{"stem":"कोमल","iast":"komala","found":true,"koshas":17,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1387","page":"53","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["निष्ठुरः कक्खटः क्रूरः परुषः कर्कशः खरः ॥ १३८६ ॥","दृढः कठोरः कठिनो जरठः कोमलः पुनः ।","मृदुलो मृदुसोमालसुकुमारा अकर्कशः ॥ १३८७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.30","synonyms":["निष्ठुर","कक्खट","क्रूर","परुष","कर्कश","खर","दृढ","कठोर","कठिन","जरठ","मृदुल","मृदु","सोमाल","सुकुमार","अकर्कश"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.1.132","page":null,"kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["नूत्नश्च सुकुमारं तु कोमलं मृदुलम्मृदु ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.1.132","synonyms":["नूत्न","सुकुमार","मृदुल","मृदु"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.94","page":null,"kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["त्रिष्विष्टमधुरौ स्वादू मृदू चातीक्ष्णकोमलौ ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.183","head":"मृदु"},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"13.259","page":"0089","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सुगन्धिः कोमलः शालिः षष्टिगस्तस्य भेदके ।","प्रवरः शालिकः षष्टिः कमलस्तु कलावकः ॥ २५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.13.0.2","synonyms":["सुगन्धि","शालि","षष्टिग","प्रवर","शालिक","षष्टि","कमल","कलावक"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"17.1.2","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["छन्दावभिप्रायवशौ मृदू चातीक्ष्णकोमलौ ।","स्वेदः स्यात्स्वेदने घर्मे शादः कर्दमशष्पयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.17.1.2","head":"मृदु"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"27.1.7","page":"0189","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोमलं मृदुले तोये निस्तलं वर्तुले चले ।","उज्ज्वलौ दीप्तशृङ्गारौ तमालौ खड्गपादपौ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.27.1.7","meanings":["मृदुल","तोय"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.9.137","page":"0229","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["नवीनो नूतनो नव्यः प्रत्यग्रो नूतनो नवः ।","अथ स्यात्सुकुमारं तु कोमलं मृदुलं मृदु ॥ १३७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.9.137","synonyms":["नवीन","नूतन","नव्य","प्रत्यग्र","नूत्न","नव","सुकुमार","मृदुल","मृदु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.14.10","page":"0344","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["जीवनं भुवनं यादः पावनं क्षणदं दकम् ।","अम्ब्वम्भः शंवरं तोयं कोमलं धरुणं सुखम् ॥ १० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.14.10","synonyms":["जीवन","भुवन","यादस्","पावन","क्षणद","दक","अम्बु","अम्भस्","शंवर","तोय","धरुण","सुख"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.167","page":"0073","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["मृदु मृदुलं सुकुमारं कोमल-सोमाल-पेलवान्याहुः ।","म्रदिमा पुंसि मृदुत्वं मार्द्दवमन्त्ये स्त्रियां तु मृदुता स्यात् ॥ १६७ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.168","synonyms":["मृदु","मृदुल","सुकुमार","सोमाल","पेलव","म्रदिमन्","मृदुत्व","मार्द्दव","मृदुता"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.47","page":"0156","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["माकन्दी स्त्री श्रीफलं च कोमलं न स्त्रि (?) चामलम् ।","बदरामलकं रक्तं प्राचीनामलकं हि यत् ॥ ४७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.250","synonyms":["माकन्दी","श्रीफल","आमल","बदरामलक","प्राचीनामलक"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.19.25","page":"0235","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्वादुर्मनोज्ञे मधुरे त्रयेऽथा-","[तीक्ष्णे मृदुः स्या]त्त्रि[षु] कोमले च ॥ २५ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.19.10","head":"मृदु"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.27.19","page":"0334","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["भ्रष्टे तारापथतः शिशुमारः स्यात्पलाङ्गे च ।","पुण्ड्रेक्षौ सुकुमारः कोमलवाची विशेष्यलिङ्गोऽयम् ॥ १९ ॥"],"metre":"udgiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.27.228","head":"सुकुमार"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.28.32","page":"0349","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["देवलो नारदे देवधनभोक्तरि धार्मिके ।","शिलान्तरे ना कृकलासकेऽपि","स्याद्धेमलः काञ्चनकारके च ।","स्याच्छ्यामलोऽच्छेऽप्यसिते परस्मिन्","स्यात्कोमलं वारिणि वा मृदौ च ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"mixed","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.28.88","meanings":["वारि","मृदु"]},{"kosha":"NMMD","kosha_title":"नाममाला","kosha_latn":"Nāmamālā (Dhanañjaya)","ref":"155","page":"0075","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरं कठिनं स्तब्धं कर्कशं परुषं दृढम् ।","अश्लीलं काहलं फल्गु कोमलं मृदु पेशलम् ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NMMD#NMMD.0.0.155","synonyms":["कठोर","कठिन","स्तब्ध","कर्कश","परुष","दृढ","अश्लील","काहल","फल्गु","मृदु","पेशल"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1024","page":"0130","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मृदु वङ्गे कोमले तु त्रि स्यादकठिनेऽपि च ।","मेघ्यः प्रावृषि ना त्रिस्तु मेघसाधुनि तद्भवे ॥ १०२४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1024","head":"मृदु"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.595","page":"0098","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्लीबं जले पुमान् स्वर्गे मृदुनि त्वेष भेद्यवत् ।","कोणिका तु स्त्रियां नीडे कोणितर्येष भेद्यवत् ॥ ५९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.595","meanings":["जल","स्वर्ग","मृदु"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.280","page":"0087","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरकठिनौ तुल्यौ दृढे ननु खरः समः ।","कोमलं मृदुलं तुल्यं सोमालसुकुमारके ॥ २८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.280","synonyms":["कठोर","कठिन","दृढ","खर","मृदुल","सोमाल","सुकुमार"]},{"kosha":"PSRD","kosha_title":"पर्यायशब्दरत्न","kosha_latn":"Paryāyaśabdaratna","ref":"3.27","page":"0125","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["वार्वारि कीलं कीलालं कमलं कि(को?)मलं जलम् ।","जीवं च जीवनं चैव भुवनं वनमित्यपि ॥ २७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PSRD#PSRD.3.0.27","synonyms":["वार्","वारि","कील","कीलाल","कमल","जल","जीव","जीवन","भुवन","वन"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.5.95","page":"0044","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["तीव्रोग्रौ दारुणं घोरं दृढमुद्दाममुत्कटम् ।","सुकुमारः सुखस्पर्शः कोमलो मृदुलो मृदु ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.5.26","synonyms":["तीव्र","उग्र","दारुण","घोर","दृढ","उद्दाम","उत्कट","सुकुमार","सुखस्पर्श","मृदुल","मृदु"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2521","page":"0409","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कोमलः सुकुमारश्च सोमालोऽकर्कशो मृदुः ॥ २५२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.55","synonyms":["सुकुमार","सोमाल","अकर्कश","मृदु"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.2.41","page":"0039","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["इरा कमन्धं नारोदं जडपीथ-घृत-क्षरम् ।","ऋतमूर्जं काण्ड-सरं कोमलं सोम इत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 का (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.2.41","synonyms":["इरा","कमन्ध","नारोद","जडपीथ","घृत","क्षर","ऋत","ऊर्ज","काण्ड","सर","सोम"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"5.35","page":"0165","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["सुकुमारं मृदु भवेत् मृदुलञ्चापि कोमलम् ।","अनुगेऽन्वक्षमन्वक् चानुपदं क्लीबमव्ययम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.5.0.35","synonyms":["सुकुमार","मृदु","मृदुल","अन्वक्ष","अन्वच्","अनुपद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.28.57","page":"0280","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["केवली ज्ञानभेदे स्त्री केवली शास्त्रहोरयोः ।","कोमलं मृदुले नीरे मनोज्ञेऽपि च न द्वयोः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.28.57","meanings":["मृदुल","नीर","मनोज्ञ"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.6.1626","page":"0196","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["यौष्माकीणस्तु यौष्माको युष्मदीयो यथा तथा ।","आस्माकीनादयोऽथ स्यान्मृदूलं मृदु कोमलम् ॥ १६२६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.6.56","synonyms":["यौष्माकीण","यौष्माक","युष्मदीय","आस्माकीन","मृदूल","मृदु"]},{"kosha":"TNTR","kosha_title":"तन्त्राभिधान","kosha_latn":"Tantrābhidhāna","ref":"2.9.28","page":"0008","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कोमलः श्यामला मेधी प्रतिष्ठा प(र)तिरष्ठमी ।","ब्रह्मण्यमपि कीलालं पावको गन्धकर्षिणी ॥ २८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TNTR#TNTR.2.9.3","head":"ॠ"},{"kosha":"TSPD","kosha_title":"त्रिकाण्डशेष","kosha_latn":"Trikāṇḍaśeṣa","ref":"3.1.21","page":"0084","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कोमलं पेलवं पापे त्वधमापसदौ धवः ।","रोमाञ्चितो हृष्टरोमा अजानेयस्तु निर्भयः ॥ २१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/TSPD#TSPD.3.1.21","synonyms":["पेलव","अधम","अपसद","धव","रोमाञ्चित","हृष्टरोमन्","अजानेय","निर्भय"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"5.3.5","page":"0196","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["कठोरनिष्ठुरक्रूरदृढदारुणकक्खटाः ।","खरश्च सुकुमारे तु कोमलो मृदुलो मृदुः ॥ ५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.5.3.5","synonyms":["कठोर","निष्ठुर","क्रूर","दृढ","दारुण","कक्खट","खर","मृदुल","मृदु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.4.12","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["मुग्धं सौम्ये नवे मूढे मूढो मोहिनि तंद्रिते ।","मृद्वतीक्ष्णे कोमले च बद्धोपरतयोर्यतः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.4.12","head":"मृदु"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}