{"stem":"कृत्रिम","iast":"kṛtrima","found":true,"koshas":8,"places":[{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.81","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम् ।","कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.158","head":"संस्कृत"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"15.2.49","page":"0074","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षारितः प्राचितः क्षारैरभिशस्तः प्रकीर्तितः ।","संस्कृतो भूषिते शस्ते कृत्रिमे लक्षणान्विते ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.15.2.49","head":"संस्कृत"},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.389","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हिमयुक्तः शीतलोपि पञ्चिकश्चैवमादयः ।","चीनकश्चीनकर्पूरः कृत्रिमो धवलः पटुः ॥ ३८९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.389","synonyms":["हिमयुक्त","शीतल","पञ्चिक","चीनक","चीनकर्पूर","धवल","पटु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.4.392","page":"0063","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["गन्धपर्यायराजार्थो मृगार्थाद्घर्मजोऽपि च ।","अस्त्रियां कर्दमः स्निग्धः कृत्रिमोऽपि ततः पुनः ॥ ३९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.4.392","synonyms":["कर्दम","स्निग्ध"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.101","page":"0100","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चत्वारः पार्थिवा मौलास्तिर्यक् पश्चात्पुरः स्थिताः ।","मूलप्रकृतयः शत्रुमित्रे सहजकृत्रिमे ॥ १०१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.101","synonyms":["मौल","मूलप्रकृति","सहज"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.102","page":"0100","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सहजं स्वकुलोत्पन्नं कृत्रिमं कार्ययोगतः ।","मयास्योपकृतं पूर्वमयं चोपकरिष्यति ॥ १०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.102","synonyms":["सहज"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.2.22","page":"0129","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वसूकं वसुकं चाथ बिडं पाक्यं च कृत्रिमम् ।","सौवर्चलं हृद्यगन्धं रुचकं चाक्षमित्यपि ॥ २२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.2.23","synonyms":["वसूक","वसुक","बिड","पाक्य","सौवर्चल","हृद्यगन्ध","रुचक","अक्ष"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.3.4","page":"0107","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["प्रसभं तलभं च[229a]भं च शुष्मं","किलिमं कृत्रिमतिग्मधाममीर्मम् ।","तलिमं च तोक्म-युग्मे","स्तोमं सूक्ष्मं विलोमवत्प्रदिष्टम् ॥ ४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.3.26","synonyms":["प्रसभ","तलभ","भ","शुष्म","किलिम","तिग्म","धामन्","ईर्म","तलिम","तोक्म","युग्म","स्तोम","सूक्ष्म","विलोम"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.25.88","page":"0284","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कान्तार्तवे चाथ कृतेऽन्यलिङ्गः","स्यात्कृत्रिमोऽन्त्ये लवणान्तरे च ।","स्यात्सिल्हके चाथ समे च चारौ","विशेष्यवत्स्यात्सुषमं स्त्रियां तु ॥ ८८ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.25.36","meanings":["कृत","लवणान्तर","सिल्हक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.26.58","page":"0295","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वलयः करकङ्कणे गणे","गदितोऽस्त्री नरि कण्ठरुग्भिदि ।","मलयस्तु वने च कृत्रिमे","गिरिभेदेऽपि धरांशदेशयोः ॥ ५८ ॥"],"metre":"viyogini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.26.59","head":"मलय"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.565","page":"0096","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृन्तत्रो द्वे कृत्रिमस्तु वृकधूपाह्वये पुमान् ।","तुरुष्काख्ये च निर्यासे लवणे च विडाह्वये ॥ ५६५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.565","meanings":["वृकधूप","तुरुष्क","निर्यास","विड","लवण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.566","page":"0096","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्ली तु कांस्याह्वये लोहभेदे स्याद्भेद्यवत् पुनः ।","ज्ञेयः स्यात् कृतिनिर्वृत्ते कृसरस्तु पुमान् द्रुमे ॥ ५६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.566","meanings":["कांस्य","लोहभेद","कृतिनिर्वृत्त"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1887","page":"0211","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कारायां सङ्कटेऽन्ये तु सङ्कटे त्रिषु मन्वते ।","संस्कृतं त्वाहितोत्कर्षे कृत्रिमे निर्मलीकृते ॥ १८८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1887","head":"संस्कृत"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.16.143","page":"0222","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सम्वर्त्तो मुनिभित्कर्षफलयोः प्रलये घने ।","संस्कृतं लक्षणोपेते कृत्रिमे भूषितेऽन्यवत् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.16.143","head":"संस्कृत"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.2.421","page":"0056","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["कांस्यं घण्टास्वनं नाट्यं सौरष्ट्रं रवणं मलम् ।","कृत्रिमं लोहजं भूरिलोहं चासुरसंज्ञकम् ॥ ४२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.2.16","synonyms":["कांस्य","घण्टास्वन","नाट्य","सौराष्ट्र","रवण","मल","लोहज","भूरिलोह","असुरसंज्ञक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.2.28","page":"0043","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गुरुज्येष्ठं सिंहमलं पञ्चलोहान्यलोहके ।","कांस्यं नु कृत्रिम नाट्यं प्रभासमसुराह्वयम् ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.2.28","synonyms":["गुरुज्येष्ठ","सिंहमल","पञ्चलोह","अलोहक","कांस्य","नाट्य","प्रभास","असुराह्वय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.110","page":"0132","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृकधूपश्च तूणस्तु पिण्डकश्चपलश्चलः ।","कप्याख्यः कपिलः सिह्लः कृत्रिमः क्षेत्रिको वरः ॥ ११० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.110","synonyms":["वृकधूप","तूण","पिण्डक","चपल","चल","कप्याख्य","कपिल","सिह्ल","क्षेत्रिक","वर"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.8.124","page":"0133","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विडं तु पाक्यं बहुलं कृत्रिमद्रावणासुराः ।","घटिकालवणं तूग्रं विडवद्धनकालकम् ॥ १२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.8.124","synonyms":["विड","पाक्य","बहुल","द्रावण","असुर","घटिकालवण","उग्र","धनकालक"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.4.28","page":"0256","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["संस्कृतं लक्षणोपेते कृत्रिमे निर्मलीकृते ।","मिश्रीकृते च संसृष्टं शुद्धे च वमनादिभिः ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.4.28","head":"संस्कृत"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}