{"stem":"गान्धर्व","iast":"gāndharva","found":true,"koshas":13,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.183","page":"11","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हाहादयस्तु गन्धर्वा गान्धर्वा देवगायनाः ॥ १८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.108","synonyms":["गन्धर्व","देवगायन"]},{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"2.280","page":"16","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गीतं गानं गेयं गीतिर्गान्धर्वमथ नर्तनम् ।","नटनं नृत्यं नृत्तं च लास्यं नाट्यं च ताण्डवम् ॥ २८० ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 गे (sub) pāda 3 syl. 5 त्यं (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.2.0.200","synonyms":["गीत","गान","गेय","गीति","नर्तन","नटन","नृत्य","नृत्त","लास्य","नाट्य","ताण्डव"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"5.83","page":"0073","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["मीमांसया पुराणेन गान्धर्वं नीतिशासनम् ।","आयुर्वेदो वैद्यशास्त्रं दण्डनीत्यर्थशास्त्रकम् ॥ ८३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.5.0.10","synonyms":["मीमांसा","पुराण","नीतिशासन","आयुर्वेद","वैद्यशास्त्र","दण्डनीति","अर्थशास्त्रक"]},{"kosha":"BPNT","kosha_title":"बालप्रबोधिका","kosha_latn":"Bālaprabodhikā","ref":"7.155","page":"0080","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गीतं गेयं च वीणादि यत्तु तन्त्रीसमुद्भवम् ।","तन्त्रीगीतं बहुः शीतं गान्धर्वं दिव्यमीश्वरम् ॥ १५५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/BPNT#BPNT.7.0.39","synonyms":["गीत","गेय","तन्त्रीगीत","बहुश्शीत","दिव्य","ईश्वर"]},{"kosha":"DDBM","kosha_title":"द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह","kosha_latn":"Dvirūpadhvanisaṅgraha","ref":"18","page":"0054","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तुल्यौ गन्धर्वगान्धर्वावासुरोऽप्यसुरो भवेत् ।","हाहा हहाश्च तुल्यौ द्वावादन्तौ हाहसि स्मृते ॥ १८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/DDBM#DDBM.0.0.18","synonyms":["गन्धर्व","आसुर","असुर","हाहा","हहा"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.1.40","page":"0374","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वृषपर्वा नारदश्च पर्वतश्च नरश्च ते ।","समा गन्धर्वगान्धर्वदिव्यगायनगातवः ॥ ४० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.1.40","synonyms":["वृषपर्वन्","नारद","पर्वत","नर","गन्धर्व","दिव्यगायन","गातु"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.4.24","page":"0408","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["सावित्रो वासवश्चाथ वैराजश्च जयन्तकः ।","आप्योऽथ विश्वो गान्धर्वो वेधास्तु कुतपोऽभिजित् ॥ २४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.4.24","synonyms":["सावित्र","वासव","वैराज","जयन्तक","आप्य","विश्व","वेधस्","कुतप","अभिजित्"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"2.5.41","page":"0421","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["संगीतं प्रेक्षणार्थेऽस्मिञ्शास्त्रोक्ते नाट्यधर्मिका ।","गीतं गानं च गान्धर्वे गेयं स्त्री गीतिरित्यपि ॥ ४१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.2.5.41","synonyms":["संगीत","नाट्यधर्मिका","गीत","गान","गेय","गीति"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.2.121","page":"0020","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तुम्बर्वाद्याश्च गन्धर्व्वा गान्धर्वाः सुरगाथकाः ।","गातवश्वाथ बहुषु प्रायशोऽप्सरसः स्त्रियाम् ॥ १२१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.2.117","synonyms":["तुम्बुरु","गन्धर्व्व","सुरगाथक","गातु","अप्सरस्"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.4.12","page":"0041","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गान्धर्ववैश्वदेवौ च वेधाः कुतपमस्त्रियाम् ।","रौहिणो विधिरैन्द्रस्तु तिलको विभवः पुनः ॥ १२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.4.12","synonyms":["वैश्वदेव","वेधस्","कुतप","रौहिण","विधि","ऐन्द्र","तिलक","विभव"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.5.64","page":"0060","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["वशीकरणमन्त्रो यः स हृद्य इति कीर्त्तितः ।","ऋचोर्द्वयोः प्रगथने प्रगाथो नरि कीर्त्तितः ॥","आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चोपवेदकाः ।","शाखा स्त्री चरणस्त्वस्त्री सूक्तं स्यादेकदेवतम् ॥","साम्नः षट्प्रणवा न्यूङ्खौ भङ्गस्त्वृग्भेदनं मतः ।","अध्यायश्चानुवाकश्च ऋग्यजुःसंग्रहे मतौ ॥","पदप्रकृतिका तु स्यात्संहिताऽथ पदं भवेत् ॥ ६४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.5.66","synonyms":["हृद्य","प्रगाथ","आयुर्ेद","धनुर्ेद","उपवेद","शाखा","चरण","सूक्त","न्यूङ्ख","भङ्ग","अध्याय","अनुवाक","संहिता","पद"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.2","page":"0074","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गीतिर्गीतं गानं गेयं गान्धर्वमप्यस्मिन् ।","अग्रस्थिततन्त्रीकं गेयपदं शुष्क[48a]गानं यत् ॥ २ ॥"],"metre":"upagiti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.2","synonyms":["गीति","गीत","गान","गेय","शुष्कगान"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"1.6.9","page":"0075","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["पारापती स्त्रियां गोधुगीतिर्गातरि गाथकः ।","कर्णाटो गायनो गेष्णुर्गान्धर्वो गातुरित्यपि ॥ ९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.1.6.8","synonyms":["पारापती","गाथक","कर्णाट","गायन","गेष्णु","गातु"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.61","page":"0206","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["दत्त्वा समुद्धरेदार्षो गान्धर्वः समयान्मिथः ।","आसुरो धनदानाद्यः पैशाचश्छलचौर्यतः ॥ ६१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.857","synonyms":["आर्ष","आसुर","पैशाच"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.667","page":"0105","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["रागप्रभेदे गान्धारः पुंसि क्ली नागसम्भवे ।","गान्धर्वस्तु द्वयोरेव गन्धर्वे खे तु नप्यदः ॥ ६६७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.667","meanings":["गन्धर्व","ख"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"4.668","page":"0105","kind":"head","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गीतभेदेऽथ वाचि स्त्री गान्धर्वी गारडं पुनः ।","विषशास्त्रप्रभेदे क्ली रत्ने मरतकाह्वये ॥ ६६८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.4.0.668","meanings":["गीत"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"2.195","page":"0029","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["गीतं वाद्यं तथा नृत्तं तौर्यं नाट्यं प्रकीर्तितम् ।","संगीतमथ गीतं तु गेयं गान्धर्वमेव तत् ॥ १९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.2.0.195","synonyms":["गीत","वाद्य","नृत्त","तौर्य","नाट्य","संगीत","गेय"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.152","page":"0028","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हाहादयस्तु गान्धर्वा गन्धर्वा देवगायनाः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.152","synonyms":["हाहादि","गन्धर्व","देवगायन"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"3.404","page":"0051","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["सङ्गीतमीक्षणार्थेऽस्मिन् शास्त्रोक्ते नाट्यधर्मिका ।","गीतं गानञ्च गान्धर्वं गेयं गीतिश्च कथ्यते ॥ ४०४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.3.0.366","synonyms":["सङ्गीत","नाट्यधर्मिका","गीत","गान","गेय","गीति"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"2.1.128","page":"0009","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["इत्येवमादिगन्धर्वो गान्धर्वोऽपि निगद्यते ।","अग्निर्वायुरथो वह्निः कृष्णवर्त्मा विभावसुः ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.2.1.128","synonyms":["गन्धर्व","अग्नि","वायु","वह्नि","कृष्णवर्त्मन्","विभावसु"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.69","page":"0182","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्वसी दीर्घ-ह्रस्वादिर्दन्त्यतालव्यभाक् क्रमात् ।","गन्धर्वो गायने दैवे गान्धर्वोऽपि च तद्भिदि ॥ ६९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 5 र्घ (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.2.0.69","synonyms":["ऊर्वसी","उर्वशी","गन्धर्व"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.7.922","page":"0115","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["आपस्तम्बो वसिष्ठश्च दक्षश्च स्मृतिकारकाः ।","समीक्ष्यं सांख्यशास्त्रं स्याद्गान्धर्वं गीतिशासनम् ॥ ९२२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.7.20","synonyms":["आपस्तम्ब","वसिष्ठ","दक्ष","स्मृतिकारक","समीक्ष्य","सांख्यशास्त्र","गीतिशासन"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"2.8.944","page":"0118","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["समाने गीतगान्धर्वे रागास्तु ललितादयः ।","नटनं नर्तनं नाट्यं नृत्तं लास्यं तु तन्मृदु ॥ ९४४ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.2.8.9","synonyms":["गीत","राग","नटन","नर्तन","नाट्य","नृत्त","लास्य"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.2.1233","page":"0151","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तत्प्रभेदास्त्वमी ब्राह्मप्राजापत्यार्षकासुराः ।","अपि गान्धर्वपैशाचराक्षसा अथ कौतुकम् ॥ १२३३ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.2.65","synonyms":["ब्राह्म","प्राजापत्य","आर्ष","आसुर","पैशाच","राक्षस","कौतुक"]},{"kosha":"SRVC","kosha_title":"शब्दार्णव","kosha_latn":"Śabdārṇava","ref":"15","page":"0532","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अपि गन्धर्वगान्धर्वदिव्यगायनगातवः ॥ १५ ॥"],"metre":null,"metre_status":null,"flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVC#SRVC.0.0.16","synonyms":["गन्धर्व","दिव्यगायन","गातु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.6.29","page":"0085","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":true,"verse":["मीमांसया पुराणेन स्मृत्या न्यायगणेन च ।","आयुर्वेदो वैद्यशास्त्रं गांधर्वं गीतिशासनम् ॥ २९ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.6.29","synonyms":["मीमांसा","पुराण","स्मृति","न्याय","आयुर्वेद","वैद्यशास्त्र","गीतिशासन"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"3.9.110","page":"0145","kind":"syn","gender":"क्ली","doubtful":false,"verse":["तन्निर्गीतं बहिर्गीतं गान्धर्वं दिव्यमैश्वरम् ।","सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्छना एकविंशतिः ॥ ११० ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.3.9.110","synonyms":["निर्गीत","बहिर्गीत","दिव्य","ऐश्वर"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}