{"stem":"क्षुध्","iast":"kṣudh","found":true,"koshas":16,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1372","page":"52","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["क्षुज्जाठराग्निजा पीडा व्यापादो द्रोहचिन्तनम् ॥ १३७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.10","synonyms":["व्यापाद"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"3.94","page":"4","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चोरे तु चोरडो रात्रिंचरो याच्ञा तु भिक्षणा ॥ ९३ ॥","अभिषस्तिर्मार्गणा च बुभुक्षायां क्षुधाक्षुधौ ।","भक्तमण्डे तु प्रस्रावप्रस्रवाच्छोदनास्रवाः ॥ ९४ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 3 syl. 5 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.3.0.5","synonyms":["चोरड","रात्रिंचर","भिक्षणा","अभिशस्ति","मार्गणा","क्षुधा","प्रस्राव","प्रस्रव","आछोदन","आस्रव"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.9.54","page":null,"kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अशनाया बुभुक्षा क्षुद्ग्रासस्तु कवलः पुमान् ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.9.97","synonyms":["अशनाया","बुभुक्षा","ग्रास","कवल"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.361","page":"0043","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["अशनाया बुभुक्षा प्सा जिघत्साक्षुत्क्षुधाः समाः ।","कोपनः क्रोधनः क्रोधी रोषणः स्यादमर्षणः ॥ ३६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.206","synonyms":["अशनाया","बुभुक्षा","प्सा","जिघत्सा","क्षुधा","कोपन","क्रोधन","क्रोधिन्","रोषण","अमर्षण"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"6.100","page":"0075","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुभुक्षा चाथना क्षुच्च जिघत्साऽऽशिशिषा पचिः ।","राजलौल्यं तु काहालं तपसि … ॥ १०० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.6.0.14","synonyms":["भुभुक्षा","अशना","जिघत्सा","अशिशिषा","पचि","राजलौल्य","काहाल"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"239","page":"0073","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["क्षुत् क्षुधा तृट् तृषा तर्षो जमनं जेमनं भवेत् ।","ऋषभो वृषभः शण्ढः शण्डः षण्डश्च दृश्यते ॥ २३९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.239","synonyms":["क्षुधा","तृष्","तृषा","तर्ष","जमन","जेमन","ऋषभ","वृषभ","शण्ढ","शण्ड","षण्ड"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.6.117","page":"0102","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["कामक्रोधौ लोभहर्षौ मानश्चापि मदः पुनः ।","अन्तर्गतोऽरिषड्वर्गः प्राणस्य क्षुत्तृषे पुनः ॥ ११७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.6.117","synonyms":["काम","क्रोध","लोभ","हर्ष","मान","मद","अरिषड्वर्ग","तृषा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"1.7.302","page":"0166","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["वाटिकापर्पटाद्याः स्युः कर्चर्याद्याः प्रभक्षकाः ।","अशनाया बुभुक्षा क्षुत् क्षुधा स्याद्रुचिरित्यपि ॥ ३०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.1.7.302","synonyms":["वाटिका","पर्पट","कर्चरी","प्रभक्षक","अशनाया","बुभुक्षा","क्षुधा","रुचि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.202","page":"0097","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["इच्छान्नस्याशनाया स्त्री जिघत्सा क्षुत्क्षुधा रुचिः ।","उदन्या स्त्री पिपासा च तृषा-तृष्णा-तृषोऽम्बुनः ॥ २०२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.211","synonyms":["अशनाया","जिघत्सा","क्षुधा","रुचि","उदन्या","पिपासा","तृषा","तृष्णा","तृष्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"46","page":"0013","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["रुशब्दान्तास्तुशब्दान्तास्तु कशेरुदारुजतुवस्तुमस्तुभिस्त्यक्ता रहिताः । सग्रन्थिप्रस्था पुंसि भवेयुरित्यर्थः । यथाऽयं त्सरुः खड्गमुष्टिः । भरुर्भर्त्ता । मरुर्निर्जलो देशः । चरुर्मन्त्रतप्तपाकः । शत्रुः रिपुः । तरुर्वृक्षः । मरुर्मृगः । मेरुः पर्वत इत्यादिः । अयं केतुरुत्पातः । सेतुः बन्धः । हेतुः कारणम् । तन्तुः षट्प्रकृतिः । धातुः श्लेष्मादिः । कशेरुप्रभृतयो नपुंसके भवन्ति । इदं कशेरु भूसम्भवम् । इदं दारु काष्ठम् । जतु लाक्षा । वस्तु वाक्यप्रबन्धहेतुः । मस्तु दधिसम्भवम् । ग्रन्थिप्रस्थौ च पुंसि भवतः । अयं ग्रन्थिः गाण्ठिरिति प्रसिद्धः । प्रस्थः परिमाणम् । इसन्तानामुसन्तानां च घ्यञन्तानां च नपुंसकता स्यात् । इदं सर्पिः घृतम् । हविर्देवान्नम् । बर्हिः पवित्रमित्यादि । इदं वपुः शरीरम् । आयुः जीवितपरिमाणम् । धनुः शस्त्रमित्यादिः । ष्य[घ्य]ञ्ग्रहणेन \"वर्णदृढादिभ्यः ष्य[घ्य]ञि\"ति गृह्यते । न ब्राह्मणादिभ्यः । सौकुमार्य्यं शौक्ल्यं[क्यं] कार्ष्ण्यं[र्त्स्न्यं] दाक्ष्यमित्यादि ।","पुंसि स्त्रियां च पाटलिगोमुष्ट्यशनिबाहुसिन्धुमणयः ।","आशीर्धूःपूक्षुत्तृ[तृ]ड्गिरः स्त्रियां मुद्रुषौ च ॥ ४६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.48","synonyms":["त्सरु","भरु","मरु","चरु","शत्रु","तरु","मेरु","केतु","सेतु","हेतु","तन्तु","धातु","कशेरु","दारु","जतु","वस्तु","मस्तु","ग्रन्थि","प्रस्थ","सर्पिस्","हविस्","बर्हिस्","वपुस्","आयुस्","धनुस्","सौकुमार्य","शौक्ल्य","कार्ष्ण्य","दाक्ष्य","पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"49","page":"0014","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["एते शब्दाः पुंसि स्त्रियां भवन्ति । अयं पाटलिः इयं पाटलिः वृक्षविशेषः । अयं गौः इयं गौः । अयं मुष्टिरियं मुष्टिः । अयमशनिरियमशनिः । अयं बाहुरियं बाहुः । अयं सिन्धुरियं सिन्धुः । अयं मणिरियं मणिः । एते शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमाशी इष्टाशं[सं]सा । इयं धूः भारः कीलश्च । इयं पूः पुरी । इयं क्षुद्बुभुक्षा । इयं तृट् पिपासा । इयं गीर्वाणी । इयं मुत् हर्षः । इयं रुट् रोषः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.49","synonyms":["पाटलि","गो","मुष्टि","अशनि","बाहु","सिन्धु","मणि","आशिस्","धुर्","पुर्","तृष्","गिर्","मुद्","रुष्"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"2.275","page":"0019","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सोहालिका पूरिकाख्या गुञ्झः पक्वान्नगुच्छलः ।","मन्थः सक्तुः चिपिटकः पृथुकः क्षुत्क्षु[क्षु]धाभिधा ॥ २७५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 4 syl. 1 पृथु (split)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.2.0.58","synonyms":["सोहालिका","पूरिका","गुञ्झ","पक्वान्नगुच्छल","मन्थ","सक्तु","चिपिटक","पृथुक","क्षुधा"]},{"kosha":"SNHK","kosha_title":"शारदीयाख्यनाममाला","kosha_latn":"Śāradīyākhyanāmamālā","ref":"3.4.54","page":"0039","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["भोजनं जेमनाहारौ भक्षणं खादनाशने ।","पिपासा तृट् तृषोदन्या बुभुक्षा क्षुत्क्षुधा रुचिः ॥ ५४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNHK#SNHK.3.4.5","synonyms":["भोजन","जेमन","आहार","भक्षण","खादन","अशन","पिपासा","तृष्","तृषा","उदन्या","बुभुक्षा","क्षुधा","रुचि"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.583","page":"0075","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुभुक्षा तु क्षुधा क्षुत् च रोचकश्च रुचिस्तथा ।","अशनाया जिघत्सा च बुभुक्षावाचका अमी ॥ ५८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.102","synonyms":["बुभुक्षा","क्षुधा","रोचक","रुचि","अशनाया","जिघत्सा"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.2494","page":"0404","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["सपत्राकृतिनिष्पत्राकृती स्यातां प्रपीडने ।","क्षुज्जाठराग्निजा बाधा व्यापादो द्रोहचिन्तनम् ॥ २४९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.16","synonyms":["सपत्राकृति","निष्पत्राकृति","प्रपीडन","व्यापाद","द्रोहचिन्तन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.7.113","page":"0145","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["मथितन्तु निरम्बु स्यात् त्रितयं दधिसम्भवम् ।","मस्तुर्ना दधिजे मण्डे पेयूषस्तु नवं पयः ।","स्त्रीक्षुत् क्षुधा वुभुक्षा स्यादशनायाः च सा स्मृता ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.7.113","synonyms":["मथित","मस्तु","पेयूष","क्षुधा","बुभुक्षा","अशनाया"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.36","page":"0191","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["रुचिः क्षुधा-क्षुधौ, तृष्णक् तृषिते तृष्णकोऽपि च ।","क्षुदसहे क्षुधारुः स्यात् क्षुधालुः, शीतकाऽसहे ॥ ३६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 स (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.36","synonyms":["रुचि","क्षुधा","तृष्णज्","तृष्णक","क्षुधारु","क्षुधालु"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.4.1442","page":"0174","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["चर्वणं भक्षणं प्सानं खादनं चादनं समम् ।","क्षुद्बुभुक्षाशनाया च जिघत्सा च क्षुधा च सा ॥ १४४२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.4.49","synonyms":["चर्वण","भक्षण","प्सान","खादन","आदन","बुभुक्षा","अशनाया","जिघत्सा","क्षुधा"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.7.1703","page":"0205","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["प्रीणनं तर्पणं तृप्तिर्धावनं परिशोधनम् ।","सेवनं सीवनं स्यूती रक्ष्णस्त्राणे क्षुधा क्षुधि ॥ १७०३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.7.11","synonyms":["प्रीणन","तर्पण","तृप्ति","धावन","परिशोधन","सेवन","सीवन","स्यूति","रक्ष्ण","त्राण","क्षुधा"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.182","page":"0098","kind":"syn","gender":"स्त्री","doubtful":false,"verse":["बुभुक्षेच्छाशनाया क्षुज्जिघत्साशिशिषा पचिः ।","राज्यलौल्यं तु कौहोलं तपसीच्छा प्रशान्तिकम् ॥ १८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.182","synonyms":["बुभुक्षा","इच्छा","अशनाया","जिघत्सा","अशिशिषा","पचि","कौहोल","प्रशान्तिक"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}