{"stem":"क्लेश","iast":"kleśa","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.249","page":"17","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ॥ ३१९ ॥","प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः ।"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 स (sub) pāda 3 syl. 5 चि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.249","synonyms":["दैन्य","कार्पण्य","श्रम","क्लम","परिश्रम","प्रयास","आयास","व्यायाम","उन्माद","चित्तविप्लव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.2.29","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदीनवास्रवौ क्लेशे मेलके सङ्गसङ्गमौ ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.2.54","synonyms":["आदीनव","आस्रव","मेलक","सङ्ग","सङ्गम"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"5.853","page":"0097","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["निष्ठा क्लेशेऽवसाने च व्यवस्थोत्कर्षयोर्व्रते ।","श्रेष्ठे स्थाम्नि धने शुक्रे मज्ज्ञि सार उदाहृतः ॥ ८५३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.5.0.67","head":"निष्ठा"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"3.3.6","page":"0025","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रागः क्लेशादिषु प्रोक्तो मात्सर्यलोहितादिषु ।","अनुरक्तौ नृपे रागो रागो गान्धारिकादिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 र्य (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.3.3.6","head":"राग"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"10.1.1","page":"0035","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["व्युष्टिः फले समृद्धौ च क्लिष्टिः स्यात्क्लेशसेवयोः ।","सृष्टिः स्वभावे निर्माणे दृष्टिर्धीदर्शनाक्षिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.10.1.1","head":"क्लिष्टि"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"28.2.17","page":"0207","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आश्रवः स्यात्प्रति[98]श्रावे क्लेशे च वचनस्थिते ।","राजीवो हरिणे मत्स्ये राजीवं सरसीरुहम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.28.2.17","head":"आश्रव"},{"kosha":"HNMN","kosha_title":"गीर्वाणभाषाभूषण","kosha_latn":"Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa","ref":"1.81","page":"0015","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["यातना कारणा दुःखमामनस्यं प्रसूतिजम् ।","स्यात्कष्टं कृच्छमाभीलं क्लेशं दुःसहमित्यपि ॥ ८१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/HNMN#HNMN.1.0.81","synonyms":["यातना","कारणा","दुःख","आमनस्य","प्रसूतिज","कष्ट","कृच्छ","आभील","दुःसह"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.149","page":"0091","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["श्रमः परिश्रमः क्लेशः खेद आदीनवास्रवौ ।","व्यायामश्च प्रयासः स्यादायासः स्त्यानमन्तिमे ॥ १४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.159","synonyms":["श्रम","परिश्रम","खेद","आदीनव","आस्रव","व्यायाम","प्रयास","आयास","स्त्यान"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.49","page":"0070","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["वाहते स्याच्छ्राथयते पेषते यत्नवाचकाः ।","क्लेश-स्तुति-हति-श्रान्ति-जय-क्षेपेषु तेजने ॥ ४९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 च्छ्रा (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.341","head":"आयस्यति"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"3.5.62","page":"0092","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लेशे च वेस्तु संतोषे ज्ञान-ख्यात्योरपि स्मृतः ।","कगति स्याद्वनति च क्रियासामान्यवाचकौ ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.3.5.563","head":"वि"},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.9","page":"0366","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पशुर्मृगादौ प्रमथे च मेषे","तिर्यक्षु सर्वेष्वसुमत्सु पुंसि ।","वेषोऽपि दुःखव्यवसाययोस्तु","क्लेशोऽपि रागादिषु संप्रदिष्टः ।","वंशस्तु पृष्ठावयवे च वेणौ","कुले च वर्गेऽप्यथ दंश आद्ये ॥ ९ ॥"],"metre":"upajati","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.8","meanings":["राग"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.1.59","page":"0015","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यान्निर्वहणनिष्पत्त्योः परमायां गतौ तथा ।","क्लेशे च क्तक्तवत्वोश्चेत्यर्थेषु द्वादशस्बसौ ॥ ५९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.1.59","head":"निष्ठा"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.26","page":"0013","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आराम स्यादुपवने विरामे परिकीर्तितः ।","आयासस्तु प्रसन्ने स्यात् क्लेशे चायामवाक् पुनः ॥ २६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.26","head":"आयास"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.219","page":"0031","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अहंकारः स्मयो मानो मरदोऽपि विभाव्यते ।","परिश्रमः श्रमः क्लेशः क्लमो व्यायाम इत्यपि ॥ २१९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.219","synonyms":["अहंकार","स्मय","मान","मरद","परिश्रम","श्रम","क्लम","व्यायाम"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.471","page":"0058","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अथाऽऽयासः प्रयासश्च व्यायामश्च परिश्रमः ।","क्लमः क्लेशः श्रमोऽपिस्यादुन्मादश्चित्तविप्लवः ॥ ४७१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.434","synonyms":["आयास","प्रयास","व्यायाम","परिश्रम","क्लम","श्रम","उन्माद"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"6.57","page":"0174","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["रोगरागादिना दुःखे क्लेश आदीनवास्रवौ ।","मेलने सङ्गमः सङ्गो निषङ्गो मेल इत्यपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.6.0.57","synonyms":["दुःख","आदीनव","आस्रव","मेलन","सङ्गम","सङ्ग","निषङ्ग","मेल"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.3.22","page":"0192","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रागोऽनुरागे क्लेशादौ गान्धारादौ महीपतौ ।","मात्सर्यादौ लोहितादौ स्याच्चन्द्रमसि भाष्करे ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.3.22","head":"राग"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.29.25","page":"0286","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अक्षीवमप्रमत्ते स्यादशिवाभावमृत्युषु ॥","आर्त्तवं स्त्रीरजःपुष्पे आहवो युद्धयज्ञयोः ।","आश्रवोऽङ्गीकृतौ क्लेशे पुमान् वाक्यस्थिते त्रिषु ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.29.25","head":"आश्रव"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.30.5","page":"0289","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्लेशो दुःखे च कोपे च व्यवसाये भवेत्पुमान् ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.30.5","meanings":["दुःख","कोप","व्यवसाय"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.31.10","page":"0291","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["प्लक्षोऽश्वत्थे गर्दभाण्डे जटीद्वीपविशेषयोः ।","पक्षः सहाये सुहृदि पार्श्वे मासार्द्धराजयोः ॥","विहगे वलये साध्ये विरोधे गृहशुद्धयोः ।","चुल्लीरन्ध्रे हस्तिपार्श्वे केशादिपरती व्रजे ॥","प्रेक्षा नृत्ये क्षणे वुद्धौ शिक्षायामपि च स्त्रियाम् ।","प्रैषः क्लेशे मर्दने च प्रेषणोन्मादयोरपि ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.31.10","head":"प्रैष"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1705","page":"0205","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदीनवास्रवौ क्लेशे तेमस्तेमौ समुन्दने ।","उत्कर्षश्च प्रकर्षश्च स्यातामतिशयार्थकौ ॥ १७०५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.13","synonyms":["आदीनव","आस्रव","तेम","स्तेम","समुन्दन","उत्कर्ष","प्रकर्ष","अतिशय"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.8.1779","page":"0215","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्यात् पृथग्दृष्टिरध्यात्मज्ञानं ध्यानं तु चिन्तनम् ।","क्लेशोऽविद्यास्मितादिः स्याद्विपाको भवितव्यता ॥ १७७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.8.37","synonyms":["पृथग्दृष्टि","अध्यात्मज्ञान","ध्यान","चिन्तन","विपाक","भवितव्यत"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1868","page":"0228","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्र आस्र उभौ क्लेशे क्लीबे तु रुधिराश्रुणोः ।","अन्तोऽस्त्र्यवसिते प्रान्ते निश्चये चरमे मृतौ ॥ १८६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.9","head":"अस्त्र"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1875","page":"0229","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["इला तु तासु सार्घ्यासु स्यादिष्टिर्यजनेच्छयोः ।","सुत्रामसूर्ययोरिन्द्र ईतिः क्लेशोपसर्गयोः ॥ १८७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.16","head":"ईति"},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"4.1.1894","page":"0231","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["आह्वाने रोदने क्लेशस्त्वविद्याद्युपतापयोः ।","खगाद्रिभेदयोः क्रौञ्च ऋषिभेदेऽध्वरे क्रतुः ॥ १८९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.4.1.35","meanings":["अविद्यादि","उपताप"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"191","page":"0541","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["उद्वेगः स्तिमिते क्लेशे भयेऽमन्थरगामिनि ॥ १९१ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.213","head":"उद्वेग"},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.193","page":"0099","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्लेशायासौ जुगुप्सा तु हृणीया हृणिया घृणा ।","ऋतिः कुत्साप्युपक्रोशो गर्हा दोषश्च गर्हणा ॥ १९३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.193","synonyms":["आयास","जुगुप्सा","हृणीया","हृणिया","घृणा","ऋति","कुत्सा","उपक्रोश","गर्हा","दोष","गर्हणा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"6.5.7","page":"0230","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["अस्त्र आस्रश्च पुंलिंगौ क्लेशे क्ली रुधिरेऽश्रुणि ।","आद्यो मुख्ये धातृपूर्वेष्वामोऽपक्वेऽपि रुज्यपि ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.6.5.7","head":"अस्त्र"}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}