{"stem":"क्षेत्रज्ञ","iast":"kṣetrajña","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"6.1366","page":"52","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषश्चेतनः स पुनर्भवी ।","जीवः स्यादसुमान्सत्वं देहभृज्जन्युजन्तवः ॥ १३६६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.6.0.3","synonyms":["आत्मन्","पुरुष","चेतन","पुनर्भविन्","जीव","असुमत्","सत्व","देहभृत्","जन्यु","जन्तु"]},{"kosha":"ACPH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa","ref":"2.62","page":"3","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["भृङ्गी तु चर्मी ब्रह्मा तु क्षेत्रज्ञः पुरुषः सनत् ॥ ६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ACPH#ACPH.2.0.29","synonyms":["चर्मिन्","पुरुष","सनत्"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"1.4.44","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः प्रधानं प्रकृतिः स्त्रियाम् ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.1.4.44","synonyms":["आत्मन्","पुरुष","प्रधान","प्रकृति"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"3.3.66","page":null,"kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुंस्यात्मनि प्रवीणे च क्षेत्रज्ञो वाच्यलिङ्गकः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.3.3.66","meanings":["आत्मन्","प्रवीण"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"1.134","page":"0016","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["असवो जीवितं प्राणा जीवो जीवा च कथ्यते ।","क्षेत्रज्ञः पुरुषो ह्यात्मा संसारी चेतनो मतः ॥ १३४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.1.0.134","synonyms":["असु","जीवित","प्राण","जीव","जीवा","पुरुष","आत्मन्","संसारिन्","चेतन"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.335","page":"0040","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["चतुरः स्यात्क्षेत्रज्ञः कृतहस्तः कृतमुखश्च कृतकर्मा ।","दक्षः कुशलोऽभिज्ञो निष्णातः शिक्षितः प्रवीणश्च ॥ ३३५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.180","synonyms":["चतुर","कृतहस्त","कृतमुख","कृतकर्मन्","दक्ष","कुशल","अभिज्ञ","निष्णात","शिक्षित","प्रवीण"]},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"2.2.10","page":"0020","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वतोमुखमम्बु स्यात्क्षेत्रज्ञः सर्वतोमुखः ।","शीतमयूखशब्दोऽयं चन्द्रकर्पूरयोः स्मृतः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 3 म (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.2.2.10","head":"सर्वतोमुख"},{"kosha":"DKDD","kosha_title":"धरणिकोश","kosha_latn":"Dharaṇikośa","ref":"9.1.1","page":"0034","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वज्ञः शंकरे बुद्धे क्षेत्रज्ञः शिक्षितात्मनोः ।"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DKDD#DKDD.9.1.1","meanings":["शिक्षित","आत्मन्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.94","page":"0416","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पूरुषश्चाक्षरः कविः ।","अन्तर्यामीश्वरो देही जीवोऽजो बहुलोऽतनुः ॥ ९४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.94","synonyms":["आत्मन्","पुरुष","पूरुष","अक्षर","कवि","अन्तर्यामिन्","ईश्वर","देहिन्","जीव","अज","बहुल","अतनु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.1.17","page":"0002","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अविद्यासंवृते स्वात्मा क्षेत्रज्ञः पुरुषोऽतसः ।","इन्द्रश्च चेतनोऽध्यात्मं त्वव्ययं क्लीबमत्र तु ॥ १७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.1.16","synonyms":["स्वात्मन्","पुरुष","अतस","इन्द्र","चेतन","अध्यात्म"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.9.48","page":"0178","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वज्ञः स्मरहरबुद्धयोः कृतज्ञः","कार्यज्ञे शुनि च भिषग्विपश्चितोस्तु ।","दोषज्ञोऽपरनिभ एष दोषविज्ञे","क्षेत्रज्ञस्त्रिषु कुशले पुमांस्तु जीवे ॥ ४८ ॥"],"metre":"praharsini","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.9.3","meanings":["कुशल","जीव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"6.30.47","page":"0374","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["स्यात्सूक्ष्मकाले परुषं तु रूक्षे","चित्रेऽन्यवन्निष्ठुरभाषके च ।","स्यात्पूरुषाभः पुरुषो नरे च","क्षेत्रज्ञपुंनागकवृक्षयोश्च ॥ ४७ ॥"],"metre":"indravajra","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.6.30.60","head":"पुरुष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.482","page":"0084","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["जीवो ना गीष्पतौ जन्तौ क्षेत्रज्ञे त्रि तु जीवति ।","त्रये प्राणे स्त्री तु मौर्व्यां जीवन्त्याख्यलतान्तरे ॥ ४८२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.482","head":"जीव"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.579","page":"0097","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["ज्ञाने तु पूर्णे क्लीबं स्यात् केचिदन्येऽवधारणे ।","निर्णीते त्वपरेऽथ स्यात् क्षेत्रज्ञो निपुणे त्रिषु ॥ ५७९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.579","meanings":["निपुण"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.580","page":"0097","kind":"head","gender":null,"doubtful":true,"verse":["क्षेत्रस्य विज्ञातरि च ना त्वात्मन्यथ सा स्त्रियाम् ।","क्षेत्रिया क्षुद्रधान्ये स्याद् गवीथुरिनि विश्रुते ॥ ५८० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.580","meanings":["क्षेत्रविज्ञातृ","आत्मन्"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.1195","page":"0152","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["पुरुषस्तु द्वयोर्मर्त्ये ना तु जन्तौ सशेफके ।","पुन्नागवृक्षे द्रुहिणे क्षेत्रज्ञे साङ्ख्यवेदिनि ॥ ११९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.1195","head":"पुरुष"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"6.7","page":"0026","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञेऽव्यथिषी तु स्त्री पृथिव्यां रजनावपि ।","द्वयोस्त्वनिमिषो देवे मत्स्ये त्रिस्त्वनिमेषके ॥ ७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.6.0.273","head":"अव्यथिष"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"3.255","page":"0084","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["विष्टपं भुवनं विश्वं जगल्लोको जगत्यपि ।","जीवः स्यात्पुरुषः क्षेत्रज्ञात्मानावसुमानथ ॥ २५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.3.0.255","synonyms":["विष्टप","भुवन","विश्व","जगत्","लोक","जगती","जीव","पुरुष","आत्मन्","असुमत्"]},{"kosha":"SCBN","kosha_title":"शब्दचन्द्रिका","kosha_latn":"Śabdacandrikā","ref":"5.1.3","page":"0042","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ब्राह्मणो मुखजो विप्रो गीर्वाणो वेदपालकः ।","क्षेत्रज्ञो ब्रह्मकुलजो भूदेवो मुखवर्णजः ॥ ३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SCBN#SCBN.5.1.3","synonyms":["ब्राह्मण","मुखज","विप्र","गीर्वाण","वेदपालक","ब्रह्मकुलज","भूदेव","मुखवर्णज"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.275","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञश्चापि लोकेशः सुरज्येष्ठस्तथैव च ।","अजोऽष्टश्रवणश्चेति सन्ति नामानि ब्रह्मणः ॥ २७५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 5 नि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.234","synonyms":["लोकेश","सुरज्येष्ठ","अज","अष्टश्रवण"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.506","page":"0064","kind":"syn","gender":"वि","doubtful":false,"verse":["विज्ञो वैज्ञानिकोऽभिज्ञः चतुरः कृशलस्तथा ।","क्षेत्रज्ञः कृतकृत्यश्च कृतहक्तः कृती तथा ॥ ५०६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.13","synonyms":["विज्ञ","वैज्ञानिक","अभिज्ञ","चतुर","कुशल","कृतकृत्य","कृतहस्त","कृतिन्"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"7.3","page":"0402","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["क्षेत्रज्ञः पुरुष आत्मा चेतनः कथ्यते तथा ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 6 ष (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.7.0.3","synonyms":["पुरुष","आत्मन्","चेतन"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.310","page":"0022","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आदिकारणमित्येतन्निदानं तत् प्रकीर्तितम् ।","आत्मा स्वो जीवः पुरूषः क्षेत्रज्ञः पुरुषोऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.310","synonyms":["आदिकारण","निदान","आत्मन्","स्व","जीव","पुरूष","पुरुष"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.2.20","page":"0191","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["सर्वतोमुख उग्रे च ब्रह्मब्राह्मणयोः पुमान् ।","क्लीबं वियति पानीये क्षेत्रज्ञे च पुमानयम् ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.2.20","head":"सर्वतोमुख"},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"7.10.4","page":"0199","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कृतज्ञः कुक्कुरे ना तु मर्यादिन्यपि वाच्यवत् ।","क्षेत्रज्ञ आत्मनि छेके विदग्धे कृषकेऽपि च ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.7.10.4","meanings":["आत्मन्","छेक","विदग्ध","कृषक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"1.9.276","page":"0037","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["आत्मा क्षेत्रज्ञपुरुषौ निदानं त्वादिकारणम् ।","निमित्तं कारणं बीजं हेतुरर्थ उपधिवत् ॥ २७६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 6 प (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.1.9.13","synonyms":["आत्मन्","पुरुष","निदान","आदिकारण","निमित्त","कारण","बीज","हेतु","अर्थ","उपधि"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.161","page":"0096","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["परमात्मा परो ब्रह्म जीवः क्षेत्रज्ञ आविशः ।","शक्तिस्तु माया प्रकृतिर्व्योमाख्यं मूलकारणम् ॥ १६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.161","synonyms":["परमात्मन्","पर","ब्रह्मन्","जीव","आविश","शक्ति","माया","प्रकृति","व्योमन्","मूलकारण"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"7.5.32","page":"0259","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["कातरः पण्डके त्रस्नौ क्षेत्रज्ञावात्मशिक्षितौ ।","कुसीदमृणवृद्धौ क्ली वाच्यवद्वृद्धिजीविनि ॥ ३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.7.5.32","meanings":["आत्मन्","शिक्षित"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}