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.47","synonyms":["तीर","प्रतीर","रोध","रोधस्","तट","पार","अवार","पात्र"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.10.320","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कूलं रोधः प्रतीरं त्रिषु तटमुदधेस्तोयवृद्धौ च कूले","वेला द्वीपस्तु न स्त्री तटमधिसलिलं न द्वयोरन्तरीपम् ।","पारावारे तु तीरे परमितरदुमे पात्रमन्तस्तयोः स्या-","दावर्तश्चक्रमम्बुभ्रम उदधिकफः पुंसि डिण्डीरफेनौ ॥ ३२० ॥"],"metre":"sragdhara","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.10.26","synonyms":["रोधस्","प्रतीर","तट","वेला","द्वीप","अन्तरीप","पार","अवार","पात्र","आवर्त","चक्र","अम्बुभ्रम","उदधिकफ","डिण्डीर","फेन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.2.32","page":"0156","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तीरं कूलं प्रपातश्च प्रान्ते कच्छस्तटी त्रयी ।","पारावारे परात्रत्ये कूले पात्रं तदन्तरम् ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.2.32","synonyms":["तीर","प्रपात","कच्छ","तट","पारावार","पात्र"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.2.44","page":"0223","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सन्धावधौ प्रतिज्ञायां सातिर्दानावसानयोः ।","सीमसीमे तु कूलेऽपि स्थानमर्यादयोः स्थितिः ॥ ४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.2.44","head":"सीमन्"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.3.5","page":"0224","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["कुण्डं स्थाल्यां जलाधारविशेषेऽनलगर्तके ।","पिण्याको नग्नहूः किण्वं कृलं तीरे चमूकटौ ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.3.5","meanings":["तीर","चमूकट"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}