{"stem":"गुल्फ","iast":"gulpha","found":true,"koshas":14,"places":[{"kosha":"ABCH","kosha_title":"अभिधानचिन्तामणि","kosha_latn":"Abhidhānacintāmaṇi","ref":"3.615","page":"26","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गुल्फस्तु चरणग्रन्थिर्घुटिको घुण्टको घुटः ॥ ६१५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ABCH#ABCH.3.0.356","synonyms":["चरणग्रन्थि","घुटिक","घुण्टक","घुट"]},{"kosha":"AMAR","kosha_title":"नामलिङ्गानुशासनम्","kosha_latn":"Amarakośa","ref":"2.6.124","page":null,"kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तद्ग्रन्थी घुटिके गुल्फौ पुमान्पार्ष्णिस्तयोरधः ।"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/AMAR#AMAR.2.6.124","synonyms":["घुटिक","पार्ष्णि"]},{"kosha":"ARMH","kosha_title":"हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला)","kosha_latn":"Abhidhānaratnamālā (Halāyudha)","ref":"2.515","page":"0059","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["जानुः स्यादष्ठीवान् प्रसृता जङ्घा च घुण्टको गुल्फः ।","ऊरुः सक्थि पिचण्डं जठरोदरतुन्दकुक्षिगर्भाः स्युः ॥ ५१५ ॥"],"metre":"giti","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/ARMH#ARMH.2.0.361","synonyms":["जानु","अष्ठीवत्","प्रसृता","जङ्घा","घुण्टक","ऊरु","सक्थि","पिचण्ड","जठर","उदर","तुन्द","कुक्षि","गर्भ"]},{"kosha":"KDKS","kosha_title":"कल्पद्रुकोशः","kosha_latn":"Kalpadrukośa","ref":"3.5.48","page":"0466","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["निर्यासगुल्फकेशानां पतद्ग्रहकुठारयोः ।","रथाशनिश्वेतकण्टकफासीनामरेरपि ॥ ४८ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KDKS#KDKS.3.5.48","synonyms":["निर्यास","केश","पतद्ग्रह","कुठार","रथ","अशनि","श्वेत","कण्टक","फासि","अरि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"2.3.51","page":"0213","kind":"syn","gender":"पुंक्ली","doubtful":false,"verse":["अङ्घ्रिस्कन्धः कूर्च्चशिरो द्वंद्वे तु घुटिको घुटः ।","घुण्टिकश्चास्त्रियां गुल्फो निस्तोदः पादशीर्षकः ।","खुरकाप्रपदौ पार्ष्णिस्त्वधस्ताद्घुटयोर्द्वयोः ॥ ५१ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.2.3.932","synonyms":["अङ्घ्रिस्कन्ध","कूर्च्चशिरस्","घुटिक","घुट","घुण्टिक","निस्तोद","पादशीर्षक","खुरक","प्रपद","पार्ष्णि"]},{"kosha":"KKTV","kosha_title":"कोषकल्पतरु","kosha_latn":"Koṣakalpataru","ref":"4.1.6","page":"0094","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["गुल्फ-गुच्छ-समय-प्लव-वर्ष-","मन्थ-कर्दम-मृदङ्गमुखा[221b]नाम् ।","वंश-वेश-मुकुर-क्षितिनिम्ब-","दीप-बोल-चरणप्रमुखानाम् ॥ ६ ॥"],"metre":"svagata","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/KKTV#KKTV.4.1.6","synonyms":["गुच्छ","समय","प्लव","वर्ष","मन्थ","कर्दम","मृदङ्ग","वंश","वेश","मुकुर","क्षिति","निम्ब","दीप","बोल","चरण"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"16","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["कण्ठसञ्ज्ञाः स्तनसञ्ज्ञाः बाहुसञ्ज्ञाश्च पुंसि भवन्ति । अयं कण्ठः । गल इत्यादिः । स्तनसञ्ज्ञाश्च । अयं स्तनः कुचः पयोधर इत्यादिः । बाहुसञ्ज्ञाश्च भुजस्तरणः धरणः चालन इत्यादिः । कण्ठसञ्ज्ञत्वाद्ग्रीवाशब्दस्यापि पुंसि प्रयोगः प्राप्नोतीत्याह । स्त्रियां भवेद्ग्रीवा । ग्रीवाशब्दस्य स्त्रीलिङ्गता भवति । इयं ग्रीवा शिरोधरा कन्धरा इत्येवमादयः । पृष्ठादयः शब्दा नपुंसके स्युः । तद्यथा । इदं पृष्ठं पार्श्वयोर्यष्टिः । इदं ललाटं भ्रुवोरुपरिस्थानम् । इदमंसः[श] स्तनयोरुपरिस्थानम् । इदमुदरं जठरः । इदं जत्रु स्कन्धसम्बन्धि । इत्येवमादयः ।","ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः पुंस्योष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च ।","घञ्चैरच्च ऋदोरप्च स्याद्बहुलमन्धकारश्च ॥ १६ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.17","synonyms":["कण्ठ","गल","स्तन","कुच","पयोधर","बाहु","भुज","तरण","धरण","चालन","ग्रीवा","शिरोधरा","कन्धरा","पृष्ठ","ललाट","अंस","उदर","जत्रु","ऊर्मि","ध्वनि","अञ्जलि","ओष्ठ","कपोल","अन्धकार"]},{"kosha":"LVVV","kosha_title":"लिङ्गविशेषविधि","kosha_latn":"Liṅgaviśeṣavidhi","ref":"17","page":"0003","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["ऊर्मिश्च ध्वनिश्च अञ्जलिश्च ऊर्म्मिध्वन्यञ्जलयः । एते शब्दाः पुंसि भवन्ति । अयमूर्म्मिस्तरङ्गः । अयं ध्वनिः शब्दः ।","अयमञ्जलिः करपुटः । ओष्ठकपोलगुल्फसञ्ज्ञाश्च । सञ्ज्ञाशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । ओष्ठश्च कपोलश्च गुल्फश्च ओष्ठकपोलगुल्फाः । एतेषां सञ्ज्ञाः पर्यायास्ते पुंसि भवन्ति । अयमोष्ठः अधरः दन्तच्छदः । अयं कपोलः गण्ड इत्येवमादयः । अयं गुल्फः पादग्रन्थिः घुठः घूंठ इत्येवमादयः । घञ्च एरच्च ऋदोरप्च । \"पदरुजवेगस्पृशो घञि\"त्येवमादिना प्रकरणे घञो विहित इति । \"येन विधिस्तदन्तस्ये\"ति घञ्प्रत्ययान्ताः शब्दाः पुंसि भवन्ति । तद्यथा । पादः रोगः वेगः स्पर्शः पाकः त्यागः योगः प्रसादः भेदः छेदः दाहः दोषः प्रकारविकार इत्येवमादयः । \"एरजि\"ति । एरजीवर्णान्तादच्प्रत्ययः स्यात् । अयं जयः नयः । तथा \"ऋदोरप्\" । ऋवर्णान्तादुवर्णान्ताच्च धातोरप्प्रत्ययः स्यात् । तत्र ऋवर्णान्तात् । अयं करः वरः भरः शरः नरः । इत्येवमादयः । उवर्णान्तात् । अयं प्लवः पवः भवः इत्येवमादयः । घञन्तादन्धकारशब्दस्यापि नित्यं पुंस्त्वं स्यादित्याह । बहुलमन्धकारश्च । अन्धकारो बहुलं पुंलिङ्गे भवति । विभाषा भवतीत्यर्थः । इदं अन्धकारम् । अयं अन्धकारः । तथा चोक्तम् । \"नेहागमोऽस्ति शलभस्य न मारुतस्य स्नेहक्षयोऽपि न भवेत्प्रथमे प्रदोषे । अव्यक्तवस्तुपुरुषप्रतिबोधितेन पारावतेन पतता कृतमन्धकारम् ।\"","प्राण्यङ्गमिदन्तं वस्तिकुक्षिपाणीन्विमुच्य सर्वं स्त्री ।","जङ्घा शिरा स्नुषा नासिका चूडा वसा चैव ॥ १७ ॥"],"metre":"vasantatilaka","metre_status":"partial","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/LVVV#LVVV.0.0.18","synonyms":["ऊर्मि","तरङ्ग","ध्वनि","शब्द","अञ्जलि","करपुट","ओष्ठ","अधर","दन्तच्छद","कपोल","गण्ड","पादग्रन्थि","घुठ","घूंठ","पाद","रोग","वेग","स्पर्श","पाक","त्याग","योग","प्रसाद","भेद","छेद","दाह","दोष","प्रकार","विकार","जय","नय","कर","वर","भर","शर","नर","प्लव","पव","भव","अन्धकार","वस्ति","कुक्षि","पाणि","जङ्घा","शिरा","स्नुषा","नासिका","चूडा","वसा"]},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"2.5.1532","page":"0173","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["यज्ञपात्रविशेषेऽथ स्थुलं दूप्ये नपुंसकम् ।","गुल्फे तु ना सुहृत् तु त्रिर्मित्रे क्ली शोभने हृदि ॥ १५३२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.2.5.1532","head":"स्थुल"},{"kosha":"NSKS","kosha_title":"नानार्थार्णवसंक्षेप","kosha_latn":"Nānārthārṇavasaṃkṣepa","ref":"3.2.85","page":"0018","kind":"artha","gender":null,"doubtful":false,"verse":["गुल्फे गजतुरङ्गादेः पश्चाचरणबन्धके ।","शङ्कावथ स्याज्जम्बीरो जम्भलाह्वयपादपे ॥ ८५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/NSKS#NSKS.3.2.85","head":"घुटिक"},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"4.272","page":"0135","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["प्रसृता चाग्रिमो जङ्घा कपोली नलकिन्यपि ।","पादग्रन्थौ तु गुल्फः स्याद्घुटो घुटिकघुण्टकौ ॥ २७२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.4.0.272","synonyms":["प्रसृता","अग्रिम","जङ्घा","कपोली","नलकिनी","घुट","घुटिक","घुण्टक"]},{"kosha":"PRMM","kosha_title":"परमानन्दीयनाममाला","kosha_latn":"Paramānandīyanāmamālā","ref":"6.1.6","page":"0211","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["हस्तदन्तनखौष्ठान्धुगुच्छगुल्फपतद्ग्रहाः ।","स्तननाककपोलारिरसवोलरथाः समाः ॥ ६ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PRMM#PRMM.6.1.1","synonyms":["हस्त","दन्त","नख","ओष्ठ","अन्धु","गुच्छ","पतद्ग्रह","स्तन","नाक","कपोल","अरि","रस","वोल","रथ"]},{"kosha":"PTVD","kosha_title":"पञ्चतत्त्वप्रकाश","kosha_latn":"Pañcatattvaprakāśa","ref":"1.1.95","page":"0007","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["नीविकावसनं ग्रन्थिर्जङ्घा जानुः प्रसारिणी ।","घुटिका चरणग्रन्थिः गुल्फः प्रार्ष्णिः प्रपार्श्विका ॥ ९५ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/PTVD#PTVD.1.1.94","synonyms":["नीविका","वसनग्रन्थि","जङ्घा","जानु","प्रसारिणी","घुटिका","चरणग्रन्थि","प्रार्ष्णि","प्रपार्श्विका"]},{"kosha":"SNVS","kosha_title":"सुशीलनाममाला","kosha_latn":"Suśīlanāmamālā","ref":"4.992","page":"0152","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["स्याद्गुल्फश्चरणग्रन्थिर्घुण्टको घुटिको घुटः ॥ ९९२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SNVS#SNVS.4.0.737","synonyms":["चरणग्रन्थि","घुण्टक","घुटिक","घुट"]},{"kosha":"SRMS","kosha_title":"शब्दरत्नावली","kosha_latn":"Śabdaratnāvalī","ref":"3.5.267","page":"0100","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["द्वेऽस्त्रियां चरणः पादः पदङ्घ्रिरङ्घ्रिरित्यपि ।","घुटिका स्याद्घुटो गुल्फः पादग्रन्थिर्घुटिर्घुटी ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"partial","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 2 syl. 3 ङ्घ्रि (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRMS#SRMS.3.5.267","synonyms":["चरण","पाद","पद","अङ्घ्रि","घुटिका","घुट","पादग्रन्थि","घुटि","घुटी"]},{"kosha":"SRSG","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.185","page":"0203","kind":"syn","gender":"पुंस्त्री","doubtful":false,"verse":["जङ्घायां तु टङ्क-टङ्गौ खनित्रेऽपि च तौ मतौ ।","पादग्रन्थौ कुल्फ-गुल्फौ घुटिको घुण्ट-घुण्टकौ ॥ १८५ ॥"],"metre":null,"metre_status":"none","flags":[{"rule":"metre","found":"anustubh · pāda 1 syl. 4 तु (sub)"}],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRSG#SRSG.3.0.185","synonyms":["टङ्क","टङ्ग","कुल्फ","घुटिक","घुण्ट","घुण्टक"]},{"kosha":"SRVB","kosha_title":"शब्दरत्नाकर","kosha_latn":"Śabdaratnākara","ref":"3.1.1062","page":"0132","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["अग्रे स्यात् प्रपदं गुल्फौ तद्ग्रन्थी घुटिके तयोः ।","अधः पार्ष्णिः पुमान् जङ्घा प्रसृता जानु न द्वयोः ॥ १०६२ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/SRVB#SRVB.3.1.32","synonyms":["प्रपद","घुटिका","पार्ष्णि","जङ्घा","जानु"]},{"kosha":"VJYP","kosha_title":"वैजयन्ती","kosha_latn":"Vaijayantī","ref":"4.4.57","page":"0177","kind":"syn","gender":"पुं","doubtful":false,"verse":["तद्ग्रन्थी घुटिकौ गुल्फौ प्रपदं चरणाग्रकम् ।","गुल्फशीर्षस्त्विन्द्रवस्तिः कूर्चस्त्वंगुष्ठकान्तरम् ॥ ५७ ॥"],"metre":"anustubh","metre_status":"full","flags":[],"url":"https://kosha.sanskrit.site/k/VJYP#VJYP.4.4.57","synonyms":["घुटिक","प्रपद","चरणाग्रक","गुल्फशीर्ष","इन्द्रवस्ति","कूर्च"]}],"truncated":false,"source":"Vidyāsthāna Kośa, https://kosha.sanskrit.site"}